ไม่มีใครปฏิเสธได้เลยว่าเมื่อเอ่ยถึง อวกาศ ใครๆ ก็ต้องนึกถึงความเวิ้งว้าง กว้างใหญ่ แต่หลายคนอาจยังคาดไม่ถึงด้วยว่า วงการอวกาศ ยังเป็นพื้นที่ที่เปิดกว้างรับบุคลากรในหลากหลายสาขาอาชีพเช่นกัน
ยิ่งในปัจจุบัน วงการอวกาศ และเทคโนโลยี กำลังพูดถึงเรื่องอวกาศยุคใหม่ (New Space) ซึ่งหมายถึงกิจการอวกาศที่ถูกเปิดเข้าสู่ระบบธุรกิจ (Commercial Space) จากเดิมเคยถูกมองว่าเป็นกิจการของรัฐและถูกผูกขาดไว้ได้ถูกปลดล็อกสู่การเปิดเสรี สามารถระดมทุนมาพัฒนากิจการอวกาศให้ก้าวหน้าได้เร็วกว่าเดิม ดีกว่าเดิม เข้าสู่ตลาดด้วยต้นทุนที่ต่ำลงทั้งในส่วนของผู้ให้บริการและผู้บริโภค ซึ่งแนวโน้มการแข่งขันในกิจการดาวเทียมและอวกาศในศตวรรษที่ 21 มีความเกี่ยวข้องทั้งเศรษฐกิจและความมั่นคง
โดยจะเห็นการเกิดขึ้นของกิจการใหม่ๆ หลากหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็น การจัดส่งดาวเทียม จากเดิมที่ใช้ดาวเทียมขนาดใหญ่ ราคาสูง แต่ปัจจุบันนี้ มีดาวเทียมขนาดเล็กเรียกกันว่า คิวบ์แซท (Cube Sat), ดาวเทียมเล็ก (Small Satellite) ที่ต้นทุนไม่ถึงล้านบาท น้ำหนักไม่มาก ยิงแค่ระดับวงโคจรต่ำได้ ซึ่งจะทำให้เกิดกิจการใหม่ที่รับยิงดาวเทียมได้พร้อมกันจำนวนหลายร้อยจนถึงหมื่นดวง เมื่อพูดถึงธุรกิจดาวเทียม มีทั้งดาวเทียมสื่อสาร และดาวเทียมบรอดแบรนด์ ที่ส่งสัญญาณอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงครอบคลุมผู้ใช้งานปลายทางได้ รวมทั้งดาวเทียมนำทาง ที่สร้างธุรกิจใหม่เกิดขึ้นตามมาอีกมากมาย
เปิดโลกอาชีพใน วงการอวกาศ
ความตื่นตัวทางด้านอวกาศของคนไทยทุกวันนี้มีมากขึ้น โดยเฉพาะกับกลุ่มนักศึกษาและคนรุ่นใหม่ ถ้าถามว่าแล้วอาชีพที่เกี่ยวกับอวกาศมีอะไรบ้าง หลายคนคงนึกถึง “นักบินอวกาศ” อย่างแน่นอน แต่จริงๆ ยังมีอาชีพอื่นที่จะได้มีโอกาสรู้จักและทำงานกับอวกาศอย่างใกล้ชิด นอกจากนักบินอวกาศ อาทิ
อาชีพด้านงานวิศกรรม ที่แบ่งย่อยออกมาเป็นวิศวกรระบบดาวเทียม วิศวกรเครื่องกล วิศวกรการบิน วิศวกรสื่อสาร และวิศวกรพัฒนาหุ่นยนต์ เป็นต้น
อาชีพด้านสายงานวิทยาศาสตร์ ก็จะประกอบไปด้วย นักดาราศาสตร์ นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์ นักธรณีวิทยา นักอุตุนิยมวิทยา นักจักรวาลวิทยา นักชีววิทยา นักเคมี และนักภูมิศาสตร์ เป็นต้น
อาชีพด้านนักเทคโนโลยีและช่างเทคนิคอวกาศ อาทิ นักคอมพิวเตอร์ นักเขียนแบบ ช่างอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น
ยิ่งในช่วงทศวรรษที่ผ่านมานี้ มีการ ผลักดันประเทศไทยเข้าสู่วงการอุตสาหกรรมอวกาศระดับโลก โดยมีหน่วยงานหลักอย่าง สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA เป็นพื้นที่ของคนอยากทำงานใน วงการอวกาศ ของไทยที่สร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ๆ ขึ้นมามากมาย


อย่างหนึ่งในประตูสำคัญ คือ โครงการ THEOS-2 ที่ไม่เพียงแต่เป็นการพัฒนาเทคโนโลยีในการสร้างนวัตกรรมด้านอวกาศเท่านั้น แต่หัวใจหลักคือการส่งต่อองค์ความรู้ระดับสากลสู่บุคลากรที่รักและสนใจ วงการอวกาศ GISTDA จึงเป็นหนึ่งจุดบ่มเพาะและพัฒนาองค์ความรู้ของกลุ่มวิศวกรด้านอวกาศที่มีความถนัดหลากหลาย เชื่อมโยงกับการพัฒนาวิศวกรในหลายมิติ ทั้งเรื่องเทคโนโลยี การออกแบบ การให้บริการทดสอบดาวเทียมตามมาตรฐานต่างๆ เรียกได้ว่าถอดรหัสมาตรฐาน Know How จาก NASA มาที่ประเทศไทยได้อย่างสง่างาม
นับได้ว่าโครงการ THEOS-2 เป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้ประเทศไทยได้เรียนรู้เรื่องเทคโนโลยีอวกาศว่าไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป และสามารถนำไปสู่การพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศไทยได้อย่างยั่งยืน
ตามติด เทคโนโลยีอวกาศ ระดับโลก เพื่อตั้งเป้าผลิตคนให้ทัน
มีการคาดการณ์ว่าในศตวรรษที่ 21 จะเป็นการเปิดศักราชยุคใหม่ของเทคโนโลยีอวกาศอย่างเป็นทางการ ความสนใจในการเดินทางในอวกาศและนวัตกรรมทางเทคโนโลยีด้านอวกาศเริ่มถูกปลุกกระแสอย่างมาก ทั้งทริปทัวร์ท่องอวกาศที่ทลายขีดจำกัดของการเดินทางและแนวคิดที่จะเริ่มตั้งรกรากบนดาวอังคาร
การเติบโตอย่างก้าวกระโดดเชิงพาณิชย์นี้ เกิดจากการความร่วมมือกันมากขึ้นของหน่วยงานอวกาศนานาชาติ ได้แก่ สหรัฐฯ สหภาพยุโรป รัสเซีย จีน ญี่ปุ่น อินเดีย และภาคเอกชนต่างๆ หลายทีมช่วยให้มีความพร้อมมากยิ่งขึ้นในการส่งนักบินอวกาศไปยังอวกาศ ดวงจันทร์ และดาวอังคาร ในขณะที่ภาคเอกชนจะดำเนินกิจการประเภทใหม่ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอวกาศเชิงพาณิชย์ด้วยสุดยอดเทคโนโลยีอวกาศแห่งอนาคต ด้วยเหตุนี้ ภาคการผลิตและพัฒนาบุคลากร จึงต้องไม่พลาดอัปเดตเทคโนโลยีอวกาศเหล่านี้ เพื่อวางแนวทางในการผลิตบุคลากรตอบสนองเทรนด์อุตสาหกรรมอวกาศที่เติบโตแบบไม่หยุดยั้งนี้ด้วย

โดยเทคโนโลยีอวกาศที่กำลังมาแรงอยู่ในตอนนี้ มีดังนี้
หุ่นยนต์และ AI
เทคโนโลยีอวกาศในอนาคตจะพึ่งพาหุ่นยนต์และ AI อย่างมากเพื่อช่วยเหลือทีมมนุษย์อวกาศ เหล่านักวิจัยมีความตั้งใจให้หุ่นยนต์มีความสามารถในการบำรุงรักษา ซ่อมแซมสถานีอวกาศ และช่วยเหลือนักวิทยาศาสตร์ในการเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล ซึ่งได้เริ่มมีหุ่นยนต์ผู้ช่วย Robonaut 2 ในสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) แล้ว
เครือข่ายอวกาศ 5G
เครือข่าย 5G อาศัยการสื่อสารระหว่างดาวเทียมเพื่อสร้างการเชื่อมต่อมือถือที่รวดเร็วบนโลก 5G และยังสร้างความเป็นไปได้สำหรับการเชื่อมต่อมือถือในสถานที่นอกระยะสัญญาณภาคพื้นดิน เช่น บนการขนส่งหรือในพื้นที่ห่างไกล เป็นต้น โดยนวัตกรรมที่แสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าของเทคโนโลยีนี้ คือ Kepler Telescope ซึ่งเป็นการใช้กล้องโทรทรรศน์ในการนำร่องสำรวจดาวเคราะห์หลายล้านดวงในเอกภพ
ยานบรรทุกเชื้อเพลิงน้ำหนักเบา
แนวโน้มการพัฒนายานอวกาศในอนาคตให้มีความคล่องตัว น้ำหนักเบา และประหยัดต้นทุนมากขึ้น ซึ่ง NASA กำลังทดลองกับถังเชื้อเพลิงสำหรับจรวด Space Launch System

เทคโนโลยีดาวเทียม
ดาวเทียมมีขนาดเล็กลง เบาลง ราคาถูกลง รวมทั้งต้นทุนของธุรกิจในการปล่อยดาวเทียมสามารถเข้าถึงได้มากขึ้น และ Startup สามารถเข้ามาในธุรกิจดาวเทียมได้มากขึ้น โดยที่ผ่านมา ชาติต่างๆได้มีความก้าวหน้าในการพัฒนาเทคโนโลยีดาวเทียมแล้ว ดังนี้
– จีนได้พัฒนา Galaxy Space และปล่อยดาวเทียมขนาดเล็ก 1,000 ดวงขึ้นสู่อวกาศสำหรับลูกค้าในอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น การบิน การเดินเรือ และการผลิตยานยนต์
– บริษัท ADA Space ของจีนอีกแห่งกำลังวางแผนเครือข่ายดาวเทียม 192 ดวงที่จะใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อนำเสนอภาพถ่ายดาวเทียมถ่ายทอดสดของโลก
– Fleet Space Technologies ของออสเตรเลียสามารถสร้างดาวเทียมพิมพ์ 3 มิติเต็มรูปแบบดวงแรกของโลก
– บริษัทเทคโนโลยี Maxar กำลังสร้างเทคโนโลยีระบบภาพถ่ายดาวเทียม Worldview Legion ที่มีความสามารถบันทึกภาพรายละเอียดสูงของโลกเพื่อตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศและธรณีวิทยาของโลก รวมถึงช่วยในการเตรียมรับมือกับภัยพิบัติ
– MethaneSat ที่ออกแบบมาเพื่อติดตามแหล่งที่มาของการปล่อยก๊าซมีเทนบนโลก สิ่งนี้มีความสำคัญ เนื่องจากตาม IPCC การปล่อยก๊าซมีเทนเพียงอย่างเดียวมีส่วนทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้นประมาณครึ่งหนึ่งนับตั้งแต่เริ่มยุคอุตสาหกรรม
– Global Satellite Vu ซึ่งมุ่งเป้าไปที่การใช้กล้องอินฟราเรดบนดาวเทียมเพื่อตรวจสอบระดับการปล่อยความร้อนจากที่อยู่อาศัยและสถานประกอบการต่างๆ
– TreeView เพื่อทำแผนที่ต้นไม้ปกคลุมและติดตามการตัดไม้ทำลายป่าและประเมินสัมพันธ์กับความสามารถของต้นไม้ในการช่วยกักเก็บและกักเก็บคาร์บอน

การเดินทางในอวกาศเชิงพาณิชย์
ปี พ.ศ. 2564 การเปิดตลาดเชิงพาณิชย์ให้บริการเที่ยวบินสู่อวกาศให้กลายเป็นอุตสาหกรรมอย่างเต็มตัว เพื่อสัมผัสกับสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง และมองทัศนียภาพของโลก ที่ในปัจจุบันมี 9 บริษัทที่มีความพร้อมให้เทคโนโลยีและอุตสาหกรรมอวกาศสู่ภาคธุรกิจเต็มตัว ได้แก่ Virgin Galactic, SpaceX, Axiom Space, Blue Origin, Boeing, Space Adventures, Zero 2 Infinity, World View Enterprises และ CAS Space
นอกจากนี้ยังมีอีก 2 บริษัทที่มีเป้าหมายเปิดตัวธุรกิจโรงแรมในอวกาศ (สถานีอวกาศ) อีกด้วย ได้แก่ Orion Span และ Bigelow Aerospace ทำให้มีการคาดการณ์ไว้ว่าในอีกไม่เกินสามทศวรรษข้างหน้า มนุษย์จะเข้าสู่ยุคแห่งการท่องอวกาศอย่างเต็มตัว และในเร็วๆ นี้ บริษัท SpaceX ของ Elon Musk เพิ่งเปิดตัว SpaceX Falcon 9 สำหรับใช้ในการขนส่งนักบินอวกาศสี่คนไปยังสถานีอวกาศนานาชาติอีกด้วย
สำหรับปี พ.ศ. 2593 แนวคิดสถานีอวกาศแบบวงล้อมีแนวโน้มจะถูกมาแทนที่สถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) หรือสถานีอวกาศอื่นๆ มีหลักการใช้วงล้อหมุนจนเกิดแรงโน้มถ่วงจำลองเพื่อให้สามารถอยู่ในวงโคจรของโลกได้ และสถานีอวกาศเหล่านี้จะทำหน้าที่เป็นเกตเวย์หรือสถานีกลางสำหรับเดินทางต่อไปยังดวงจันทร์และสถานที่อื่นๆ ห้วงอวกาศได้
ที่มา Facebook : สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA
ไม่ตกเทรนด์การพัฒนาในอุตสาหกรรมอวกาศทั้งในและต่างประเทศ
ปลดล็อคไทยสู่ อุตสาหกรรมอวกาศโลก ด้วย ‘ธีออส 2A’ ดาวเทียมสำรวจโลก ฝีมือวิศวกรไทย 100%
เหตุใดการแข่งขันใน “อุตสาหกรรมอวกาศ” เพื่อสำรวจ “ดวงจันทร์” ยังคงดำเนินต่อไปอย่างเข้มข้น











