ตามติดภารกิจ ศูนย์ ENMEC กับผลงานการพัฒนาบุคลากร วิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ ตอบโจทย์ อุตสาหกรรม 4.0 ใน EEC

วิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ (Mechatronics Engineering) เป็นศาสตร์สหวิทยาการที่ประยุกต์องค์ความรู้ของวิศวกรรมศาสตร์ 3 ด้านหลัก คือ วิศวกรรมเครื่องกล วิศวกรรมไฟฟ้า วิศวกรรมการควบคุมอัตโนมัติ และศาสตร์ด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีสารสนเทศเข้าไว้ด้วยกัน เพื่อการออกแบบ สร้างผลิตชิ้นส่วนหรือผลิตภัณฑ์ รวมถึงพัฒนางานในระบบอุตสาหกรรม

นอกจากนั้น ผู้ที่มีทักษะด้าน วิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ จะพัฒนาศักยภาพของเครื่องจักรกลโรงงาน จำพวกหุ่นยนต์โรงงาน หรือ ระบบอัจฉริยะ (Intelligent Systems) ให้มีการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด โดยการเรียนการสอนจะเริ่มต้นตั้งแต่ ความรู้พื้นฐานทางวงจรไฟฟ้า การออกแบบวงจรควบคุม การควบคุมเครื่องจักรกลโรงงาน รวมไปถึงการออกแบบเครื่องจักรกลหนักและโครงสร้างของเครื่องจักร เป็นต้น

และในปัจจุบัน ได้มีสถาบันการศึกษาที่เปิดสอนในด้านนี้จำนวนไม่น้อย เพราะบัณฑิตที่จบมาต่างเป็นที่ต้องการของภาคอุตสาหกรรมไม่น้อยไปกว่าบัณฑิตในสาขาวิศวกรรมศาสตร์ด้านอื่น โดย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก หรือ มทร.ตะวันออก ก็เป็นอีกหนึ่งสถาบันการศึกษา ที่ตั้งอยู๋ในพื้นที่ เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ จ.ชลบุรี ซึ่งมีบทบาทในการผลิตบัณฑิตวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ตอบโจทย์ความต้องการของภาคอุตสาหกรรม โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกมาอย่างยาวนาน

จนกระทั่ง ได้มีการดำเนินโครงการ EEC ก็ยิ่งทำให้ มทร.ตะวันออก เป็นอีกหนึ่งแหล่งผลิตบุคลากรวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ที่ภาคอุตสาหกรรมในพื้นที่ต่างให้ความไว้วางใจ จนบัณฑิตที่เรียนจบมามีอัตราการได้งานทำทันทีหลังจากศึกษาจบเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์

มาในวันนี้ ที่ สาขาวิชาวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์และนวัตกรรม มทร.ตะวันออก ก็ได้เป็นที่ตั้งของ ศูนย์เครือข่ายแมคคาทรอนิกส์ หรือ ENMEC ซึ่งเป็น 1 ใน 9 ศูนย์เครือข่าย EEC NETs ที่ก่อตั้งขึ้นด้วยแนวคิดริเริ่มจาก คณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC HDC) ที่เน้นสร้างความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาและอาชีวศึกษาในพื้นที่

และจัดตั้งเป็นศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้ยุคใหม่แต่ละสาขาขึ้นเป็นศูนย์พัฒนาความรู้ทักษะที่ใช้ทรัพยากรร่วมกันระหว่างสถาบันต่างๆ และร่วมมือกับอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องผลิตบุคลากร-สร้างสรรค์หลักสูตรใหม่ และหนุนเสริมให้อุตสาหกรรมปรับตัวสร้างความก้าวหน้าสู่อุตสาหกรรม 4.0 ไปด้วยกัน

ทำความรู้จัก ศูนย์ ENMEC 1 ใน 9 ศูนย์ EEC NETs กับโปรไฟล์ พัฒนาบุคลากร วิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ 3,000 คน ใน 2 ปี

สำหรับ ศูนย์ ENMEC ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธาน EEC HDC ได้เคยอธิบายถึงบทบาทของศูนย์ไว้ว่า

ศูนย์ ENMEC มีบทบาทในการขับเร่งการพัฒนาบุคลากรด้านหุ่นยนต์ แมคคาทรอนิกส์ และระบบอุตสาหกรรมสมัยใหม่ ที่สร้างบุคลากรเข้าสู่การผลิตยุคใหม่ รวมถึงการสนับสนุนการพัฒนาระบบโรงงานให้ปรับตัวเข้าสู่ระบบอุตสาหกรรม 4.0 และช่วยสร้างต้นแบบระบบการผลิตในโรงงานระบบต่างๆ ตามต้องการยุคใหม่ให้ภาคอุตสาหกรรมและผู้ประกอบการแต่ละกลุ่มที่จะพัฒนาระบบการผลิตให้เท่าทันการ เปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่”

“ที่ผ่านมา ศูนย์ ENMEC มีผลงานมากว่า 2 ปี ในระหว่างที่เตรียมการจัดตั้งศูนย์ฯ ซึ่งแม้จะพึ่งได้รับงบฯบูรณาการในปี 2565 ก็ตาม แต่มีการผลิตบุคลากรแล้วกว่า 3,000 คนในปีที่ผ่านมา และได้ร่วมมือกับโรงงานกว่า 30 แห่งจัด ทำต้นแบบการผลิตมากกว่า 10 ระบบ ซึ่งช่วยขับเคลื่อนความก้าวหน้าใหม่ให้กับภาคการผลิต”

“ดังนั้น พลังขับเคลื่อนของศูนย์ฯนี้จะสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจมหาศาลให้ระบบโรงงานยุคใหม่ในสาขาการผลิตต่างๆ และจะดำเนินคู่ไปกับการพัฒนาบุคลากร (ทั้งส่วนที่เป็นนักศึกษาและการยกระดับทักษะบุคลากรให้ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมต่างๆ) ปีละมากกว่า 3,000 คน นับเป็นอีกหนึ่งศูนย์เครือข่าย EEC NETs ที่มีผลงานโดดเด่นมาตลอดทีเดียว”

เข้าใจการดำเนินงาน ศูนย์ ENMEC กับผลลัพธ์ที่เกินคาด

อาจารย์ทัศพันธุ์ สุวรรณทัต ประธานหลักสูตรวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ สำนักวิศวกรรมศาสตร์และนวัตกรรม มทร.ตะวันออก ได้อัปเดตถึงภารกิจของ ศูนย์ ENMEC ในปัจจุบันว่า

“ขอยกตัวอย่างหนึ่งโมเดลที่ในตอนนี้ทางศูนย์ ENMEC ได้เดินหน้าปรับเอาหลักสูตร EEC Model Type A ไปใช้ เพื่อส่งนักศึกษาไปเรียนรู้ในสถานประกอบการอย่าง บริษัท เอส เอ็น ซี ฟอร์เมอร์ จำกัด (มหาชน) โดยปีนี้เข้าปีที่ 3 แล้ว ที่เราได้ส่งนักศึกษาจากสาขาวิชาวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ จาก มทร.ตะวันออก ไป โดยมีจุดประสงค์เพื่อส่งนักศึกษาทักษะสูงให้กับโรงงาน ซึ่งทาง มทร.ตะวันออก และ เอส เอ็น ซี มีการทำงานอย่างใกล้ชิด เพื่อปรับหลักสูตรให้ตอบสนองความต้องการของภาคอุตสาหกรรม ความร่วมมือนี้ทำให้นักศึกษาที่เราส่งไปได้ทำงานกับทางบริษัทฯทันทีหลังจากที่เรียนจบ”

“และล่าสุด บริษัทที่เข้ามาเจรจากับทาง ศูนย์ ENMEC คือ โรงงานมิชลิน ซึ่งมีสาขาตั้งอยู่ที่พระประแดง สมุทรปราการ และ สระบุรี โดยใช้รูปแบบ EEC Model Type A โดยส่งนักศึกษาทักษะสูงเข้าไปเรียนรู้ในสถานประกอบการ” และทางบริษัทฯ ยังได้มาพูดคุยเพื่อทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่องในเรื่องของ EEC Model Type B กับการส่งบุคลากรที่ทำงานในโรงงานมา Upskill Reskill ทักษะจำเป็นในด้านแมคคาทรอนิกส์ กับทาง ศูนย์ ENMEC ด้วย”

“ล่าสุด เราได้ส่งบุคลากรที่เป็นอาจารย์ของเราไปอบรมบุคลากรของมิชลินในเรื่องของ Digital Twin หรือ โมเดลจำลองเสมือนจากวัตถุทางกายภาพ ทำให้สามารถทำงานได้เหมือนกับวัตถุจริง ซึ่งเป็นเทคโนโลยีสำคัญตามแนวทาง อุตสาหกรรม 4.0 นั่นเอง”

หลังจากได้อัปเดตบางส่วนของภารกิจที่ทางศูนย์ ENMEC ได้ทำ เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาบุคลากรด้าน วิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ แล้ว อาจารย์ทัศพันธ์ ได้ให้มุมมองเกี่ยวกับการทำการเรียนการสอนในแบบ EEC Model Type A ว่ามีประสิทธฺภาพออย่างไร ในฐานะผู้ที่นำไปปรับใช้จริง

“อย่างไรก็ดี ช่วงเวลาที่ผ่านมา ทาง มทร.ตะวันออก ได้จัดการเรียนการสอนในรูปแบบที่เป็นการเรียนรู้ควบคู่ไปกับการได้ฝึกงานจริงในสถานประกอบการ ที่เรียกว่า สหกิจศึกษา หรือ การเรียนรู้คู่ไปกับการทํางาน (Work-Integrated Learning) ซึ่งมีระยะเวลาไปฝึกงาน 4 เดือน ซึ่งก็เป็นเพียงแค่การฝึกงาน ซึ่งสถานประกอบการไม่ได้มีความคาดหวังสูงมากนัก แต่เมื่อมาเป็น EEC Model Type A ก็มีความแตกต่างจากการฝึกงานทั่วไปอย่างเห็นได้ชัด”

“โดยมีการแชร์ Resource ร่วมกันกับทางสถานประกอบการที่จะใช้งบประมาณของบริษัทมาช่วยให้ทุนนักศึกษา หรือให้ทุนมาเพื่อมาทำโครงงานนักศึกษา ส่วนทางสถาบันการศึกษาก็จะร่วมมือในด้านการนำทรัพยากรทั้งคนและครุภัณฑ์เข้ามาช่วย ดังนั้น จึงเกิดความคาดหวังและตั้งเป้าที่สูงกว่าการฝึกงานทั่วไป ตัวนักศึกษาต้องมีสมรรถนะอะไรบ้าง ตัวโครงงานต้องมีคุณค่าระดับไหน ทางโรงงานมีการพัฒนาประสิทธิภาพด้านไหนขึ้นมาบ้าง เป็นต้น”

“เพราะสถานประกอบการอยากได้องค์ความรู้และบุคลากรที่มีความสามารถ ที่จะทำงานในหน้าที่ได้จริง สถานประกอบการต้องแน่ใจว่านักศึกษามีความรู้และเก่งจริง มีทัศนคติที่ดีกับองค์กร และต้องแน่ใจในเทคโนโลยีที่ใช้มาสนับสนุนการทำงานในโรงงานนั้นมีจริงและใช้งานได้จริงหรือไม่”

และ อาจารย์ทัศพันธ์ ยังได้กล่าวถึงการสนับสนุนที่ดีจาก EEC HDC ที่มาทำให้เกิด ศูนย์ ENMEC และมาสนับสนุนงบประมาณในด้านของการซื้อครุภัณฑ์ทันสมัยเพื่อมาใช้ในการเรียนการสอน ส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ระหว่าง สถาบันการศึกษาและภาคอุตสาหกรรม

“ก่อนที่จะเกิด EEC Model Type A ทาง มทร.ตะวันออก ก็มีการให้อาจารย์และนักศึกษาไปทำงานร่วมกับสถานประกอบการมาเป็นเวลานานแล้ว ประมาณ 10 กว่าปี ผ่านงานบริการวิชาการมานาน เพื่อส่งเสริมให้เขาเป็น “บัณฑิตนักปฏิบัติ” ตามแนวทางที่ราชมงคลยึดมั่น โดยการไปเรียนรู้ในสถานประกอบการจริง จากปัญหาและโจทย์การทำงานจริงนี่เองที่จะช่วยเสริมสร้างทักษะในภาคปฏิบัติให้พวกเขาได้ดีกว่าการเรียนรู้แค่ในห้องเรียน”

“ทั้งนี้ ในตอนนั้น ต้องยอมรับว่า สถาบันการศึกษาก็ยังไม่มีงบประมาณมากเพียงพอที่จะซื้อครุภัณฑ์ที่ทันสมัย จนกระทั่ง EEC ได้เกิดขึ้น และทาง EEC ก็มีงบประมาณเชิงบูรณาการที่สถาบันการศึกษาสามารถขอสนับสนุนเพิ่มเติมได้ และทาง EEC HDC ที่จัดตั้ง ศูนย์ EEC NETs ขึ้นมานี้ ก็เป็นส่วนสำคัญที่มาผลักดันให้เกิดการใช้งบประมาณนี้อย่างเกิดคุณค่า ผ่านการจัดซื้อครุภัณฑ์อันทันสมัยตอบโจทย์ Industry 4.0 ให้กับทางสถาบันการศึกษา”

“โดยสถาบันการศึกษา ก็ได้ใช้ครุภัณฑ์นี้เป็นทรัพยากรหลัก สนับสนุนให้เกิดการเรียนรู้ระหว่าง สถาบันการศึกษา และ ภาคอุตสาหกรรม และต่อยอด พัฒนา จนเกิดการสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ที่มีส่วนในการยกระดับภาคอุตสาหกรรมไทยให้ก้าวทันอุตสาหกรรม 4.0 ได้นั่นเอง”

“และอานิสงส์ของการเป็น ศูนย์เครือข่ายแมคคาทรอนิกส์ ของ EEC ยังได้ก่อให้เกิดสิ่งที่ถือวว่าเป็นความก้าวหน้ามากที่สุดที่ในวันนี้ คือ มทร.ตะวันออก เป็นแหล่งศึกษาดูงานของบุคลากรในต่างประเทศ อย่างล่าสุด GIZ ของประเทศเยอรมนีได้พาคณะบุคลากรจากประเทศกำลังพัฒนาไม่ว่าจะจาก เอธิโอเปีย หรือประเทศตะวันออกกลางอีกหลายประเทศ เข้ามาดูงานที่ สาขาวิชาวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ มทร.ตะวันออก ว่าเราจับมือกับภาคอุตสาหกรรมและสามารถทำให้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ที่นำไปใช้ประโยชน์ในกระบวนการผลิตสมัยใหม่ได้จริง”

3 เมล็ดพันธุ์ “บัณฑิตทักษะสูง” จาก EEC Model Type A พร้อมเติบโต สร้างประโยชน์ให้ภาคอุตสาหกรรมไทย

เพื่อให้เห็นภาพอีกหนึ่งประสิทธิผลของการดำเนินงานของ ศูนย์ ENMEC เรามีนักศึกษาที่เป็นผลผลิตจากการศึกษารูปแบบใหม่ EEC Model Type A และได้เรียนรู้ด้วยครุภัณฑ์ทันสมัยในศูนย์ ENMEC มาบอกเล่าประสบการณ์ดีๆ กัน

ชนินทร์ มานะพระ นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาวิชาวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ มทร.ตะวันออก เล่าว่า

“ที่ผมเลือกเรียนในสาขา วิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์ เพราะอยากเรียนรู้ในหลากหลายด้าน ซึ่งเป็นประโยชน์กับการทำงานในอนาคต ซึ่งพอได้เข้ามาเรียนในสาขาวิชานี้แล้ว ก็ได้เรียนรู้ในหลากหลายทักษะที่ตอบโจทย์ความต้องการอย่างที่ตั้งใจ โดยวิชาที่ชอบเรียน คือ วิชาที่เกี่ยวกับการคำนวณ และวิชาเกี่ยวกับทักษะงานช่างทั้งหมด”

“และผมได้มีโอกาสไปฝึกงานที่ เอส เอ็น ซี ฟอร์เมอร์ ซึ่งทำให้เราพัฒนาความสามารถตนเอง จากตอนเรียนก็รับผิดชอบแค่มาเรียน แต่พอได้ไปทำงานจริงในสถานประกอบการจริงแล้ว ก็มีโอกาสได้ฝึกฝนตัวเองตามหน้าที่ที่ทางหัวหน้างานมอบหมายมา และได้เรียนรู้เรื่องวินัยในการทำงาน ความอดทนในแรงกดดันที่อาจมาจากการทำงาน ฝึกให้เรามีความอดทนมากขึ้น โดยตลอดเวลาทำงาน ก็จะได้รับเงินเดือน เดือนละ 20,000 บาท ค่าบ้าน และเบี้ยขยัน และเงินที่ได้ผมก็ได้ส่งไปให้ทางบ้าน และแบ่งส่วนหนึ่งเพื่อเก็บไว้ใช้ในการเรียน”

ด้าน กิตติพงษ์ พรมดี นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาวิชาวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ มทร.ตะวันออก กล่าวในมุมของตนเองว่า

“จากที่เรียนมา วิชาที่ผมชอบก็จะเป็นวิชาที่เรียนเกี่ยวกับโรบอตและระบบ PLC ผมได้ไปฝึกงานด้านการขึ้นรูปพลาสติก ซึ่งในตอนแรก ทางบริษัทก็จะให้อบรมเกี่ยวกับการใช้เครื่องจักรต่างๆ และจากการทำงานที่ได้รับเงินเดือนด้วยเดือนละ 20,000 บาทนี่เอง ที่ทำให้ผมสามารถเก็บเงินออม และเอาไปซื้อที่ดินในต่างจังหวัดเพื่อปลูกบ้านอยู่กับคุณแม่ในอนาคตได้”

“ผมอยากฝากถึงน้องๆ ที่จะเข้ามาศึกษาในรูปแบบ EEC Model Type A ว่า ด้วยการเรียนและทำงานไปด้วย ทำให้ต้องเรียนหนักและต้องมีวินัยในการทำงาน ถือว่าเป็นการฝึกความอดทนที่ดี และผลดีที่ได้รับจากการเรียนในรูปแบบนี้ คือ ผมมีเงินเดือน มีเงินเก็บ ขณะที่ก็ได้รับประสบการณ์ในการทำงานไปด้วย ซึ่งผมมองว่าคุ้มค่ามาก”

และ นักศึกษาคนสุดท้าย ที่มาแชร์ประสบการณ์ คือ ภานุวัฒน์ โพธิ์กราน นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาวิชาวิศวกรรมแมคคาทรอนิกส์และหุ่นยนต์ มทร.ตะวันออก

“ผมชอบเรื่องเกี่ยวกับหุ่นยนต์ ตั้งแต่เรียนในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ซึ่งตอนนั้นได้อยู่ในชมรมหุ่นยนต์ พอจบ ม.3 ก็มองหาคณะและสาขาวิชาที่จะได้เรียนรู้เรื่องหุ่นยนต์ จนมาเจอที่ราชมงคลตะวันออก และเมื่อได้ไปทำงาน ก็ได้ไปทำในไลน์การผลิตและหาจุดที่สามารถปรับเอาหุ่นยนต์เข้าไปช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในไลน์การผลิต ซึ่งจะทำให้ทำงานได้สำดวกและรวดเร็วขึ้น”

“โดยระหว่างการทำงานผมมีความประทับใจพี่ๆพนักงานที่เป็นพี่เลี้ยงซึ่งคอยสอนงานผมตลอด มีความเป็นกันเอง โดยผมอยากฝากถึงรุ่นน้องรุ่นต่อไปที่จะได้เข้ามาเรียนใน EEC Model Type A ว่าจะต้องมีความพยายาม ความอดทน สูง เพราะการทำงานไปด้วย เรียนไปด้วย ไม่ใช่เรื่องง่าย อาจจะเหนื่อยในช่วงแรกที่ปรับตัว แต่ผลลัพธ์ที่ได้จะคุ้มค่าอย่างแน่นอน”

แชร์สัมฤทธิผลของการดำเนินงาน ศูนย์ EEC NETs 

10 ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้ (EEC Net) พุ่งเป้าสร้างอนาคตใหม่ บ่มเพาะทักษะบุคลากร หนุนอุตสาหกรรมเป้าหมาย ตอบโจทย์การลงทุนใหม่ใน อีอีซี

ศูนย์เครือข่ายพาณิชยนาวี ENMATE @ ม.เกษตรฯ ศรีราชา กับความพร้อมในฐานะ ศูนย์ฝึกอบรมและแล็บพาณิชนาวี ที่ครบครันที่สุดในประเทศ

เจาะลึกโมเดลขับเคลื่อน ศูนย์ ENTOUR ต้นแบบการพัฒนาบุคลากรท่องเที่ยวและบริการ ตอบสนองภารกิจ ศูนย์เครือข่าย EEC NETs ครบทุกมิติ