การนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เป็นแกนนำในการยกระดับความสามารถการแข่งขันของกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายในเขตพื้นที่ EEC ไม่ได้อยู่แค่ในภาคการลงทุนหรือธุรกิจเท่านั้น หากแต่ในภาคการศึกษา ก็ต้องมีการอัปเดตความรู้ของ ครูในพื้นที่ EEC ให้ก้าวทันกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม ด้วย เพราะเหตุผลง่ายๆ คือ ครูเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ให้กับกำลังคนของชาตินั่นเอง
ด้วยความสำคัญที่กล่าวมานี้เอง สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยฝ่ายวิชาการ หลักสูตร และสื่อการเรียนรู้ ร่วมกับ สำนักบริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาฉะเชิงเทรา ร่วมจัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตรการแพทย์และสุขภาพให้กับ ครูในพื้นที่ EEC

โดยหลักสูตรนี้ได้ออกแบบเพื่อให้สอดคล้องกับโมเดลพัฒนาเศรษฐกิจ BCG ที่นำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมมายกระดับความสามารถในการแข่งขันกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายในเขตพื้นที่ EEC ตามบริบทของสถานศึกษาเพื่อพัฒนาศักยภาพ “คุณครู” ผู้ถ่ายทอดความรู้ให้กับอนาคตของชาติ
ด้วยการนำเนื้อหาความรู้พื้นฐานวิชาวิทยาศาสตร์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานมาเชื่อมโยงสู่ “วิทยาศาสตร์สุขภาพ การแพทย์ การแพทย์จีโนมิกส์ (Genomic Medicine) หรือ การแพทย์แม่นยำ และนวัตกรรมเพื่อสุขภาพ” ผ่านสื่อการเรียนรู้และกิจกรรมที่หลากหลาย ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาสู่โครงงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ต่อไป
ทั้งนี้มีผู้เข้าร่วมอบรมเป็นครูในระดับมัธยมศึกษา ในโครงการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับโรงเรียนในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก 80 โรงเรียน จำนวน 160 คน



โดยในการบรรยายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ในครั้งนี้ เริ่มจากการบรรยายหัวข้อ การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมด้านการแพทย์และสุขภาพ ตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG ส่วนสำคัญของการสนับสนุนให้ประเทศไทยก้าวสู่การพัฒนาด้านการแพทย์เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี โดย ภญ.ดร.กนกวรรณ ศันสนะพงษ์ปรีชา นักวิจัย ทีมวิจัยเวชศาสตร์นาโน กลุ่มวิจัยการห่อหุ้มระดับนาโน ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ สวทช.
ภญ.ดร.กนกวรรณ ได้ยกตัวอย่างผลงานวิจัย อิมัลเจลที่มีส่วนประกอบของอนุภาคนาโนอิมัลชันบรรจุสารสกัดจากเหง้าขิงและอนุภาคนาโนทองคำ เพื่อยับยั้งการอักเสบและสมานแผล ที่สามารถต่อยอดพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้ จากการใช้เทคโนโลยี นวัตกรรม ผลักดันเพิ่มคุณค่าสมุนไพร พัฒนาคุณภาพชีวิตให้ชุมชน ตามแนวทางโมเดลเศรษฐกิจ BCG ซึ่งหลักการอิมัลชันดังกล่าวผู้เข้าอบรมจะได้ทำการทดลองในวันสุดท้ายของการอบรม


ต่อด้วยการบรรยาย จาก ร.ต.ท.หญิง แพทย์หญิง อติพร เทอดโยธิน ในหัวข้อที่เป็นประโยชน์ต่อ ครูในพื้นที่ EEC เพราะสามารถนำไปถ่ายทอดเพื่อเป็นแรงบันดาลใจให้นักเรียนพัฒนาตนเอง เรียนให้เก่งเพื่อเข้าสู่ “เส้นทาง การแข่งขันโอลิมปิกวิชาการ สู่การเป็นแพทย์ และอาจารย์แพทย์ และ กิจกรรมเรียนรู้ระบบร่างกาย และภูมิคุ้มกันสร้างสุข สุขภาพดี อย่างยั่งยืน”


การบรรยายในหัวข้อนี้แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของวิชาชีววิทยาและวิทยาศาสตร์สุขภาพ และการแพทย์ เนื้อหาเชื่อมโยงสาระสำคัญที่เกี่ยวกับกระบวนการสรีรวิทยาของระบบหมุนเวียนโลหิตและระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์ รวมถึงการประยุกต์ใช้ความรู้ด้านพันธุศาสตร์กับงานด้านนิติวิทยาศาสตร์ ทั้งการทำงานของกล้ามเนื้อ หลอดเลือด องค์ประกอบของเลือด หมู่เลือด โรคทางพันธุกรรมผ่านกิจกรรม สื่อส่งเสริมการเรียนรู้ ชุด เชอร์ล็อก โฮมส์ กับคดีปริศนา ประยุกต์เข้ากับการแพทย์และนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อทำการไขคดีปริศนา ซึ่งเนื้อหาสามารถนำไปเสริมการจัดการเรียนรู้ในชั้นเรียนให้น่าสนใจและเชื่อมโยงกับสถานการณ์ในชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างดี
มาถึงหัวข้อแรกของการบรรยายในวันที่ 2 ที่ทางผู้จัดงานเล็งเห็นว่าอีกหนึ่งเทคโนโลยีการแพทย์ที่มาแรงอย่าง การแพทย์จีโนมิกส์ ก็เป็นองค์ความรู้ที่ ครูในพื้นที่ EEC จำเป็นต้องอัปเดต เพื่อนำไปถ่ายทอดให้นักเรียนได้เห็นถึงโอกาสในการศึกษาในอนาคต กับการเรียนในศาสตร์การแพทย์เฉพาะทางอย่าง การแพทย์จีโนมิกส์

เพราะในปี 2565 ที่ผ่านมาในพื้นที่ EEC เอง ได้มีการจัดตั้ง ศูนย์บริการทดสอบจีโนมิกส์ คือ หนึ่งในโครงสร้างพื้นฐาน ด้านการแพทย์สมัยใหม่ภายใต้แผนปฏิบัติการบูรณาการจีโนมิกส์ประเทศไทย ซึ่งตั้งอยู่ที่ ชั้น 8 อาคาร 110 ปี คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี
ศูนย์บริการทดสอบการแพทย์จีโนมิกส์ ในพื้นที่อีอีซีแห่งนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นให้ประเทศไทยมีฐานข้อมูลทางพันธุกรรมเพื่อนำไปใช้พัฒนาความสามารถทางการแพทย์ของประเทศ อีกทั้งยังเป็นการการพัฒนาเพื่อให้ประเทศไทยสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลการแพทย์ในรูปแบบเดียวกันกับประเทศอื่นๆ ซึ่งถือเป็นการเสริมขีดความสามารถ ความก้าวหน้าในอุตสาหกรรมการแพทย์แห่งอนาคตด้วย

และการเกิดขึ้นของ ศูนย์บริการทดสอบการแพทย์จีโนมิกส์ ในอีอีซี ยังเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้เข้ามาทำงาน ซึ่งนอกจากจะเป็นการถ่ายทอดประสบการณ์ให้นักวิจัยไทยแล้วยังเป็นการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้เทคโนโลยีจากต่างประเทศด้วย การบรรยายในหัวข้อนี้จึงเป้ฯการเปิดโลกให้ ครูในพื้นที่ EEC ได้เห็นถึงความสำคัญและเข้าใจหลักการพื้นฐษนของการแพทย์จีโนมิกส์ ที่สามารถนำไปถ่ายทอดให้นักเรียนที่ตนเองสอนได้
โดยในการอบรมหลักสูตรนี้ ได้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ อย่าง ศ.เกียรติคุณ ดร.วสันต์ จันทราทิตย์ หัวหน้าศูนย์จีโนมทางการแพทย์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี ให้เกียรติมาบรรยายพิเศษในหัวข้อ “การแพทย์จีโนมิกส์ โฉมหน้าใหม่ของการรักษาแห่งโลกอนาคต” เพื่อปูพื้นฐานภาพรวมการแพทย์โฉมใหม่ ที่เน้นการการดูแลรักษาผู้ป่วยโดยประยุกต์ใช้ข้อมูลด้านพันธุกรรม ที่จำเพาะต่อผู้ป่วย และรักษาได้ตรงจุด



นอกจากนั้น ยังมีการบรรยายในหัวข้อ “เจาะลึกพันธุศาสตร์กับไวรัสโคโรน่า สู่การพัฒนาชุดตรวจและวัคซีน เพื่อเรียนรู้กลไกการทำงานของสารพันธุกรรมของไวรัสโคโรน่า และการนำความรู้ทางพันธุศาสตร์มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาชุดตรวจหาเชื้อ และพัฒนาวัคซีน เสริมด้วยกิจกรรมฝึกทักษะปฏิบัติการ การแยกสารด้วยชุดสื่อการเรียนรู้จำลองหลักการเคลื่อนที่ของสารบนเจลภายใต้สนามไฟฟ้า (Gel electrophoresis)” โดย สุปราณี สิทธิไพโรจน์สกุล นักวิชาการอาวุโส ฝ่ายวิชาการ หลักสูตร และสื่อการเรียนรู้ สวทช.
ต่อมา เป็นกิจกรรมการเรียนรู้เกี่ยวกับ นวัตกรรมเวชสำอาง ซึ่งเป็นการบรรยายปูพื้นฐานความรู้เกี่ยวกับนาโนเทคโนโลยีกับเครื่องสำอางและการประยุกต์ใช้ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง โดย รศ.ภญ.ดร.จิตติมา ลัคนากุล รองคณบดีฝ่ายพันธกิจสากลและวิรัชกิจ คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และกิจกรรมปฏิบัติการ เตรียม “Nano emulsions” และการประเมินผลิตภัณฑ์ โดย ผศ.ภญ.ดร.ดุษฎี ชาญวาณิช ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายกิจการนิสิต และทีมวิทยากร คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


โดยทั้งสองกิจกรรมนี้เน้นให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้เรียนรู้ในกลุ่มย่อยผ่านการทดลองปฏิบัติการอย่างสนุกสนาน ระดมสมองในกลุ่มย่อย และฝึกปฏิบัติการสร้างตำรับครีมทาผิว โดยใช้หลักการนาโนอิมัลชัน ซึ่งมีประโยชน์ทางเวชสำอาง เช่น ช่วยเพิ่มการดูดซึมของสารสำคัญผ่านผิวหนัง ช่วยกักเก็บน้ำในผิวหนัง ทำให้ผิวมีความชุ่มชื้นอย่างยาวนาน เป็นต้น โดยแลกเปลี่ยนผลงานผ่าน padlet พร้อมนำเสนอในรูปแบบ pitching และรับฟังคำแนะนำจากทีมวิทยากร
และจากการเดินหน้าอบรมในหลักสูตรการแพทย์และสุขภาพให้กับ ครูในพื้นที่ EEC นี่เอง ที่เป็นอีกหนึ่งต้นแบบของการพัฒนาบุคลากรในภาคการศึกษาที่สอดคล้องกับ แนวทางการ “พลิกโฉมโรงเรียนต้นแบบสร้างนวัตกรรมนักเรียนแบบ Active Learning ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps” ของ สพฐ. ที่มุ่งเน้นการเรียนแบบ Active Learning เป็นการเรียนที่เด็กได้ทดลองทำ ซึ่งเด็กมีความสนุก และเกิดความภาคภูมิใจ รวมถึงได้ปลดปล่อยพลังงานจากแรงบันดาลใจและการแนะนำของครูอาจารย์ จนเกิดเป็นนวัตกรรมต่างๆ ขึ้นมา


ดร.อัมพร พินะสา เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กล่าวว่า “ขณะนี้ไม่มีโรงเรียนในสังกัด สพฐ.โรงเรียนไหนที่มีแผนการเรียนแบบท่องจำ แต่อย่างไรก็ตามการจำของเด็กก็จะเป็นการต่อยอดเพื่อให้เกิดความเข้าใจ วิเคราะห์ สังเคราะห์เพื่อนำไปใช้จึง เป็น Passive Learning ต่อยอดเป็น Active Learning ซึ่งหลักสูตรตอนนี้ สพฐ.ได้ปรับปรุงเป็นการเรียนการสอนฐานสรรถนะแล้ว ซึ่งจะต้องจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning นั่นเอง”
การพัฒนาการศึกษาให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในทุกมิติ
อัปเดต 6 หลักสูตรแซนด์บ็อกซ์ ปี 2566 ปลดล็อคอุดมศึกษาไทย ให้พร้อมปั้นกำลังคน ตอบโจทย์ Industry 4.0










