ความรู้เกี่ยวกับ Climate Classification และในปี ค.ศ. 2100 “โลกครึ่งใบ” จะเกิดการเปลี่ยนแปลง “เขตภูมิอากาศ”

เขตภูมิอากาศแบบเคิปเปน (Köppen) คืออะไร? แบ่งกี่ประเภท?

ตอบสั้น: การแบ่งเขตภูมิอากาศแบบเคิปเปน (Köppen Climate Classification) เป็นระบบมาตรฐานสากลที่คิดค้นโดย Wladimir Köppen ในปี ค.ศ. 1884 แบ่งภูมิอากาศโลกออกเป็น 5 กลุ่มหลัก ตามอุณหภูมิและปริมาณน้ำฝน โดยประเทศไทยจัดอยู่ในกลุ่ม A (ภูมิอากาศร้อนชื้นแบบเขตร้อน)

กลุ่มประเภทลักษณะ
Aเขตร้อนชื้น (Tropical)ร้อนตลอดปี ฝนมาก — ไทย อาเซียน
Bแห้งแล้ง (Dry)ทะเลทราย/กึ่งทะเลทราย
Cอบอุ่นชื้น (Temperate)อากาศอบอุ่น 4 ฤดู
Dหนาวชื้น (Continental)หนาวจัด ฤดูหนาวยาว
Eขั้วโลก (Polar)หนาวเย็นตลอดปี

ด้านล่างคือคำอธิบายเต็มของระบบเคิปเปน และการคาดการณ์ว่าปี ค.ศ. 2100 “โลกครึ่งใบ” จะเปลี่ยนเขตภูมิอากาศอย่างไร


Climate Classification หรือ “การแบ่งเขตภูมิอากาศ” แบบ Köppen เป็นหนึ่งในระบบการแบ่งเขตภูมิอากาศที่ใช้กันเป็นมาตรฐานสากล

คิดค้นขึ้นโดย Wladimir Köppen ในปี ค.ศ. 1884 ต่อมา Rudolf Geiger ได้ร่วมมือกับ Wladimir Köppen ปรับปรุงระบบการแบ่งเขตภูมิอากาศ จึงมีการเรียกชื่อ Climate Classification หรือ “การแบ่งเขตภูมิอากาศ” ใหม่ว่าเป็น “การแบ่งเขตภูมิอากาศ” แบบ Köppen–Geiger
Wladimir Köppen // en.wikipedia.org
Map of Köppen’s global climate classification
“การแบ่งเขตภูมิอากาศ” แบบ Köppen–Geiger จะตัดแบ่งเขตภูมิอากาศเป็นกลุ่มใหญ่ๆ 6 กลุ่ม โดยแต่ละกลุ่มจะซอยประเภทของเขตภูมิอากาศย่อยๆ โดยแต่ละประเภทจะเขียนแทนด้วยสัญลักษณ์อักษรภาษาอังกฤษตั้งแต่ 2 ถึง 4 ตัวอักษร ประกอบด้วย

กลุ่ม A (ภูมิอากาศแบบร้อนชื้น)
ภูมิอากาศแบบร้อนชื้นมีลักษณะพิเศษคือเป็นพื้นที่อุณหภูมิค่อนข้างสูงที่ระดับน้ำทะเลตลอดเวลา 12 เดือนจะมีอุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 18 องศาเซลเซียส (64 องศาฟาเรนไฮต์) หรือสูงกว่านี้ ภูมิอากาศแบบร้อนชื้นสามารถแบ่งเป็นเขตภูมิอากาศย่อยๆ ได้อีกดังนี้
ภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น (Af) ตลอด 12 เดือนมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 60 mm (2.4 in) สามารถพบภูมิอากาศแบบนี้ได้บริเวณละติจูด 5–10 องศาเหนือหรือใต้เส้นศูนย์สูตร ในบางพื้นที่ชายฝั่งตะวันออกอาจพบภูมิอากาศแบบนี้ได้ไกลถึง 25 องศาจากเส้นศูนย์สูตร นอกจากนี้ยังมี ภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน (Am) และ ภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้าสะวันน่า (Aw) ซึ่ง “ไทย” เราจัดอยู่ใน “การแบ่งเขตภูมิอากาศ” แบบ Köppen–Geiger “ทุ่งหญ้าสะวันน่า”

กลุ่ม B (ภูมิอากาศแบบแห้งแล้ง)
ภูมิอากาศแบบแห้งแล้งเป็นบริเวณที่มีการระเหยของน้ำสูง ไม่มีปริมาณฝนเหลือพอที่จะเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร ปรากฏทั้งในเขตร้อนและเขตอบอุ่น แบ่งเป็นภูมิอากาศย่อยดังนี้
ภูมิอากาศแบบทะเลทราย (BW) ปริมาณฝนตลอดปีน้อยกว่า 250 มิลลิเมตร (10 นิ้ว) ส่วนมากพบอยู่ตอนในของภาคพื้นทวีปทั้งบริเวณอากาศร้อนและอากาศอบอุ่น ทำให้แบ่งภูมิอากาศย่อยได้ ดังนี้
ภูมิอากาศแบบทะเลทรายเขตร้อน (BWh) ภูมิอากาศแบบทะเลทรายเขตอบอุ่น (BWk) และภูมิอากาศแบบกึ่งทะเลทราย (BS) มีลักษณะเป็นทุ่งหญ้าสั้นๆ ปริมาณฝนอยู่ระหว่าง 250–750 มิลลิเมตร (10–30 นิ้ว) พบอยู่รอบทะเลทรายบริเวณอากาศร้อน และทะเลทรายบริเวณอากาศอบอุ่น ทำให้แบ่งภูมิอากาศย่อยได้อีก 2 แบบคือภูมิอากาศแบบกึ่งทะเลทรายเขตร้อน (BSh) และ ภูมิอากาศแบบกึ่งทะเลทรายเขตอบอุ่น (BSk)

กลุ่ม C (ภูมิอากาศแบบอบอุ่นชื้นแถบละติจูดกลาง) หรือภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน (Csa/Csb)
กลุ่ม D (ภูมิอากาศแบบชื้นภาคพื้นทวีป)

กลุ่ม E (ภูมิอากาศแบบขั้วโลก)

โดยมีการคาดการณ์กันว่า ภายในช่วงสิ้นศตวรรษนี้ ภูมิภาคต่างๆ บนภาคพื้นทวีปของโลกราว 38-40% จะเกิดการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศไปโดยสิ้นเชิง
ซึ่งจะมีการเข้าสู่ความเป็น “เขตภูมิอากาศแบบใหม่” ที่แตกต่างไปจากเดิม เช่น พื้นที่เขตหนาวอาจเปลี่ยนเป็นเขตอบอุ่นได้
ทีมนักภูมิอากาศวิทยาจาก George Mason University ได้ตีพิมพ์เผยแพร่ผลการศึกษาลงในวารสาร Earth’s Future จากการวิเคราะห์ข้อมูลภูมิอากาศล่าสุด แล้วนำไปเปรียบเทียบกับแผนที่ของ Köppen-Geiger ซึ่งได้แบ่งเขตภูมิอากาศโลกออกเป็น 5 เขต ตั้งแต่ช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ดังที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น
ผลการวิจัยพบว่า ที่ผ่านมาแผนที่ของ Köppen-Geiger ได้รับการปรับปรุงหลายต่อหลายครั้งให้มีความทันสมัย และเพื่อให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลกที่เกิดขึ้นจริงในแต่ละยุค

เนื่องจากความเปลี่ยนแปลงดังกล่าว จะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อภาคการเกษตร รวมทั้งส่งผลสะเทือนต่อความหลากหลายทางชีวภาพของสิ่งมีชีวิตในแต่ละเขตภูมิอากาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การแพร่ระบาดของโรคอุบัติใหม่ และโรคติดต่อที่คงอยู่จากยุคโบราณ
ผลการศึกษาของทีมนักภูมิอากาศวิทยาจาก George Mason University ระบุว่า พื้นที่ซึ่งมีภูมิอากาศแบบเขตร้อนจะขยายตัวเพิ่มขึ้นจากเดิม 23% ไปเป็น 25% ของผืนทวีปทั้งหมด ภายในปี ค.ศ. 2100
ส่วนพื้นที่แห้งแล้งแบบทะเลทรายก็จะครอบคลุมเป็นบริเวณกว้างขึ้นเช่นกัน จากเดิมที่มีอยู่ 31% ไปสู่ 34% ภายในช่วงสิ้นศตวรรษนี้
ทั้งนี้ เขตภูมิอากาศที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดคือเขตหนาว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในแถบขั้วโลกเหนือ ซึ่งรวมซีกโลกเหนือด้วย และขั้วโลกใต้
โดยทีมนักภูมิอากาศวิทยาจาก George Mason University ได้เผยว่า พื้นที่ 89% ของยุโรปและอีก 66% ของอเมริกาเหนือ จะเกิดการเปลี่ยนแปลงไปเป็นเขตภูมิอากาศแบบอุ่นภายในอีก 77 ปีข้างหน้า

ส่วนทวีปแอฟริกานั้นจะยังคงอยู่ในเขตภูมิอากาศแบบเดิม แต่จะเกิดความผันผวนของสภาพอากาศบ่อยครั้งขึ้น และรุนแรงมากขึ้น
สอดคล้องกับ องค์การบริหารกิจการมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือ NOAA: National Oceanic and Atmospheric Administration ที่ได้ออกแถลงซึ่งระบุว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญที่รุนแรงที่สุดจะเกิดขึ้นอย่างแน่นอนในไม่ช้านี้
โดยมีความเป็นไปได้ 90% ที่จะมาถึงภายในเดือนพฤษภาคม-กรกฎาคมที่จะถึงนี้  และจะดำเนินไปอย่างต่อเนื่องจนถึงปี 2024 เป็นอย่างน้อย!
เป็นที่ทราบกันว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญจะนำมาซึ่งสภาพอากาศที่ร้อน และแห้งแล้งยิ่งขึ้น ในแถบมหาสมุทรแปซิฟิก โดยในปีนี้ NOAA ได้พยากรณ์เอาไว้ว่า มีโอกาส 55% ที่จะเกิดเอลนีโญแบบรุนแรง ซึ่งจะทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยในภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบสูงขึ้น 1.5 องศาเซลเซียส
อย่างไรก็ตาม เมื่อช่วงต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมา ทีมนักภูมิอากาศวิทยาจาก George Mason University ได้ค้นพบว่า อุณหภูมิที่ผิวน้ำในมหาสมุทรทั่วโลกได้ร้อนขึ้นเป็นประวัติการณ์ ทำให้เกรงกันว่าปัจจัยนี้จะส่งผลให้ปรากฏการณ์เอลนีโญรอบใหม่มีความรุนแรงยิ่งขึ้นอีกเป็นทวีคูณครับ!