เมื่อ AI ปฏิวัติวงการทันตกรรม เหมือนพบทันตแพทย์ 100 คน! เพิ่มโอกาสในการวินิจฉัยที่รวดเร็ว ปลอดภัย แม่นยำ และระบุความเสี่ยงถึงโรคอื่นๆ ได้

รูปแบบใหม่ของปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเปลี่ยนวิธีการทำงานของอุตสาหกรรมต่างๆ ไปอย่างสิ้นเชิง และเทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างรวดเร็วนี้ กำลังจะนำไปสู่การปฏิวัติวงการทันตกรรมเช่นกัน


ขณะนี้คลินิกทันตกรรมหลายร้อยแห่งทั่วสหรัฐอเมริกากำลังใช้เทคโนโลยีการถ่ายภาพเอ็กซ์เรย์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI จาก VideaHealth บริษัทในเมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ ซอฟต์แวร์นี้ช่วยให้ทันตแพทย์จัดการกับขั้นตอนที่ทำเป็นประจำ เช่น การระบุฟันผุ ตลอดจนตรวจหาสภาวะที่ร้ายแรงกว่า เช่น โรคปริทันต์ หรือการสูญเสียมวลกระดูกภายในปากที่มักเชื่อมโยงกับโรคต่างๆ เช่น เบาหวานหรืออัลไซเมอร์ เป็นต้น
Florian Hillen ผู้ก่อตั้งและซีอีโอของ VideaHealth กล่าวว่าเป้าหมายที่ครอบคลุมของบริษัทฯ คือการใช้ AI ที่ไม่เพียงเพื่อปรับปรุงสุขภาพช่องปากของผู้ป่วย แต่ยังสามารถระบุถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากโรคที่ไม่ใช่ในช่องปากด้วย

Florian Hillen ผู้ก่อตั้งและซีอีโอของ VideaHealth
“ที่ MIT เพื่อทำการวิจัยเกี่ยวกับมะเร็งเต้านม การเอ็กซ์เรย์ทรวงอก และรังสีวิทยาทั้งหมด นั่นทำให้ผมก็ตระหนักว่า AI ในทางทันตกรรมสามารถมีผลกระทบในสังคมและสุขภาพมากกว่าด้านการดูแลสุขภาพอื่นๆ” เขากล่าว
ทั้งนี้ Florian Hillen สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท สาขาวิศวกรรมไฟฟ้าและวิทยาการคอมพิวเตอร์ จาก MIT และปริญญาโท สาขาเทคโนโลยีและนโยบาย จาก MIT รวมถึงปริญญาตรีสาขาการจัดการและเทคโนโลยีจากมหาวิทยาลัยเทคนิคแห่งมิวนิก และสาขาการแพทย์จากมหาวิทยาลัยลูทวิช-มัคซีมีลีอานแห่งมิวนิก (Ludwig-Maximilians-Universität München)
“ภารกิจของ VideaHealth นั้นเรียบง่ายแต่กล้าหาญ นั่นคือเพื่อช่วยให้แนวทางการปฏิบัติทางทันตกรรมมอบการดูแลที่ดีขึ้นแก่ผู้ป่วย 1 พันล้านคนทั่วโลกด้วยปัญญาประดิษฐ์ ผมจึงเริ่มต้น VideaHealth เพราะเชื่อว่าการดูแลฟันที่ดีขึ้นเป็นหนึ่งในวิธีที่ดีที่สุดในการปรับปรุงสุขภาพโดยรวมของเราทุกคน”
“ด้วยการปรับปรุงความสามารถของเราในการระบุและรักษาโรคในช่องปากก่อนหน้านี้ เราสามารถสร้างผลกระทบที่สำคัญและวัดผลได้ต่อปัญหาสุขภาพที่เร่งด่วนที่สุดในสังคม เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน และภาวะสมองเสื่อมที่เริ่มมีอาการในระยะเริ่มต้น”
ด้วยความสามารถของ AI ในการแยกแยะรูปแบบและความสัมพันธ์ในชุดข้อมูลจำนวนมหาศาลทำให้ AI เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในสถานพยาบาล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการวินิจฉัยสภาวะทางการแพทย์ ตามที่ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลสุขภาพกล่าว และเขาเชื่อว่าทันตแพทยศาสตร์สามารถใช้พลังของเทคโนโลยีนี้ เพื่อช่วยในการวินิจฉัยภาวะทางการแพทย์อื่นๆ ได้ 
“เราต้องการเป็นบริษัท AI แห่งแรกในโลกที่วินิจฉัยหรือวิเคราะห์ผู้คนนับพันล้านคนทั่วโลก และนั่นเป็นไปได้เฉพาะในทางทันตกรรมเท่านั้น เพราะทุกคนไปหาหมอฟันทุกปี แต่ทุกคนไม่ได้รับการเอ็กซ์เรย์ทรวงอกหรือตรวจมะเร็งเต้านมทุกปี”

เหมือนพบทันตแพทย์ 100 คน

AI ของ VideaHealth คล้ายกับ ChatGPT ซึ่งเป็นโมเดล AI สาธารณะยอดนิยมที่พัฒนาโดย OpenAI “แบบจำลองภาษาขนาดใหญ่” ดังกล่าวใช้เทคนิคทางสถิติเพื่อวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมหาศาลอย่างรวดเร็ว
แต่เทคโนโลยีของ VideaHealth จะวิเคราะห์ภาพเอกซเรย์ฟันที่ไม่ระบุชื่อและระบุผู้ป่วยสำหรับการรักษาที่เป็นไปได้ตามการตรวจคัดกรอง เครื่องมือ AI นี้จะรวมฐานข้อมูลภาพหลายล้านภาพที่ได้รับคำอธิบายประกอบโดยทันตแพทย์ พร้อมรายละเอียดทางคลินิกเกี่ยวกับสภาวะต่างๆ ซึ่งช่วยให้สามารถวินิจฉัยได้รวดเร็วและแม่นยำยิ่งขึ้น และท้ายที่สุดจะช่วยเพิ่มคุณภาพการดูแลด้านทันตกรรมได้
“AI ของเราได้รับการฝึกอบรมเกี่ยวกับข้อมูลมากถึง 50 เท่าของปริมาณที่ทันตแพทย์คนเดียวจะเห็นได้ตลอดชีวิต การวินิจฉัยต่างๆ จึงเหมือนกับผู้ป่วยได้พบทันตแพทย์ 100 คน ซึ่งทั้งหมดล้วนมีข้อมูลมากกว่าทันตแพทย์จริงๆ 50 เท่า”
Michael Scialabba ทันตแพทย์และหัวหน้าเจ้าหน้าที่คลินิกทันตกรรม 42 North Dental
Michael Scialabba ทันตแพทย์และหัวหน้าเจ้าหน้าที่คลินิกทันตกรรม 42 North Dental ซึ่งเป็นสถานพยาบาลในรัฐแมสซาชูเซตส์ซึ่งมีสาขามากกว่า 113 แห่ง มองเห็นคุณค่าที่เป็นไปได้มหาศาลใน AI ของ VideaHealth เนื่องจากความสามารถในการกำจัดข้อผิดพลาดของมนุษย์และพลังของมันในฐานะเครื่องมือวินิจฉัยที่ทรงประสิทธิภาพ
โดยเขาได้ทดลองใช้ซอฟต์แวร์นี้มาเป็นเวลาหนึ่งปีแล้ว และปัจจุบันได้นำไปใช้ในสำนักงานทุกแห่งขององค์กร เขาพบว่า AI ปรับปรุงความสม่ำเสมอและคุณภาพของการดูแลผู้ป่วย เพื่อให้แน่ใจว่าผู้ป่วยจะได้รับการประเมินแบบเดียวกัน โดยไม่คำนึงถึงประสบการณ์ของทันตแพทย์แต่ละคน ขณะเดียวกันซอฟต์แวร์นี้ยังช่วยตรวจจับปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในช่องปากที่ทันตแพทย์อาจมองข้ามไปอีกด้วย
Michael Scialabba กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า “มันช่วยเร่งความสามารถในการวินิจฉัยของทันตแพทย์ฝึกหัดหรือทันตแพทย์ที่เพิ่งจบใหม่ ซึ่งดีมาก เช่นเดียวกับในกรณีของทันตแพทย์มากประสบการณ์ที่มีอายุมากกว่า เพราะสายตามนุษย์มักจะทำงานผิดพลาดตามวัยที่เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อต้องยุ่งอยู่กับการทำงาน ยิ่งยุ่งมากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งลืมทำหรือทำสิ่งต่างๆ พลาดมากขึ้นเท่านั้น โดยไม่ได้ตั้งใจ แต่ AI นี้ช่วยขจัดความผิดพลาดของมนุษย์ได้เป็นอย่างดี”

คัดกรองอคติ?

การใช้ AI ในทางทันตกรรมสามารถช่วยขจัดอคติต่อผู้ป่วยเนื่องจากเชื้อชาติ สุขภาพ หรือสถานะทางเศรษฐกิจและสังคม
“ทันตแพทย์มองดูคนไข้และอ่าจก่อเกิดอคติโดยไม่รู้ตัว ซึ่งอาจจะเป็นอคติด้วยความชอบหรือไม่ก็ตาม และ AI จะกำจัดมันออกไป ช่วยให้เราสามารถสนทนากับผู้ป่วยได้อย่างแท้จริง ซึ่งเป็นข้อเท็จจริงตามธรรมชาติ ซึ่งช่วยให้เราสามารถรักษาผู้ป่วยด้วยการดูแลที่จำเป็นในระยะแรกสุดเท่าที่จะเป็นไปได้ อันจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีขึ้น และเมื่อได้รับผลลัพธ์ที่ดีขึ้น ผู้ป่วยก็จะมีสุขภาพดีขึ้น และนั่นคือเป้าหมายของการให้บริการรักษาด้านทันตกรรม” Michael Scialabba กล่าว

“อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีและการดูแลสุขภาพควรทราบว่าการใช้ AI ก็เช่นเดียวกับเทคโนโลยีใหม่ๆ ในสถานพยาบาลนั้นมีความเสี่ยง นับตั้งแต่การเกิดขึ้นเมื่อปีที่แล้วของ ChatGPT และ AI ประเภทอื่นๆ ที่เรียกว่า Generative AI ถูกพบว่าสร้างข้อผิดพลาดหลายประการ โดยให้ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องและไม่ต่อเนื่องกัน ในบางครั้ง จึงต้องอาศัยความรอบคอบในการใช้ AI ในการแพทย์และทันตกรรม” Patricia Garcia จาก Stanford Health Care กล่าวโดยเน้นย้ำถึงความเสี่ยงสูงที่อาจจะเกิดขึ้น เมื่อใช้เครื่องมือใหม่ๆ กับผู้ป่วยจริง
แม้ว่าการใช้ AI ที่เพิ่มขึ้นทำให้เกิดความกลัวว่าจะทำให้มนุษย์ตกงาน แต่ทั้ง Florian Hillen และ Michael Scialabba เห็นพ้องต้องกันว่า AI ไม่มีภัยคุกคามต่อทันตแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ทันตกรรมอื่นๆ
“AI เป็นเครื่องมือที่ช่วยในการวินิจฉัย มันไม่สามารถวินิจฉัยได้ หากไม่ได้รับข้อตกลงจากแพทย์ ในตอนนี้ ผมไม่เห็นว่างานใดของทันตแพทย์ที่จะมีความเสี่ยงจากการนำ AI มาใช้”
“แต่หน้าที่ของการดูแลสุขอนามัยแก่ผู้ป่วยจะไม่หายไป ผมคิดว่าสิ่งนี้สามารถปรับปรุงให้ดียิ่งขึ้นได้ เพราะในหลายกรณี AI สามารถระบุระยะเริ่มต้นของโรคและส่งเสริมให้ผู้ป่วยทำความสะอาดฝันครั้งที่สามต่อปีหรือครั้งที่สี่ต่อปี การที่เราสามารถส่งเสริมให้ผู้ป่วยเหล่านี้มีส่วนร่วมกับเทคโนโลยีได้เร็วเท่าไร โอกาสที่เจ้าหน้าที่จะทำงานก็มีมากขึ้นเท่านั้น และนั่นจึงเป็นเหตุผลว่าพวกเขาจะไม่ถูกดิสรัปต์จาก AI”

ที่มา :