เป้าหมายในการสร้างเครือข่ายปฏิบัติการรื้อสร้างการศึกษาและพัฒนาบุคลากรก้าวแรก พุ่งเป้าที่กลุ่มการศึกษาอาชีวะและมหาวิทยาลัย เน้นสถานศึกษาในอีอีซี เป็นหลัก จากผลสำรวจความต้องการบุคลากร 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายนั้นต้องการบุคลากรราว 4.7 แสนคน เป็นระดับอาชีวะราว 54% ที่เหลือสูงกว่าระดับอาชีวะ โดยมีกลุ่มอุตสาหกรรมที่มุ่งยกระดับระบบโรงงานเดิม-สู่ระบบออโตเมชั่น ระบบโรงงานอัจฉริยะ และกลุ่มการผลิตและบริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลในระดับ 4.0 เป็นกลุ่มความต้องการที่สำคัญ!
มีนัยชี้ว่ามีความต้องการทักษะบุคลากรในระบบออโตเมชั่น หุ่นยนต์ และการปรับพื้นฐานเทคโนโลยีกลุ่มดิจิทัล, คลาวด์, Big DATA, AI, IoT ฯ ซึ่งโดยรวมเป็นกลุ่มงานวิศวกรรมและช่างเทคนิคขั้นสูงของทักษะระบบการงานยุคใหม่ ที่แตกต่างจากทักษะในโลกการศึกษายุคเก่า ซึ่งก็คือทิศทางที่ต้องเคลื่อนไปข้างหน้า!
ความต้องการบุคลากรส่วนอื่นๆ เป็นกลุ่มการปรับพื้นฐานโลจิสติกส์และกลุ่มโครงสร้างพื้นฐานเรื่องระบบราง อากาศยาน และงานทักษะขั้นสูงด้านวิทยาศาสตร์ นวัตกรรมเทคโนโลยีและวิศวกรรมต่างๆ รวมถึงมาตรฐานช่างเชื่อม-เป็นสาขาขาดแคลน ฯ ภาพรวมนี้คือ “โจทย์การสร้างคน” ที่ต้องจัดการผ่านความร่วมมือกับอุตสาหกรรมที่มีความก้าวหน้า เพื่อจะยกระดับเศรษฐกิจสังคมและคุณภาพชีวิตโดยรวมให้ผู้คนในท้องถิ่นพื้นที่พิเศษและประเทศโดยรวม!

ความยากของงานคือต้องเชื่อมสร้างเครือข่ายจากบุคคลและกลุ่มในสถาบันการศึกษาและภาคอุตสาหกรรม เพื่อทำให้เห็นภาพรวมที่จะก้าวไปด้วยกันบนฐานความเข้าใจความเปลี่ยนแปลงของระบบงานและการจัดการศึกษาที่ต้องยกระดับทักษะให้ทันความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว! ขณะที่ระบบอาชีวะและมหาวิทยาลัยอยู่ใต้ระบบราชการแบบเก่า แม้มหาวิทยาลัยจะมีอิสระ-แต่ก็ตกอยู่ในกลไกการทำงาน Mindset และ Ecosystem เก่า ซึ่งต้องเริ่มจากกลุ่มคนที่เข้าใจ-มุ่งมั่นใช้แรงบันดาลใจอย่างเต็มที่-มุ่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้จริง เพราะงานนี้ไม่ใช่งานสร้างภาพ-สร้างชื่อเสียงให้ตัวเองอย่างที่เราเห็นกันเกลื่อนสังคมทุกวันนี้!!!
การเริ่มงานกับสถานศึกษาระดับอาชีวะเริ่มที่ วิทยาลัยเทคนิคสัตหีบ มีการทำความเข้าใจและปรับพื้นฐานจากที่เคยทำอยู่เดิมๆ ให้มีสัมพันธ์กับภาคอุตสาหกรรมใหม่-กระตุ้นสร้างความเปลี่ยนแปลง! แต่ปัญหาอาชีวะคือเปลี่ยนผู้บริหารบ่อย-ทำงานได้ไม่ต่อเนื่อง-อำนาจรวมศูนย์อยู่ที่ส่วนกลางเป็นสำคัญ! จึงต้องหาบุคลากรที่เข้าใจ-มุ่งมั่น-ทุ่มเทมาเป็นแกนประสานสร้างความเข้าใจ-สร้างระบบงานใหม่ เบื้องต้นทำงานความคิด-ร่วมมือกับ 15 สถานศึกษาอาชีวะในอีอีซี และปรับฐานยกระดับสร้างอาชีวะใหม่มีวิทยาลัยเทคนิค 5 แห่งเป็นแกนนำ วิทยาลัยเทคนิคสัตหีบ วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี วิทยาลัยเทคนิคฉะเชิงเทรา วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย วิทยาลัยเทคนิคระยอง ฯ ดำเนินงานร่วมกับวิทยาลัยระดับอาชีวะอื่นๆ ในพื้นที่อีอีซี เป้าหมายคือมุ่งปรับฐานการศึกษาให้มีความร่วมมือกับอีอีซีและภาคอุตสาหกรรม โดย EEC HDC เชื่อมประสานงานกับสำนักงานการอาชีวะฯ กระทรวงศึกษาธิการ (ช่วงเปลี่ยนผ่านจาก รมว.หมอธี ถึง รมว.ณัฏฐพล ที่เริ่มตั้งกระทรวงอุดมฯ ที่มี รมว.สุวิทย์ และต่อด้วย ศ.ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ เป็นผู้บริหารกระทรวง) เพื่อขับเคลื่อนสร้างฐานการอาชีวศึกษาใหม่ให้ตอบโจทย์การลงทุนใน อีอีซี และการปรับฐานทักษะยุคอุตสาหกรรม 4.0

การทำงานของ คณะทำงานประสานงานการพัฒนาบุคลากรและการศึกษา หรือ EEC HDC ในการปรับสร้างการพัฒนาคนและการศึกษาเป็นงานโหดหิน เป็นการทำงานแบบอาสาสมัคร-ไม่มีการสนับสนุนจากอีอีซี-มีแต่คำสั่งแต่งตั้งและนำผลงานไปโฆษณาประชาสัมพันธ์ให้อีอีซีเท่านั้น การทำงานช่วงแรกเต็มไปด้วยความยากด้วยว่าต้องเปลี่ยน Mindset คน สร้างฐานความเข้าใจใหม่ในโจทย์การพัฒนาประเทศแบบอีอีซี และวางแนวทางการสร้างคน-สร้างการศึกษาทิศทางใหม่-แนวทางใหม่-วิธีการใหม่ให้รับกับยุค 4.0 การเคลื่อนงานแรกๆ มีทั้งถูกหลอกล่อ-ล่อลวง-ให้ข้อมูลที่ผิดเพี้ยน ฯ จนเสียเวลาวิ่งวนอยู่กับหลายคน-หลายกลุ่มในเบื้องต้นพอสมควร แต่สุดท้ายก็ขยับปรับทิศทางฝ่าอุปสรรคที่รกรุงรังออกมาได้ ส่งผลให้การทำงานกับอาชีวะมีทิศทางความก้าวหน้าใหม่ในหลายมิติ

ตัวอย่างจากการปรับสร้างวิทยาลัยเทคนิคสัตหีบให้เชื่อมประสานกับภาคอุตสาหกรรม-สร้างการศึกษาทวิภาคีแบบเข้มข้นหรือแบบอีอีซี โมเดล type A ที่ทำงานร่วมกันระหว่างวิทยาลัย-ครูในสาขาวิชาที่ตรงตามความต้องการของภาคอุตสาหกรรม-ผุ้ประกอบการ ฯ โดยมีการออกแบบหลักสูตรสนับสนุนเด็ก-จัดระบบการเรียนสอนร่วมระหว่างโรงเรียน-โรงงานขึ้น ทำให้มีเด็กเข้าสู่ระบบอีอีซี โมเดล type A ในการพัฒนาบุคลากรและการศึกษาร่วมกับหลายกลุ่มลงทุน อาทิ กลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ต่างๆ โดยเฉพาะ BMW Ford Toyota เป็นต้น กลุ่มอากาศยานที่วิทยาลัยเทคนิคสัตหีบมีความตกลงร่วมมือ ผลิตบุคลากรร่วมกับ Senior Aero Space บริษัทผลิตชิ้นส่วนอากาศยานชั้นนำจากอเมริกา หรือกลุ่มอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ หรือกลุ่มอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ที่ผลิตบุคลากรร่วมกับกลุ่มโรงแรมแอมบาสเดอร์เป็นต้นฯ การทำงานต่อเนื่องของวิทยาลัยเทคนิคสัตหีบได้ปรับฐานการพัฒนาบุคลากรในงานพัฒนาคนและการศึกษาแบบอีอีซี โมเดล type A เป็นการปรับตัวก้าวหน้าในการศึกษาอาชีวะที่ตอบโจทย์ตรงความต้องการของทักษะการงานยุคใหม่ ที่มีผลลัพธ์เชิงบวกอย่างยิ่งกับวิทยาลัยเองที่เปิดประตูสู่โลกใบใหม่-โลกกว้าง เด็กซึ่งเป็นผู้เรียนที่ได้รับการสนับสนุนไม่ต้องกังวลด้านค่าใช้จ่ายทางการศึกษาค่าครองชีพในระหว่างเรียน และกับบริษัทซึ่งได้ออกแบบหลักสูตรตรงตามทักษะที่มีการเปลี่ยนแปลงไปของเทคโนโลยีอยู่ตลอดเวลา ซึ่งเป็นต้นแบบที่ตอบโจทย์การพัฒนาบุคลากรและการปรับสร้างการอาชีวศึกษา ตรงตามที่ ดร.เสนาะ อูนากูล เคยวางทิศทางไว้ให้กับการอาชีวศึกษาเมื่อหลายทศวรรษก่อนหน้านี้
วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี เป็นอีกสถานศึกษาที่ใช้อีอีซี โมเดล เข้าปรับสร้างความก้าวหน้าให้วิทยาลัยแห่งนี้ เริ่มแรกที่พบสภาพวิทยาลัยเทคนิคชลบุรี เป็นเหมือนสถานศึกษาอาชีวะที่ล้าหลังเหมือนถูกทิ้งร้าง! แต่ด้วยเงื่อนไขที่อีอีซี มีการสนับสนุนอุปกรณ์ที่จะพัฒนาระบบรางไปที่วิทยาลัยก่อนหน้านี้แล้ว จึงจำเป็นต้องหาทางปรับปรุงให้มีศักยภาพที่จะผลิตบุคลากรและการศึกษาใหม่ เริ่มต้นจากประสานดึงเอาผู้บริหารที่มีศักยภาพ-เข้าใจความก้าวหน้าเปลี่ยนแปลงเข้ามารับเป็นผู้อำนวยการ โดยผู้อำนวยการใหม่ได้เริ่มเข้าไปปรับวิธีคิด Mindset กระตุ้นให้เข้าใจการเปลี่ยนแปลงที่กำลังคืบคลานเข้ามา ซึ่งโชคดีที่ได้ผู้อำนวยการที่เข้าใจ-จริงจัง-ทุ่มเท-ย้ายกลับมาอยู่ที่บ้านเกิดของตัวเอง เลยลุยงานอย่างเต็มที่ด้วยการประสานทำงานแบบอีอีซี โมเดล ซึ่งใช้เวลาทุ่มเทเปลี่ยนแปลงทั้งหมดจากวิทยาลัยซอมซ่อไร้อนาคต สู่ความก้าวหน้าใหม่เกือบ 2 ปี ได้ความร่วมมือจากภาคอุตสาหกรรมต่างๆ ที่เข้าไปจับคู่ปรับปรุงแต่ละสาขาวิชากว่า 10 บริษัท อาทิ Mitsubishi Electric จับคู่สาขาวิชา Automation และหุ่นยนต์ ปรับปรุงระบบห้องเรียน-อุปกรณ์-และหลักสูตรความรู้ยุคใหม่ กลุ่มยานยนต์สมัยใหม่จับคู่พัฒนาความก้าวหน้ากับกลุ่มบริษัท E@ สาขาอิเล็กทรอนิกส์และเมคคาทรอนิกส์จับคู่กับบริษัท TKK และ TBKK ฯ เป็นต้น บริษัทเอกชนภาคอุตสาหกรรมได้เข้ามาช่วยจัดปรับภูมิทัศน์ห้องเรียนใหม่ สนับสนุนอุปกรณ์ การฝึกอบรมครูสาขาวิชาต่างๆ ฯ ส่วนผู้อำนวยการได้มุ่งปรับทัศนคติครูและเด็ก-ปรับสร้างระเบียบวินัยใหม่ สร้างนิสัยอุตสาหกรรมขึ้นในวิทยาลัย ปรับเครื่องแบบให้ทันสมัย จัดฝึกอบรมด้านวินัย-การจัดการเสมือนในระบบงานของโรงงานขนาดใหญ่ มีการยกระดับพัฒนาทักษะฝีมือในสาขาต่างๆ ตั้งแต่เฉพาะกลุ่มจนถึงจับคู่กับภาคอุตสาหกรรมสร้างการศึกษาใหม่แบบอีอีซี โมเดล type A ในการผลิตคนของการศึกษาระบบรางซึ่งเป็นอุตสาหกรรมใหม่ มีการจับคู่กับบริษัทภายในประเทศและร่วมมือกับส่งไปฝึกงานแลกเปลี่ยนเรียนกับวิทยาลัยรถไฟระดับอาชีวะ 3 แห่งในประเทศจีน เด็กที่ได้รับการคัดเลือกไปเรียนที่จีน กระทรวงศึกษาและรัฐบาลจีนจะออกประกาศนียบัตรรับรองให้ด้วย วิทยาลัยเทคนิคชลบุรีปัจจุบันกลายเป็นวิทยาลัยอาชีวะในระดับนานาชาติที่ก้าวหน้าขึ้นจากความร่วมมือของภาคอุตสาหกรรม วันนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ในการปรับตัวให้กับกลุ่มการศึกษาอาชีวะ และเป็นต้นที่ปรับสร้างการพัฒนาบุคลากรและการศึกษายุคใหม่


วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย เป็นอีกสถาบันอาชีวศึกษาหนึ่งที่ร่วมมือพัฒนาการศึกษาแบบอีอีซี โมเดล โดยเฉพาะการศึกษาที่พัฒนาจากระบบทวิภาคีมาสู่การศึกษาแบบอีอีซี โมเดล type A ที่ผลิตเด็กปีละเกือบ 3,000 คนหรือมากกว่านั้นสู่การมีงานทำ 100% การจัดการศึกษาที่นี่จับคู่สร้างหลักสูตรร่วมกับภาคอุตสาหกรรมกลุ่มต่างๆ ที่ต้องการบุคลากรระดับอาชีวศึกษา เป็นกระบวนระบบในการสร้างประสบการณ์การทำงานจริงตั้งแต่การเรียนชั้นปีที่ 1 จนจบการศึกษา และทุกคนได้เข้าทำงานทันที-ได้รับทุนการเรียนทุกคนจากอุตสาหกรรมต่างๆ ที่ต้องการบุคลากรตั้งแต่กลุ่มช่างเทคนิคระดับพื้นฐานจนถึงช่างเทคนิคในกลุ่มงานวิศวกรรมชั้นสูง การจัดการศึกษาของวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย จะมีปฏิสัมพันธ์กับกลุ่มอุตสาหกรรมหลากหลายสาขาที่การันตีต่อความมั่นคงในการเข้าสู่ฐานอาชีพของเด็กที่จบการศึกษา ทุกคนคนจะมีงานทำ 100% เป็นการศึกษาที่หยุดความสูญเปล่าของระบบการศึกษาที่เคยมีมาลงอย่างสิ้นเชิง!
นอกจาก 3 วิทยาลัยตัวอย่างที่กล่าว ยังมีอีกวิทยาลัยอีกหลายแห่งไม่ว่าเขตพื้นที่ฉะเชิงเทรา พนมสารคาม ระยอง พนัสนิคม บางแสน พัทยา ฯ วิทยาลัยระดับอาชีวะที่ผลิตช่างเทคนิคเหล่านี้กำลังปรับตัว บนพื้นฐานแพลตฟอร์มของอีอีซี โมเดล ซึ่งต้องขอบคุณ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษา ณัฏฐพล ทีปสุวรรณ อย่างมาก เพราะเป็นยุคที่กระตุ้นเปลี่ยนให้ความสำคัญกับการอาชีวศึกษาอย่างมุ่งมั่น จนมีการขับเคลื่อนปรับฐานการอาชีวศึกษาสู่โลกใหม่ได้อย่างมีนัยสำคัญ

จุดใหญ่ใจความการปรับฐานอาชีวศึกษาครั้งนี้ นอกจากการสร้างการศึกษาใหม่เพื่อสร้างคนยุคใหม่แล้ว ได้มีการปรับระบบนิเวศการศึกษาหรือ Ecosystem ของการอาชีวะศึกษาด้วย โดยมีการออกแบบการจัดการศึกษาระบบโมดูล การสร้างเครดิตแบงค์เพื่อจัดเก็บหน่วยกิตจากงานและการฝึกอบรม โดยไม่ต้องลาออกจากงานมาเสียเวลานั่งในห้องเรียน แต่สามารถเรียนไปทำงานไปและสะสมหน่วยกิตเพื่อปรับระดับขั้นทางการศึกษาไปได้ด้วย นอกจากนั้นยังสนับสนุนสถาบันภาษาของมหาวิทยาลัยบูรพา ช่วยจัดฝึกอบรมด้านภาษาช่างให้ครูและนักศึกษาอาชีวะ ในกรอบการทำงานของ อีอีซี โมเดลด้วย องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยให้เด็กที่จบการอาชีวศึกษากลุ่มอีอีซี โมเดล หยุดความสูญเปล่าทางการศึกษาลงอย่างสิ้นเชิง
เด็กทุกคนที่จบการศึกษาอาชีวะระดับต้น หรือ ปวช. จะได้รับเงินเดือนเริ่มต้นสูงถึง 20,000 บาท/เดือน ซึ่งมากกว่าระดับปริญญาตรี และในระดับปริญญาตรีของอีอีซี โมเดล ก็จะได้รับเงินเดือนเริ่มต้นไม่ต่ำกว่า 30,000 บาท/เดือน ซึ่งเป็นฐานใหม่! นอกจากนั้นยังมั่นคงต่อการยกระดับพัฒนาในสาขาอาชีพที่ตนได้เลือกเข้ามา นั่นหมายความว่าคุณภาพชีวิตจะดีขึ้น-สังคมก็จะดีขึ้น-และการศึกษาการพัฒนาคนจะมีทิศทางที่ตอบโจทย์ความก้าวหน้าของประเทศได้อย่างตรงทิศทางอย่างมั่นคง-ยั่งยืนขึ้นในขณะเดียวกัน
*หมายเหตุ (บทความนี้ต้องขอขอบคุณ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษา ณัฏฐพล ทีปสุวรรณ, ผอ.อรทัย โยธินรุ่งเรือง สุดสงวน, ผอ. นิทัศน์ วีระประสิทธิ์, ผอ. ประทีป จุฬาเลิศ, คุณขณิษภาค วงศ์รัตน์, ผอ. สำนัก HRD สกพอ. ดร.ณิชากร ทองเปลว และคณาจารย์วิทยาลัยเทคนิค วิทยาลัยอาชีวะ ที่เกี่ยวข้องทุกท่าน)

เรื่อง : Apichartology












