กราดยิง-สังหารหมู่ ภัยที่ต้องรู้เท่าทัน พร้อมแนวทางการปรับเอา นวัตกรรมเทคโนโลยีแจ้งเหตุร้าย ยับยั้งเหตุได้ก่อนบานปลาย

เชื่อว่าความตื่นตระหนกและความเศร้าใจจากเหตุ กราดยิง-สังหารหมู่ ที่ห้างสรรพสินค้าใจกลางเมืองกรุงเทพฯ ยังไม่จางหาย และแน่นอนว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น และยังจะไม่ใช่ฝันร้ายสุดท้ายที่เกิดขึ้นอย่างแน่นอน ด้วยเหตุนี้ ทุกคน ทุกฝ่าย ต่างต้องเตรียมความพร้อม รับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดฝันนี้อย่างรอบด้าน

เพราะตามสถิติในช่วง 3-4 ปี ที่ผ่านมา ต้องยอมรับว่าเกิดเหตุการณ์ กราดยิง-สังหารหมู่ ขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เหตุการณ์ ผอ.โรงเรียน บุกปล้นร้านทองในห้างที่สิงห์บุรี ยิงประชาชนดับ 3 ราย (ม.ค. ปี 2563), จ่าคลุ้มคลั่งกราดยิง แล้วหลบเข้าห้างที่โคราช (8 ก.พ. 2563) มีผู้เสียชีวิต 30 ราย หรืองเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2566 ที่เกิดเหตุการณ์สังหารหมู่เด็กๆ รวมทั้งผู้ใหญ่ในหนองบัวลำภู มีเด็กเล็กเสียชีวิตจำนวน 24 ราย และผู้ใหญ่ 12 ราย จำนวนผู้เสียชีวิตทั้งหมด 36 ราย เจ้าหน้าที่ท้องถิ่น และครูท้องแก่ 8 เดือน รวมถึงภรรยาและลูกเลี้ยงของผู้ก่อเหตุ โดยผู้ก่อเหตุเป็นอดีตข้าราชการตำรวจที่ถูกให้ออกจากราชการหลังพบว่ามีความผิดในข้อหาเกี่ยวข้องกับยาเสพติด
สถานการณ์ที่เกิดขึ้น นับว่าสอดคล้องกับ สถิติที่น่าตระหนกจากรายงานของเว็บไซต์ World Popular Review คนไทยมีอาวุธปืนไว้ในครอบครองมากถึง 10.3 ล้านกระบอก คิดเป็นสัดส่วน 15.41% ของประชากรไทย นับเป็นประเทศที่มีการครอบครองปืนมากที่สุดในอาเซียน และอยู่ในอันดับที่ 20 ของโลก

กราดยิง-สังหารหมู่

โศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นทั้งหมดนี้ ล้วนแต่ก่อให้เกิดความสูญเสียอันใหญ่หลวงแก่ทุกฝ่าย และทุกครั้งที่เกิดเหตุการณ์ในรูปแบบของการ กราดยิง-สังหารหมู่ ก็มักจะมีการถอดบทเรียนเพื่อป้องกันหรือเตือนภัย ลดผลกระทบที่รุนแรงจากภัยในรูปแบบนี้ ครั้งนี้ก็เช่นกัน มีทั้งสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย และอาจารย์ นักวิจัย ที่ออกมาให้ความรู้ที่สำคัญ เพื่อให้ทุกคนใช้ชีวิตอย่างมีสติและปลอดภัยจากเหตุการณ์เลวร้ายที่อาจเกิดขึ้นเมื่อใดก็ได้นี้

กราดยิง-สังหารหมู่ กับสิ่งที่ทุกคนต้องรู้ เพื่อ “อยู่รอดและปลอดภัย”

รศ.พญ.นิดา ลิ้มสุวรรณ จิตแพทย์จากภาควิชาจิตเวชศาสตร์ รพ.รามาธิบดี ม.มหิดล ได้เผยแพร่บทความเรื่อง “สังหารหมู่ / กราดยิง : คุณควรรู้อะไร ?” เพื่อเน้นย้ำว่าประชาชนสื่อและสื่อโซเชียลมีเดีย ควรปฎิบัติอย่างไรเมื่อเกิดเหตุ กราดยิง-สังหารหมู่ และเราควรวางแนวทางป้องกันเรื่องนี้ได้อย่างไรบ้าง

Q : กรณีไหนบ้าง ถือเป็นการสังหารหมู่ ?

A : โดยทั่วไปการสังหารที่มีผู้เสียชีวิตหรือผู้บาดเจ็บ ≥ 4 คน โดยไม่นับรวมผู้ก่อเหตุ ถือเป็นการสังหารหมู่ แต่บางการศึกษาก็นับที่ 3 คน เพราะใช้นิยามที่แตกต่างกัน

Q : มีหลายสาเหตุที่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงจนเกิดเหตุการณ์สังหารหมู่ – กราดยิง ใช่หรือไม่ ?

A : ใช่เลย … เหตุการณ์แบบนี้มักไม่ได้เกิดจากสาเหตุใดสาเหตุหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่จะเกิดเหตุหลายอย่างผสมผสานกัน

Q : สาเหตุทั้งหลายเหล่านี้ มีอะไรบ้าง ?

A : มีเหตุการณ์ / ประสบการณ์ที่ตัวตนถูกทำลาย สูญเสียคุณค่าในตนเองอย่างมาก
  • มีประเด็นเกี่ยวกับความโกรธ (anger issues)
  • มีประเด็นเกี่ยวกับการเลือกปฏิบัติ (discrimination)
  • มีพฤติกรรมที่หุนหัน (impulsive behavior)
  • รู้สึกได้รับความอยุติธรรม
  • ถูกกลั่นแกล้ง (being bullied) หรือ เคยเป็นเหยื่อของความรุนแรง
  • การใช้สารเสพติด
  • อาการป่วยทางจิตเวช เช่น หูแว่ว ภาพหลอน ซึมเศร้า สะเทือนใจหลังเหตุการณ์รุนแรง (PTSD)
  • ความสามารถในการเข้าถึงอาวุธ / สิ่งอันตราย และมีไว้ในครอบครอง
  • การเป็นที่สนใจของสังคม ซึ่งเกิดจากรายงานของสื่อเกี่ยวกับเหตุการณ์แบบเดียวกัน
  • การมีต้นแบบ เพราะพฤติกรรมเหล่านี้มีลักษณะเป็น social contagion
  • ผู้ก่อเหตุบอกใครก่อนลงมือไหม ?
อุตสาหกรรมการผลิตปืน
จากการศึกษาของ Peterson และคณะ (ค.ศ. 2021) รวบรวมข้อมูลจากผู้ก่อเหตุกราดยิงทั้งหมด 170 คน ก่อเหตุในช่วงปี ค.ศ 1966 – 2019 โดยการสัมภาษณ์โดยตรง อ่านบทสัมภาษณ์ ดูสมุด diary ดู post ใน social media และ blog ดู VDO หรือฟังเทปบันทึกเสียง รวมถึงจดหมายลาตาย ผลการศึกษาพบว่าผู้ก่อเหตุ 79 คน (46.5%) มีการสื่อให้บุคคลที่ 3 รู้ก่อนเกิดเหตุ โดยในจำนวนนี้ 35 คน (44.3%) บอกระบุเจาะจงเกี่ยวกับการกราดยิงเลย และอีก 44 (55.7%) พูดถึงความรุนแรงทั่วไป แต่ไม่ได้ระบุเจาะจงถึงการกราดยิง นอกจากนี้พบว่าบุคคลที่ผู้ก่อเหตุสื่อสารเกี่ยวกับเรื่องเหล่านี้มากที่สุดคือ 1.) เพื่อนร่วมงานหรือเจ้านาย 19% 2.) ภรรยาหรือแฟน 17.7% 3.) เพื่อนหรือเพื่อนบ้าน 10.1% 4.) เพื่อนร่วมชั้นเรียน 8.9%
จุดที่สำคัญ คือ ผู้ก่อเหตุประมาณครึ่งหนึ่งสื่อถึงความรุนแรง หรือ สื่อเจาะจงลงไปถึงการกราดยิงเลย ถ้าสังคมของเรามีความเข้าใจ มีระบบเข้าถึงความช่วยเหลือที่จำเป็น เมื่อมีคนหนึ่งทราบถือแนวโน้มในการเกิดความรุนแรง ไม่นิ่งนอนใจ รู้วิธีขอความช่วยเหลือ แล้วแจ้งหรือขอความช่วยเหลือได้ทันท่วงที จะเป็นจุดที่ป้องกันเหตุการณ์ในลักษณะนี้ได้เกือบครึ่งหนึ่ง จุดนี้คือจุดที่ทุกคนในสังคมช่วยกันได้

Q : แล้วอะไรจะช่วยไม่ให้เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นในอนาคตได้บ้าง ?

  • การนำเสนอข่าวที่ถูกต้อง
  • ไม่เน้นให้ตัวตนของผู้เกิดเหตุได้รับความสนใจ
  • ไม่บอกรายละเอียดของเหตุการณ์จนเกินจำเป็น เพื่อไม่ให้สามารถนำไปเลียนแบบได้
  • เน้นประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม เน้นการป้องกันแก้ไขที่จะทำได้ เน้นการเรียนรู้จากเหตุการณ์
  • เน้นจุดดี ในเหตุการณ์ร้าย … แม้เหตุร้ายเกิดขึ้นแล้ว แต่สังคมควรดีขึ้น เก่งขึ้น มีคุณภาพมากขึ้น หลังเหตุการณ์
  • ให้ความรู้กับประชาชนโดยทั่วไปเกี่ยวกับเรื่องนี้ (Educating the public)
  • ถ้ามีสัญญาณของความรุนแรงจากใครก็ตามในสังคม มีระบบแจ้ง / ขอความช่วยเหลือที่ทันท่วงที มีประสิทธิภาพ
  • ควบคุมการเข้าถึงและครอบครองอาวุธปืนอย่างจริงจัง (regulating firearms)
  • ลดอุปสรรคในการเข้าถึงบริการด้านสุขภาพจิต (Reducing barriers to seeking mental health services)
  • มีฐานข้อมูล และการวิจัยเกี่ยวกับเรื่องนี้ เพื่อนำข้อมูลมากำหนดนโยบายและการป้องกันที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น (Researching gun violence to produce effective policies)

แชร์แนวทางใช้เทคโนโลยีช่วยประเมินสถานการณ์-แจ้งเหตุร้าย ชี้ 6 วิธีลดปัญหากราดยิงในที่สาธารณะ

ด้าน สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ได้แถลงข่าวเพื่อแนะนำให้มีการปรับเทคโนโลยีช่วยประเมินสถานการณ์-แจ้งเหตุร้าย ด้วย 6 วิธีลดปัญหากราดยิงในที่สาธารณะ โดย รศ.ดร.คมสัน มาลีสี อธิการบดี สจล. กล่าวว่า
“กรุงเทพฯ เป็นมหานครเต็มไปด้วยชุมชน กิจกรรมความเคลื่อนไหว อาคาร-ศูนย์การค้า ทั้งยังเป็นจุดหมายยอดนิยมในการท่องเที่ยวของนานาชาติ ซึ่งปีนี้ไทยตั้งเป้าหมาย 25 ล้านคน ‘ความปลอดภัยในที่สาธารณะ (Public Safety) จึงเป็นสิ่งสำคัญต่อประชาชน สังคม และเศรษฐกิจ”
รศ.ดร.คมสัน มาลีสี อธิการบดี สจล.
“ปัจจุบันหลายเทคโนโลยีที่บ้านเรามีและสามารถนำมาใช้ได้เลย ซึ่งจะช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถวิเคราะห์ข้อมูลแบบเรียลไทม์ โดยประมวลผลข้อมูลจากแหล่งต่างๆ เช่น โซเชียลมีเดียและเซ็นเซอร์ ในเวลาเรียลไทม์เพื่อให้ข้อมูลสำหรับการตัดสินใจและการประสานงานในสถานการณ์ฉุกเฉิน โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เชื่อมต่อเพื่อเพิ่มพลังในการวิเคราะห์ข้อมูลจากเครือข่ายกล้องวงจรปิด (CCTV) ที่มีอยู่กว่า 5 หมื่นตัวในกรุงเทพฯ เพื่อช่วยในการควบคุมสถานการณ์และให้ข้อมูลสำหรับการประเมินสถานการณ์”
“เช่น ภาพพฤติกรรมของคนกำลังวิ่งหนีท่ามกลางคนเดิน AI สามารถช่วยประมวลผลและสังเกตความผิดปกติ Smart City สามารถนำภาพในเมืองมาประเมินได้ ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเห็นคนวิ่งกรูไปทิศหนึ่งทิศใด ก็สันนิษฐานได้ว่าอาจเกิดเหตุการณ์ไม่ปกติในทิศทางตรงข้าม คนวิ่งหนีอะไร ทั้งนี้ สจล.ได้พัฒนาใช้ระบบ AI เพื่อเชื่อมต่อข้อมูลจากกล้อง CCTV ที่ฉะเชิงเทรา ทำให้ตำรวจตามจับตัวคนร้ายได้สำเร็จทันท่วงที”
“ขณะที่เทคโนโลยี 4G – 5G ในประเทศไทยก้าวหน้ามีประสิทธิภาพสูง เราควรพัฒนาระบบ SMS เพื่อแจ้งข่าวสารและเหตุฉุกเฉิน ซึ่งใช้ได้กับโทรศัพท์ทุกระดับ SMS เป็นเทคโนโลยีพื้นฐานที่ไม่ซับซ้อนและเข้าถึงคนได้ทุกวัย อย่างในเกาหลีใต้ ระบบ SMS จะรู้ตำแหน่ง GPS, GEO Trackingช่วยตักเตือนเรื่องกฎเกณฑ์แก่นักท่องเที่ยว, SMS Alert ทักทายประชาชนทุกเช้า วันนี้มีเหตุการณ์สำคัญอะไรในบ้านเรา หากมีเหตุร้าย สามารถแจ้งเตือนไปยังคนที่อยู่ในพื้นที่เกิดเหตุอันตรายได้ ช่วยลดความตื่นตระหนก ชุลมุนของฝูงชน”
“เทคโนโลยีระบบแจ้งเตือนฉุกเฉิน ยังมีหลายรูปแบบ เช่น Wireless Emergency Alerts (WEA) หน่วยงานรัฐบาลสามารถส่งการแจ้งเตือนฉุกเฉินแบบเหมือนข้อความไปยังโทรศัพท์มือถือที่เข้ากันได้ในพื้นที่เฉพาะ โดยใช้เทคโนโลยี Geofencing ซึ่งสามารถเห็นได้ว่าอุปกรณ์โทรศัพท์ของเรากำลังอยู่ที่ตำแหน่งไหน, ระบบการแจ้งเตือนที่สามารถเห็นได้จากป้ายสาธารณะทั่วไป เช่น ในสหรัฐอเมริกา จะมีระบบ AMBER Alert นำข้อความแจ้งเตือนฉุกเฉินไปขึ้นยังป้ายตามทางหลวง/ทางด่วน หรือป้ายสาธารณะที่เป็น Digital Signage ทำให้ง่ายต่อการติดตามคนร้าย และแนะนำถึงเส้นทางหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีปัญหา”
“นอกจากนี้ยังมีแอปพลิเคชันแจ้งเตือนฉุกเฉิน เช่น FEMA แอปพลิเคชันจัดการฉุกเฉินระดับท้องถิ่นสามารถให้ข้อมูลและข้อความแจ้งเตือนแบบเรียลไทม์ในระหว่างมีภัยฉุกเฉินได้ แอปพลิเคชัน Zello เพื่อการสื่อสารฉุกเฉินทำให้สมาร์ทโฟนเปลี่ยนเป็นวอล์กี้-ทอล์คกี้ ที่ช่วยให้ผู้ใช้สื่อสารกันได้แม้ระบบโทรศัพท์มือถือจะเกิดการใช้งานมากเกินไปหรือล่มสลายก็ตาม”
“ดังนั้น ในการป้องกัน-แก้ไขเหตุร้าย สจล.มี ข้อแนะนำ สำหรับผู้ประกอบการเจ้าของอาคารและห้างสรรพสินค้า ควรออกแบบพื้นที่บังเกอร์ที่แข็งแรง หรือจุดซ่อนตัว และให้มีเส้นทางลำเลียงคนออกจากห้าง ดังเช่นในต่างประเทศ, ใช้ซอฟท์แวร์ AI เชื่อมระบบเครือข่ายกล้องวงจรปิด (CCTV) เช่น บริเวณทางเข้าและออก พื้นที่จอดรถ เพื่อเฝ้าระมัดระวัง บันทึกข้อมูล และวิเคราะห์สถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น, ฝึกอบรมป้องกันภัย ไฟไหม้และการใช้งานอุปกรณ์ต่างๆ อย่างถูกต้องตามหลักสากล และทบทวนแผนการและความพร้อมทุกด้าน”

รศ.ดร.คมสัน กล่าวทิ้งท้ายถึง 6 ข้อเสนอแนะในการลดปัญหาการก่อเหตุร้ายในที่สาธารณะที่ทุกฝ่ายต้องร่วมช่วยกันแก้ไขเพื่อเสริมสร้างสังคมไทยที่อบอุ่นน่าอยู่และปลอดภัย มีดังนี้
  • ปรับมาตรการดูแลสุขภาพจิตให้ทุกคนในสังคม
ครอบครัวต้องมีความรักความเข้าใจ เกื้อหนุนกำลังใจกัน ควรส่งเสริมให้มีบริการบำบัดทางด้านจิตวิทยาที่ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายสูง
  • ออกกฎการครอบครองอาวุธปืน
รัฐบาลควรหาทางลดการครอบครองและสกัดกั้นการซื้อขายอาวุธทางออนไลน์ และผู้เป็นเจ้าของปืนต้องจัดเก็บในที่ปลอดภัยไม่ให้ลูกหลานเข้าถึงได้
  • ป้องกันการเข้าถึงเกมที่มีเนื้อหารุนแรง
ป้องกันเยาวชนจากเกมที่กระตุ้นการใช้ความรุนแรง  ซึ่งอาจเกิดการเลียนแบบเอาอย่าง
  • ปรับเอานวัตกรรมและเทคโนโลยีมาใช้เตือนภัย
ให้ความสำคัญในการเพิ่มศักยภาพระบบความปลอดภัยด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยี การใช้ระบบการแจ้งเตือนฉุกเฉินผ่านโทรศัพท์มือถือ และการใช้ซอฟต์แวร์และแอปพลิเคชันที่ช่วยในการตรวจสอบและรายงานปัญหาในเวลาเรียลไทม์ การติดตั้งกล้องวงจรปิด (CCTV) และระบบการตรวจจับควันและแก๊สพิษ
  • สร้างพลังความร่วมมือกับชุมชนในการรักษาความปลอดภัยของชุมชนและเมือง
ซึ่งความสัมพันธ์อันดีกับคนในพื้นที่จะช่วยรายงานปัญหาและการเห็นสิ่งผิดปกติต่อเจ้าหน้าที่ได้ครอบคลุมยิ่งขึ้น
  • ทุกหน่วยงานต้องซักซ้อมวิธีเอาตัวรอดจากเหตุ กราดยิง-สังหารหมู่
ชุมชน อาคาร ศก.ค้า ควรมีการซักซ้อม 3 วิธีการเอาตัวรอด เมื่อต้องเผชิญเหตุร้ายกราดยิง หรือคลุ้มคลั่ง ได้แก่
หนี : จากจุดอันตรายไปยังพื้นที่ปลอดภัย
ซ่อน : หากหนีไม่ได้ ให้หาสถานที่ปลอดภัยหลบซ่อนตัว
สู้ : อย่างปลอดภัยซึ่งเป็นทางเลือกสุดท้าย

กราดยิง-สังหารหมู่


หลากหลายแนวทาง ป้องกันภัยที่เกิดขึ้นในสังคม

เว็บพนันออนไลน์: ความจริงหนึ่งเดียวที่ทำให้ ‘ผู้เล่นชนะ 0%’

ภาวะโลกเดือด ทำ โรคเดือด เมื่อ WHO ยืนยันว่า Climate Change เป็นตัวการ ทำให้โรคที่มียุงเป็นพาหะแพร่ระบาดหนัก

หลอกลวงออนไลน์…วาระแห่งชาติ