“หนังสือ” จะกลายเป็น “ซอฟต์พาวเวอร์” ได้จริงหรือ?

ใครที่มีโอกาสไปเดินงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ หรือ Book Expo Thailand 2023 ครั้งที่ 28 จัดระหว่างวันที่ 12 – 23 ตุลาคม 2566 รวม 12 วัน ณ ฮอลล์ 5-7 ชั้น LG ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ก็คงจะเห็นบรรยากาศที่ยังคึกคัก อุ่นหนาฝาคั่งไปด้วยผู้คนหลากหลายวัย และพัฒนาการของสำนักพิมพ์ที่ขับเคลื่อนไปตามกระแสโลก ช่วยฟื้นความชุ่มฉ่ำในหัวใจให้กับคนทำหนังสือว่าอาชีพนี้ยังมีความหวัง พอมีอนาคตให้ก้าวต่อไปได้ แม้หนทางข้างหน้ายังมีขวากหนามอยู่เป็นระยะ


สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) ตั้งเป้า Book Expo Thailand 2023 จะมีผู้เข้าร่วมงานมากกว่า 1.6 ล้านคน เพิ่มขึ้นจากครั้งก่อน 20% และมีเม็ดเงินสะพัดมากกว่า 400 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากครั้งก่อน 20% เช่นกัน โดยตัวเลขผู้เข้าร่วมงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 27 ที่ผ่านมา มียอดผู้เข้างาน 12 วัน 1.35 ล้านคน ยอดขาย 347 ล้านบาท โดยหมวดหนังสือนิยายและวรรณกรรมครองแชมป์ขายดี ตามมาด้วยหนังสือการ์ตูนและวัยรุ่น

www.facebook.com/bookthai
Book Expo Thailand 2023 มีผู้ประกอบการสำนักพิมพ์ต่างๆ สนใจร่วมออกบูธจำนวนกว่า 930 บูธ จากสำนักพิมพ์ชั้นนำ 340 ราย เต็มความจุ 3 ฮอลล์ใหญ่ มีหนังสือให้เลือกซื้อกว่า 1 ล้านเล่ม ที่น่าสนใจอย่างมากคือภายในงานได้เปิดตัวหนังสือใหม่กว่า 3,000 ปก มากที่สุดเท่าที่เคยมีมา
ประเด็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับอนาคตของอุตสาหกรรมหนังสือก็คือ คณะกรรมการยุทธศาสตร์ซอฟต์พาวเวอร์แห่งชาติ จะผลักดันหนังสือไทยให้มีชื่อเสียงระดับโลกได้ เนื่องจากการอ่านหนังสือเป็นต้นทางและแรงบันดาลใจของความคิดสร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นการทำหนังสือ การเขียนเพลง การเขียนเนื้อเรื่องและกำกับภาพยนตร์ ความสำเร็จในหลายอุตสาหกรรม ล้วนมีหนังสือเป็นจุดเริ่มต้น เฉกเช่นประเทศเกาหลีใต้ ซึ่งเป็นผู้นำด้าน Soft Power พบว่าอุตสาหกรรมหนังสือมีมูลค่ามากกว่าอุตสาหกรรมภาพยนตร์ ซีรีส์ หรือ เพลง รัฐบาลไทยจึงต้องการสนับสนุนอุตสาหกรรมหนังสืออย่างเต็มที่

Soft Power จะเป็นฟันเฟืองสำคัญในการผลักดันให้อุตสาหกรรมหนังสือมีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลง เป็นที่ยอมรับในระดับสากลมากขึ้น โดยนโยบายที่ภาครัฐกำหนดให้หนังสือเป็น Soft Power ขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทย เพื่อให้อุตสาหกรรมหนังสือกลับมาเติบโตคือ
การขยายห้องสมุดทั่วประเทศ : เป็นการพัฒนาห้องสมุดทั่วประเทศ เพื่อให้คนไทยเข้าถึงหนังสือได้ถ้วนหน้า
การตั้งกองทุนพัฒนาหนังสือ : สนับสนุนนักเขียน  นักแปล สำนักพิมพ์ ร้านหนังสือให้สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ง่าย
การส่งเสริมลิขสิทธิ์หนังสือไทยสู่สายตาทั่วโลก : สนับสนุนทุนการแปลหนังสือไทยเป็นภาษาต่างประเทศ และส่งเสริมการส่งออกหนังสือไทยสู่สายตาคนทั่วโลก เพื่อให้หนังสือและผู้ประกอบการไทยสามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืน
เมื่อมองในมุมฝีมือการเขียนหรือการสร้างสรรค์ผลงาน นักเขียนไทยไม่เป็นรองใครในโลก ไม่ว่าจะเป็นงานเขียนในเชิงวรรณกรรม การพัฒนาตนเอง การบริหารธุรกิจ หรือ หนังสือการ์ตูน วิวัฒนาการของสำนักพิมพ์มีการพลิกคาร์แรคเตอร์ฉีกแนวออกจากรูปแบบเดิม จับตลาดคนรุ่นใหม่ที่อิงแอบอยู่กับเทรนด์ของโลก สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยหนุนให้ธุรกิจหนังสือไทยก้าวเข้าสู่ตลาดโลกได้ไม่ยาก ซึ่งในอดีตก็มีงานของนักเขียนไทยหลายคนได้รับการแปลเป็นภาษาต่างๆ หากได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนอย่างจริงจัง เชื่อว่าจะเป็นอีกหนึ่งอุตสาหกรรมสร้างรายได้เข้าประเทศอย่างมากมาย
แต่หากเป็นเพียง “ยาหอม” ชั่วคราว สำนักพิมพ์ก็ต้องดิ้นรนหาทางรอดกันต่อไป