ปาฐกถา EEC HDC Awards 2023 ถอดรหัสความสำเร็จ : อาจารย์ประทีป จุฬาเลิศ ผู้พลิกชะตา วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย สู่สถาบันอาชีวศึกษาที่ นศ. มีงานทำสูงที่สุดในไทย

มาถึง สถาบันดีเด่นทรงคุณค่า และ บุคคลดีเด่นทรงคุณค่าทางการศึกษา ที่ได้รับรางวัล EEC HDC Awards 2023 เป็นอันดับที่สอง นั่นคือ วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย และ อาจารย์ประทีป จุฬาเลิศ ผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย วิทยาลัยอาชีวศึกษาแห่งแรกใน เขตพัฒนาพิเศษตะวันออก หรือ อีอีซี ที่ได้ชื่อว่า สามารถเปิดหลักสูตรการเรียนการสอน ในแนวทาง EEC Model ได้ทั้งวิทยาลัย

ซึ่งส่วนหนึ่งของความสำเร็จนี้ มาจากการวางรากฐานอันแข็งแกร่งของ “หลักสูตรทวิภาคี” ของ อาจารย์ประทีป นั่นเอง ทำให้ วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย จึงสามารถต่อยอดสู่แนวทาง EEC Model ได้ไม่ยาก

โดยที่ผ่านมา อาจารย์ประทีป จุฬาเลิศ เป็นกำลังสำคัญในฝั่งอาชีวศึกษา ที่ปูทางให้ลูกศิษย์ได้เข้าสู่การเรียนและทำงานในสถานประกอบการ และทำให้นักศึกษาเหล่านี้ เมื่อเรียนจบแล้ว มีงานทำ 100 เปอร์เซ็นต์ และอาจารย์ประทีป ยังเป็นผู้ที่ปรับ Ecosystem ของวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย โดยส่งเสริมให้คณาจารย์ของวิทยาลัยฯ ทำงานร่วมกับทางสถานประกอบการเพื่อสร้างเครือข่ายอันเข้มแข็ง ซึ่งที่สุดแล้วจะเกิดประโยชน์คืนกลับมายังการผลิตและพัฒนาบุคลากรตอบสนองความต้องการของชาตินั่นเอง

“ที่ วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย จ.ระยอง ในวันนี้มีนักศึกษาอยู่ประมาณ 3,000 คน จัดการศึกษา 3 ระดับ คือ ปวช. ปวส. และปริญญาตรี ในระบบทวิภาคี โดยมีครูอยู่ประมาณ 110 คน มีข้าราชการอยู่เพียง 15 คนเท่านั้น ต้องบอกตามตรงว่า งบประมาณ ที่ทางวิทยาลัยฯ ได้รับนั้นน้อยมากเมื่อเทียบกับสัดส่วนนักศึกษา แต่เราจะนิ่งรอรับชะตากรรมไม่ได้ เราต้องเป็น “ปลาที่ว่ายทวนน้ำ” ต้องมองสถานการณ์ให้ออก และสามารถตัดสินใจ สร้างทีมงานที่มีอุดมการณ์เดียวกันที่ชัดเจน”
“ทุกวันนี้ เรามีโรงงานอุตสาหกรรมอยู่ประมาณ 310 โรงงาน ในจำนวนนี้เป็นบริษัทสหรัฐอเมริกา สวีเดน เยอรมนี ออสเตรเลีย อิตาลี เกาหลีใต้ จีน และอีกหลายชาติ ซึ่งเป็นความตั้งใจของทางวิทยาลัยฯอยู่แล้วที่จะสร้างความร่วมมือกับบริษัททุกชาติ ทุกภาษา”
“ที่ผ่านมา นักศึกษาของเรามีรายได้ระหว่างเรียน เพราะในปัจจุบันเรามีเด็กฝึกงานเทอมละประมาณ 1,000 กว่าคน รายได้รวมขั้นต่ำ 52 ล้านบาท ต่อปี และเด็กนักศึกษาเหล่านี้ ล้วนเป็นเด็กที่มีความตั้งใจ ปัญหาเรื่องความเกเร หนีเรียน หรือไม่ไปฝึกงาน ตลอดจนยาเสพติด มีน้อยมาก โดยเด็กเหล่านี้มากกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ มาจากภาคอีสาน ที่อาจอพยพย้ายถิ่นกันมาทั้งครอบครัวเพื่อมาหางานทำในพื้นที่อีอีซี มีกว่า 7 เปอร์เซ็นต์ เป็นเด็กที่มาจากครอบครัวแตกแยกและยากจน นอกจากนั้น ส่วนใหญ่ยังมาจากโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา”

“ดังนั้น กล่าวได้ว่า เด็กที่วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่ายนั้นมาจากต้นทุนที่ค่อนข้างต่ำ แต่เราไม่สามารถปล่อยให้เขาอยู่ในสถานะนี้ต่อไปได้ นี่เป็นสาเหตุที่ทำให้เราทำทุกวิถีทางเพื่อหาช่องทาง พัฒนาให้เด็กเรามีโอกาสมากกว่านี้”
“เมื่อสัปดาห์ที่แล้วผมมีโอกาสได้ไปดูงานที่จีน ในอดีตเมื่อ 70 ปีที่แล้ว บ้านเมืองยังพัฒนา ครู ได้ลุกขึ้นมาพูดว่า “การฟื้นฟูและพัฒนาประเทศเป็นหน้าที่ของรัฐ” มาในวันนี้ ประเทศจีนพลิกโฉมประเทศและพัฒนาไปได้ไกล ในเวลาอันรวดเร็ว กลับมาในบริบทของประเทศไทย ในรัฐบาลที่แล้วได้มีการบัญญัติคำกล่าวขึ้นมาว่า “อาชีวะสร้างชาติ” ถึงตอนนี้ ผ่านมาแล้ว 8 ปีได้ คำกล่าวนี้ได้ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงกับประเทศชาติหรือไม่… ผมนั้นไม่แน่ใจ”
“แต่ผมจะรอให้ฟ้าสั่ง เบื้องบนสั่ง หรือใครสั่ง ไม่ได้ เราต้องต่อยอดในสิ่งที่เรามีต้นทุนและมองหาโอกาสเสมอ อย่างที่ได้เกริ่นมาว่างบประมาณที่ทางวิทยาลัยฯได้รับในแต่ละปีนั้นน้อยมาก ส่งผลให้เราไม่มีครุภัณฑ์ที่ทันสมัยในการเรียนการสอน แต่ในสถานประกอบการต่างๆ มีครุภัณฑ์ที่ทันสมัยเหล่านี้แน่นอน”

“เมื่อเห็นโอกาสตรงนี้ ผมและทีมคณาจารย์ รวมทั้งบุคลากรทางการศึกษาของวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่ายจึงทำทุกวิถีทาง ที่จะส่งให้เด็กนักศึกษาของเราได้ไปเรียนรู้ในสถานประกอบการที่มีเครื่องไม้เครื่องมือที่ทันสมัย ซึ่งเมื่อเขาได้ไปทำงานในสถานประกอบการจริง ทำให้พวกเขาได้เรียนรู้ทักษะที่สถานประกอบการต้องการ และจุดนี่เองที่นำมาสู่อัตราการได้งานทำของนักศึกษาที่สูงมาก ซึ่งถ้าพูดถึงอัตราการมีงานทำ ที่วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย ถือว่ามีนักศึกษาที่จบไปแล้วได้งานทำสูงสุดในประเทศไทย”
“ดังนั้น กล่าวได้ว่าสิ่งที่เราทำนั้นสามารถแก้ “กรรม” โดยเฉพาะกรรมไม่ดีได้ หนึ่ง คือความยากจนที่เกิดจากสภาพเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ สอง คือ ปัญหาตีรันฟันแทง สาม การยกระดับศักยภาพและขีดความสามารถของเด็กนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคบ้านค่ายได้อย่างเป็นรูปธรรม เพราะการทำงานในสถานประกอบการ เรากำหนดให้เด็กทำทุกวันอย่างน้อย 1 ปี 100 เปอร์เซ็นต์ ทั้งนี้ เพื่อให้เด็กทุกคนได้อยู่ในสภาพแวดล้อม บรรยากาศ จริง ในการทำงาน โดยทำงานทั้งกับคน กับเครื่องจักร และได้เรียนรู้ knowhow ต่างๆ และได้รับเงินรายได้ระหว่างเรียน ตั้งแต่ 5,000-13,000 บาท”
“เพราะฉะนั้น สิ่งที่ผมอยากบอกกับเยาวชนทุกคน คือ ปัญหาที่ว่าคุณจะรวยหรือจน ไม่ใช่เรื่องสำคัญ ขอเพียงให้คุณเข้าใจสถานะตรงนั้น แล้วมุ่งมั่นที่จะยกระดับตัวเองขึ้นมาในเส้นทางที่ตนเชื่อมั่น อย่างที่วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย เราเปิดรับนักศึกษาทุกคนอย่างเท่าเทียม เป็นธรรม ดังนั้น ทุกคนสามารถมารับโอกาสได้ที่นี่”

วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย

“และสิ่งต่างๆ ที่กล่าวมา ที่เราได้ทำอย่างต่อเนื่อง ถึงแม้เราจะได้รับรางวัล อย่างเมื่อเดือนที่แล้ว ได้รับรางวัลจากประเทศจีน 2 รางวัล และจากหน่วยงานในประเทศ นี่ไม่ใช่ความภาคภูมิใจที่สุดของเรา แต่การที่เด็กมีงานดีๆ มีเส้นทางอาชีพที่มั่นคง ทำและเด็กมีทักษะติดตัวที่เป็นทักษะแห่งยุค เช่น ทักษะระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ หรือโปรแกรมการทำงานชั้นสูง ที่ตอบโจทย์ทิศทางใหม่ของโลกให้ได้ สิ่งนี้ต่างหากที่เป็นความภาคภูมิใจสูงสุดของเรา”
“ในชีวิตการทำงานในฐานะครู ในฐานะผู้อำนวยการวิทยาลัยฯ ผมมองว่า เด็กจะมีต้นทุนทางชีวิตมาต่ำแค่ไหน ครอบครัวจะยากจน หรือด้อยโอกาส เด็กคนนั้นมีอนาคตได้ เพียงแค่เขามีความเข้าใจและใฝ่ดี ยกตัวอย่าง เด็กจากอาชีวศึกษาส่วนใหญ่มักมีทักษะทางภาษาที่ต่ำ ทว่า ในปีนี้ ด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจของเด็ก และการสนับสนุน ความทุ่มเทในการสอนของครู มีนักศึกษาของทางวิทยาลัย สามารถสอบ TOEIC ได้คะแนนสูงถึง 850 คะแนนได้”
“ดังนั้น ผมเชื่อมั่นว่า ถ้าเด็กไทย ได้มีโอกาสเข้าถึงการศึกษาดีๆ การศึกษาในรูปแบบของ Demand driven การศึกษาที่ตอบสนองความต้องการของสถานประกอบการอย่างตรงจุด ถ้าทำได้เช่นนี้ ผมเชื่อว่าจะสามารถ “พลิกฟ้าพลิกแผ่นดิน” ให้คนไทยสามารถลืมตาอ้าปาก ก้าวผ่านเส้นขีดความยากจน กับดักรายได้ปานกลาง ทำให้ประเทศไทยผลิตบุคลากรที่มีศักยภาพสูง มีความรู้ที่ตอบโจทย์โลกอนาคต  และมีพฤติกรรม ตลอดจนทักษะที่โรงงานอุตสาหกรรมทุกชาติ ทุกภาษาต้องการ เข้าใจตนเอง เข้าผู้อื่น เข้าใจเทคโนโลยี ด้วยเหตุนี้สิ่งที่เราทำอยู่นี้จึงสามารถสร้างคนที่ตอบโจทย์ประเทศชาติได้อย่างเป็นรูปธรรมที่สุด”

เรียนรู้จากต้นแบบบุคลากรการศึกษาที่ควรค่าแก่การยกย่อง

ปาฐกถา EEC HDC Awards 2023 ถอดรหัสความสำเร็จ : อาจารย์ทัศพันธุ์ สุวรรณทัต ฝันให้ไกล ไปให้ถึง ประกาศศักดิ์ศรีให้ หลักสูตรแมคคาทรอนิกส์ มทร.ตอ. เป็นหนึ่งในใจภาคอุตสาหกรรม

อาจารย์นิทัศน์ วีระโพธิประสิทธิ์ และ วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี ต้นแบบ “อาชีวะสร้างชาติ” มุ่งสร้างสถาบัน สร้างครู สร้างเด็ก สร้างสังคม

ดร.อรทัย โยธินรุ่งเรือง สุดสงวน หญิงแกร่งนักบริหาร ผู้สร้างมาตรฐานให้ วิทยาลัยเทคนิคสัตหีบ แหล่งผลิตเยาวชนสร้างชาติ