ท่ามกลางวิกฤตการณ์และการเปลี่ยนแปลงมากมายของโลก สิ่งแวดล้อม สังคม และผู้คนที่ผันผวน สะท้อนให้เห็นถึงการปรับตัวของภาคธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจภายในประเทศหรือธุรกิจต่างประเทศที่ผู้ประกอบการหลายๆ รายสามารถปรับเปลี่ยนธุรกิจเดิม หรือพัฒนาธุรกิจใหม่ๆ เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของโลก เพิ่มขีดความสามารถของตัวเอง ตลอดจนเปิดตลาดใหม่ที่ตอบโจทย์และแก้ไข Pain Point ให้กับลูกค้าในยุคของสภาวะโลกเดือด ซึ่งในการปรับตัวจำเป็นต้องมีบุคลากรที่ทำงานใน สายงาน ESG เพิ่มมากขึ้นด้วย
และเมื่อยุคของสภาวะโลกเดือดยังคงดำเนินต่อไป สำหรับภาคธุรกิจและนักลงทุนแล้ว การลงทุนจึงไม่ใช่เพียงแค่การมุ่งหวังผลกำไรเท่านั้น แต่จะยังต้องดำเนินการด้วยความรับผิดชอบและประณีตมากขึ้น โดยคำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ความรับผิดชอบ การจัดการด้านสังคม และการจัดการด้านธรรมาภิบาล สอดคล้องกับแนวคิดการดำเนินธุรกิจที่มุ่งเน้นความยั่งยืนในปัจจุบัน อย่างแนวทาง ESG ด้วย
เพื่อชี้แนะแนวทางการขับเคลื่อนตลาดทุนไทยสู่ความยั่งยืน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย SET ESG Academy ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตร จึงได้จัดสัมมนาอย่าง SET ESG Professionals Forum 2023: Together for Change ขึ้นเป็นปีที่ 2 เมื่อช่วงปลายปี 2566 ที่ผ่านมา โดยภายในงานสัมมนายังเน้นถึงข้อความสำคัญของการจัดงานในปีนี้อย่าง 5 แนวโน้มความท้าทาย (Trends) ที่ภาคธุรกิจควรจะต้องจับตามองและร่วมมือกันทั้งองคาพยพ ได้แก่

การปรับเปลี่ยนแนวทางการบริหารและจัดการห่วงโซ่อุปทานของธุรกิจ (Supply Chain) จากแบบเดิมให้กลายเป็นห่วงโซ่คุณค่าที่ยืดหยุ่น (Resilient Value Chain)
การปรับตัวขององค์กรธุรกิจในมิติสิ่งแวดล้อม เพื่อรับมือมาตรฐานและกฎเกณฑ์ระดับโลกที่เพิ่มขึ้น โดยควรเริ่มตั้งแต่การคำนวณ Baseline Emission ตั้งเป้าหมาย และปรับแผนกลยุทธ์ของธุรกิจ
การสร้างโอกาสจาก Thailand Taxonomy ที่ช่วยสื่อสารว่าการดำเนินการของธุรกิจสร้างผลเชิงบวกจริง ไม่ได้เป็นการบิดเบือน (Greenwashing)
ทิศทางของเกณฑ์การเปิดเผยข้อมูล ESG รวมถึงประโยชน์ของข้อมูลที่มีคุณภาพเพื่อใช้วิเคราะห์และตัดสินใจลงทุน และการให้ความสำคัญกับ “กระบวนการ” ที่ได้มาซึ่งข้อมูลนั้น เพื่อสะท้อนถึงประสิทธิภาพการดำเนินงานด้านความยั่งยืนขององค์กรอย่างแท้จริง
ความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่างๆ โดยเฉพาะภาคการศึกษาและภาคธุรกิจที่จะกลายเป็นหัวใจสำคัญเรื่องการพัฒนาความยั่งยืน
และในงานเดียวกันนี้ ดร.ศรพล ตุลยะเสถียร รองผู้จัดการ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ได้กล่าวเปิดสัมมนาเอาไว้อีกด้วยว่า “คนทำงาน” เป็นฟันเฟื่องสำคัญในการขับเคลื่อนให้องค์กรดำรงอยู่ได้อย่างยั่งยืน ซึ่งบุคลากรทุกคนต้องเข้าใจและขับเคลื่อนเพื่อให้เกิดความยั่งยืนจริง ไม่ว่าทำงานอยู่ในส่วนไหนหรือมีความรับผิดชอบอะไร ล้วนต้องมีความเข้าใจในประเด็น ESG เพราะ ESG เป็นเรื่องของทุกคนไปแล้ว และได้เน้นย้ำด้วยว่า องค์กรกำลังมีความต้องการบุคลากรเพิ่มเติมใน สายงาน ESG จำนวนไม่น้อยที่เดียว
เปิดโผ 5 อาชีพใน สายงาน ESG ที่เปิดรับตำแหน่งมากที่สุดในไทย
เมื่ออ้างอิงจาก Global Green Skills Report ในปี 2023 ของ LinkedIn แล้ว จะพบว่าตำแหน่งงานใน สายงาน ESG ทั่วโลกนั้น มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นจาก 12.3% ในปี 2021 เป็น 24.4% ในปี 2023 และยังนับได้ว่าเป็นอัตราการเติบโตเกือบ 2 เท่าในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมาอีกด้วย
และนอกจากบริษัททั่วโลกกำลังต้องการบุคลากรทา งสายงาน ESG แล้ว ข้อมูลจากแพลตฟอร์มหางานอย่าง LinkedIn ปี 2022 พบว่า มีตำแหน่งอาชีพด้าน ESG เปิดรับกว่า 700 ตำแหน่ง โดยตำแหน่งงานที่เปิดรับมากที่สุด 5 อันดับ ได้แก่
Environment, Safety and Health หรืออาชีพที่ว่าด้วยเรื่องของการบริหาร-ดูแลสิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และสุขภาพภายในองค์กร
Environmental Engineer หรืออาชีพวิศวกรสิ่งแวดล้อม
ESG Advisor and Consultant หรือที่ปรึกษาทางด้าน ESG ในองค์กรเพื่อผลลัพธ์ที่ยั่งยืน
Sustainability Manager and Executor หรือกรรมการผู้จัดการและประธานกรรมการด้านการจัดการอย่างยั่งยืน
Sustainability Branding and Communication หรืออาชีพที่ว่าด้วยเรื่องของการสื่อสารแบรนด์และภาพลักษณ์ธุรกิจด้านความยั่งยืน
โดยบทบาทและหน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละตำแหน่งงาน ก็จะขึ้นอยู่กับประเภทของบริษัท องค์กร และโรงงานที่เปิดรับสมัครอาชีพนั้นๆ
เทรนด์ ESG จุดประกายอาชีพใหม่ๆ ได้อย่างไรบ้าง?
ในช่วง 5 ปีผ่านมานี้ ตำแหน่งงานใน LinkedIn ก็ยังแสดงให้เห็นถึงความต้องการบุคลากรที่มีทักษะด้านความยั่งยืนสูงขึ้นปีละกว่า 8% อีกด้วย ในขณะเดียวกัน จำนวนผู้ที่มีทักษะทางด้านนี้กลับมีเพิ่มขึ้นแค่ปีละ 6% เพียงเท่านั้น
และเนื่องจากภาคเอกชนยังขาดองค์ความรู้หรือเทคโนโลยีใหม่ๆ ใน สายงาน ESG อันเนื่องมาจากผลสำรวจจาก 50 มหาวิทยาลัยในประเทศไทยที่พบว่ามีหลักสูตรที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืนเพียงแค่ 15 หลักสูตรจาก 8 มหาวิทยาลัยเท่านั้น
สิ่งนี้จึงส่งผลให้อาชีพในสายงาน ESG เป็นที่ต้องการของตลาดมากขึ้น จนถึงขั้นสามารถจุดประกายออกมาให้เป็นอาชีพใหม่ๆ เพื่อการร่วมงานกับภาคเอกชนขนาดใหญ่ในปัจจุบันได้ก่อนด้วย เช่น ผู้ทวนสอบข้อมูล (verifier) อย่างผู้ทวนสอบคาร์บอนฟุตปรินต์, อาชีพตัวกลางที่เกี่ยวข้องอย่างผู้ดูแลแพลตฟอร์มการซื้อ-ขายคาร์บอน (Carbon Market) และอาชีพด้าน ESG ในบริษัทสตาร์ทอัพที่มีเป้าหมายในการแก้ปัญหาทางด้านสังคม รวมไปถึงสิ่งแวดล้อมนั่นเอง
นอกจากบทสรุปของเวที SET ESG Professionals Forum 2023: Together for Change ที่อ้างอิงข้อมูลจาก Global Green Skills Report ในปี 2023 ของ LinkedIn ระบุเอาไว้ว่าสัดส่วนของตำแหน่งงานด้าน ESG ทั่วโลกมีการเติบโตมากขึ้นเกือบ 3 เท่า จาก 8% ขึ้นมาเป็น 22.4% ในช่วงหนึ่งปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะในเอเชียแปซิฟิกที่ภาคธุรกิจมีความต้องการจัดจ้างบุคลากรในตำแหน่ง ‘ผู้จัดการด้านความยั่งยืน’ (Sustainability manager) เพิ่มขึ้นกว่า 40% ในประเทศสิงคโปร์, 33% ในประเทศจีน และ 24% ในประเทศออสเตรเลียอีกด้วย
โดยเมื่ออ้างอิงข้อมูลเพิ่มเติมจากโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) พบว่าในประเทศสหรัฐอเมริกาเอง มีการจัดจ้างงานในกลุ่มธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับพลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้นในช่วงระหว่างปี 2017-2022 กว่า 237% ขณะที่สัดส่วนของการจัดจ้างงานในกลุ่มธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลและก๊าซธรรมชาติ กลับเพิ่มขึ้นเพียงแค่ 19% เท่านั้น
อัปเดตข่าวดีล่าสุด มหิดลเตรียมจับมือสหประชาชาติ สร้างบัณฑิต รับเทรนด์ความต้องการอาชีพ “นักวิเคราะห์ความยั่งยืน”
และเพื่อตอบรับกับเทรนด์อาชีพที่เกี่ยวข้องกับสายงานด้านความยั่งยืน มีข่าวดีล่าสุดว่ามหาวิทยาลัยมหิดลเตรียมจับมือ UNESCAP สหประชาชาติ สร้างบัณฑิต รับอาชีพนักวิเคราะห์ความยั่งยืน โดยจะเดินหน้าสร้าง Carbon Neutrality Campus เสริมทักษะนักศึกษารองรับอาชีพแห่งอนาคต “นักวิเคราะห์ความยั่งยืน (Sustainable Analyst)”
รองศาสตราจารย์ ดร.กิติกร จามรดุสิต คณบดีคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เผยว่า ก้าวต่อไปของมหาวิทยาลัย คือ เตรียมสร้างฐานข้อมูลวิชาการทางด้าน Climate Change และ Net Zero Emission ให้เป็นคลังข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ที่สามารถสืบค้นจากชื่อผู้วิจัย งานวิจัย และนวัตกรรมสิ่งแวดล้อม สู่การต่อยอดขยายผลที่ยั่งยืน
และในโอกาสนี้จะได้ร่วมสร้างหน่วยวิจัยร่วม (Joint Unit) กับองค์กร และมหาวิทยาลัยชั้นนำระดับโลก อาทิ United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (UNESCAP) และมหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้ – เจียวทง (SJU – Shanghai Jiaotong University) สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อร่วมผลักดันสถาบันการศึกษาของไทยสู่สถาบันการศึกษาที่มีความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality Campus) ซึ่งจะเป็นด่านสำคัญสู่การบรรลุภารกิจ Net Zero Emission ให้ได้ภายในปี พ.ศ. 2608 ตามเป้าหมายของประเทศไทย

โลกที่เปลี่ยนแปลงทำให้เทรนด์การประกอบอาชีพของคนบนโลกเปลี่ยนไป สู่โลกใบใหม่ที่มีสายงาน AI มาเป็นอันดับหนึ่ง ตามมาด้วยอาชีพที่ไม่เคยมีมาก่อน “นักวิเคราะห์ความยั่งยืน” (Sustainable Analyst) และคงเป็นไปไม่ได้หากทุกประเทศต่างมุ่งสู่ “ยูนิคอร์น” หรือมหาอำนาจทางเศรษฐกิจโลก โดยไม่ได้คำนึงว่าต่อไปโลกจะอยู่อย่างไร ในเมื่อต้องสูญเสียทรัพยากร และสิ่งแวดล้อมมากขึ้นทุกวันอย่างต่อเนื่อง
ในอนาคต การรองรับการเปลี่ยนแปลงของโลกได้ ทุกองค์กรจะต้องมี “นักวิเคราะห์ความยั่งยืน” (Sustainable Analyst) ที่พร้อมทำงานร่วมกับสหสาขาวิชา รองรับการเพิ่มศักยภาพในการผลิตผลิตภัณฑ์และบริการในอุตสาหกรรมและการส่งออก
ตลอดจนปัจจัยต่างๆ ที่จะนำไปสู่การได้มาซึ่ง “คาร์บอนเครดิต” เพื่อการบรรลุภารกิจในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Emission) เพิ่มความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจให้กับชุมชน องค์กรต่างๆ ประเทศชาติ และสิ่งแวดล้อมโลกที่ยั่งยืน ซึ่งจะเป็นทิศทางสำคัญสู่การพัฒนาการเรียนการสอน การวิจัย และการบริการทางวิชาการของคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ไปพร้อมๆ กับประเด็นร้อนเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ที่โลกกำลังเผชิญ
ที่มา :
- บทความเรื่อง “ส่องสถิติและโอกาสประกอบอาชีพในสายงาน ESG จากเวที SET ESG Professionals Forum 2023” จากเว็บไซต์ https://capitalread.co/set-esg/
- รายงานข่าวเรื่อง “มหิดลเตรียมจับมือสหประชาชาติ สร้างบัณฑิต รับอาชีพนักวิเคราะห์ความยั่งยืน” จากเว็บไซต์โพสต์ทูเดย์
อัปเดตเทรนด์ความยั่งยืนในมิติอื่นๆ
Business AI โซลูชั่นเด็ด ที่ไม่ควรมองข้าม หากธุรกิจต้องการเติบโตอย่างแข็งแกร่งและยั่งยืนในอนาคต













