การเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศ นอกจากการสร้างนวัตกรรม หรือการนำเข้าเครื่องจักรทันสมัย การเปิดช่องให้คนต่างชาติที่มีทักษะสูงเข้ามาทำงานและอยู่อาศัยก็เป็นการสร้างศักยภาพของประเทศอีกทางหนึ่ง
ยกตัวอย่างประเทศจีน ได้มีการจัดอันดับทักษะชาวต่างชาติประเภท “ผู้มีทักษะดีเยี่ยม” (high-end foreign talent) ประกอบด้วย ผู้ชนะรางวัลโนเบล นักกีฬาโอลิมปิก นักวิทยาศาสตร์ชั้นนำ อาจารย์มหาวิทยาลัยระดับสูง พนักงานระดับผู้อำนวยการสถาบันการเงิน บุคคลที่มีชื่อเสียงระดับโลกทางด้านดนตรี วิจิตรศิลป์ (fine arts) และศิลปะ ระบบการจัดอันดับชาวต่างชาติดังกล่าว เริ่มตั้งแต่ปี 2016 ที่มีจุดประสงค์ต้องการดึงดูดแรงงานที่มีทักษะสูง ด้วยการออกวีซ่าประเภท Multiple Entry ที่จะให้สิทธิ์กับชาวต่างชาติที่มีทักษะสูง สามารถเข้า-ออกประเทศ และสามารถพำนักอยู่ในประเทศจีนได้นานสูงสุดถึง 180 วัน ไม่จำกัดจำนวนครั้ง ภายในระยะเวลา 5-10 ปี
ข้อดีของวีซ่าประเภทนี้คือ ผู้ขอวีซ่ายื่นเรื่องขอแค่ครั้งเดียว แตกต่างกับวีซ่าประเภท Single Entry ที่ผู้ขอจะต้องยื่นเรื่องขอวีซ่าใหม่ทุกครั้งที่จะเดินทาง โดยการออกวีซ่าดังกล่าว เป็นส่วนหนึ่งของนโนบายพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของจีน ที่ต้องการสรรหาผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆ จากต่างประเทศ มาทำงานในภาคส่วนต่างๆ กลายเป็นเป็นดินแดนแห่งการพัฒนาที่อุดมไปด้วยโอกาสมากมาย เปิดพื้นที่สำหรับการพัฒนาของผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศและผู้มีความสามารถมาทำงานและอาศัยอยู่ในจีน

รัฐบาลสิงคโปร์ ตั้งเป้าดึงผู้เชี่ยวชาญเข้าประเทศเพิ่ม 3 เท่า โดยเฉพาะผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ตั้งแต่วิศวกรที่สามารถพัฒนาเทคโนโลยีเกี่ยวกับเรื่องนี้ ไปจนถึงนักวิทยาศาสตร์ที่มีความเชี่ยวชาญด้าน Machine Learning เพื่อเดินหน้าตามแผนการพัฒนาประเทศสู่การเป็นเบอร์หนึ่งด้าน AI เช่นเดียวกับเวียดนาม ก็ออกมาตรการส่งเสริมดึงผู้เชียวชาญทักษะสูงเข้าไปอยู่อาศัยและทำงานร่วมกับผู้ประกอบการท้องถิ่น
ประเทศไทยถือเป็นจุดหมายสำคัญสำหรับชาวต่างชาติที่มีศักยภาพสูง ทั้งบุคลากรที่มีทักษะและความเชี่ยวชาญพิเศษ (Talent) นักลงทุน และผู้ที่ต้องการเข้ามาทำงานและอยู่อาศัยในประเทศไทย โดยมีแนวโน้มได้รับความสนใจเพิ่มขึ้น ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งด้านภูมิรัฐศาสตร์ รวมทั้งแนวโน้มการเคลื่อนย้ายฐานการผลิตและบุคลากรที่เกิดขึ้นทั่วโลก ซึ่งกลุ่ม Talent ต่างชาติเหล่านี้จะมีบทบาทสำคัญในการเข้ามาทำงานร่วมกับบุคลากรไทย เพื่อช่วยยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของไทยให้ก้าวสู่เศรษฐกิจใหม่
ปัจจุบันมีบุคลากรต่างชาติที่ได้รับการอนุมัติวีซ่าและใบอนุญาตทำงานในประเทศไทย ทั้งวีซ่าและใบอนุญาตทำงานสำหรับผู้เชี่ยวชาญต่างชาติที่ทำงานภายใต้โครงการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน วีซ่าพำนักระยะยาว (Long-Term Resident Visa: LTR Visa) วีซ่าดึงดูดบุคลากรทักษะสูงและนักลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ (Smart Visa)
โดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ได้ร่วมมือกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และกระทรวงแรงงาน อำนวยความสะดวกให้แก่ชาวต่างชาติที่มีทักษะและความเชี่ยวชาญพิเศษ นักลงทุน และผู้ที่ต้องการเข้ามาทำงานและอาศัยในประเทศไทย ผ่านการจัดตั้งศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน (One Start One Stop Investment Center: OSOS) ณ ชั้น 18 ตึกจามจุรีสแควร์ ซึ่งเป็นการให้บริการแบบเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียว โดยไม่ต้องเดินทางไปติดต่อหลายหน่วยงาน และการบริการผ่านระบบออนไลน์ SINGLE WINDOW Visa and Work Permit System ซึ่งข้อมูลของ BOI ระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีบุคลากรต่างชาติที่ได้รับอนุมัติวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน รวมแล้วกว่า 56,000 คน ประกอบด้วย
ประเภทวีซ่าและใบอนุญาตทำงานสำหรับผู้เชี่ยวชาญต่างชาติที่ทำงานภายใต้โครงการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน มีผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญต่างชาติที่เข้ามาทำงาน ภายใต้โครงการส่งเสริมการลงทุน จำนวนประมาณ 50,000 คน
ประเภท LTR Visa รวมทั้งสิ้นกว่า 4,000 คน จากสหรัฐอเมริกา 791 คน รองลงมา ได้แก่ รัสเซีย 479 คน สหราชอาณาจักร 332 คน จีน 277 คน เยอรมัน 236 คน ญี่ปุ่น 207 คน และฝรั่งเศส 198 คน
ประเภท Smart Visa และกลุ่ม Startup รวมทั้งสิ้น 2,170 คน ซึ่งส่วนใหญ่มาจากประเทศสหรัฐอเมริกา รัสเซีย สหราชอาณาจักร ญี่ปุ่น และเยอรมัน
สำหรับวีซ่าพำนักระยะยาว (Long-Term Resident Visa: LTR Visa) เป็นมาตรการของรัฐบาล ที่มุ่งดึงดูดชาวต่างชาติที่มีศักยภาพสูง 4 กลุ่มเข้าสู่ประเทศไทย ได้แก่ 1) ผู้เชี่ยวชาญพิเศษ 2) ผู้ที่ต้องการทำงานจากประเทศไทย 3) ผู้ที่มีความมั่งคั่งสูง และ 4) ผู้เกษียณอายุ รวมถึงผู้ติดตาม สามารถพำนักในประเทศไทยได้ 10 ปี ไม่จำกัดจำนวนครั้งที่เดินทางเข้า/ออกประเทศ และได้รับอนุญาตให้ทำงาน โดยจะลดอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาให้กับกลุ่มผู้มีทักษะเชี่ยวชาญพิเศษ เหลือร้อยละ 17 และยังได้รับการผ่อนปรนระยะเวลาการรายงานตัวกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง จากปกติทุก 90 วัน เปลี่ยนเป็นปีละ 1 ครั้ง ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการอนุมัติวีซ่าดังกล่าวให้แก่กลุ่มผู้เชี่ยวชาญและผู้บริหารระดับสูงจากองค์กรชั้นนำระดับโลกที่มีการลงทุนหรือตั้งสำนักงานในประเทศไทยหลายแห่ง
และเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2567 คณะรัฐมนตรีได้มีมติอนุมัติเห็นชอบในหลักการ เพิ่มการตรวจตราประเภทใหม่ หรือ Destination Thailand Visa (DTV) โดยเป็นมาตรการสำหรับชาวต่างชาติที่มีทักษะและทำงานทางไกลผ่านระบบดิจิทัล เช่น remote worker หรือ digital nomad ที่ประสงค์จะพำนักในประเทศไทย เพื่อทำงานและท่องเที่ยวไปพร้อมกัน โดยคาดว่าจะเริ่มดำเนินการภายในเดือนมิถุนายน 2567 นี้ เนื่องด้วยรูปแบบการดำรงชีวิตของผู้คนในปัจจุบัน จะเป็นอีกทางเลือกในการดึงดูดชาวต่างชาติที่มีศักยภาพให้เข้ามาทำงานในไทยได้มากขึ้น












