ถอดบทเรียนล้ำค่าจาก “ฟินแลนด์” ปฏิวัติเรือนจำ ปั้น “Smart Prison” แบบใด จึงส่งคืนผู้ต้องขังคุณภาพสู่สังคมได้

การใช้ชีวิตในเรือนจำไม่จำเป็นต้องเป็นการรอคอยที่สูญเปล่าอีกต่อไป ด้วยโซลูชันดิจิทัลต่างๆ ของเรือนจำอัจฉริยะ (Smart Prison) ที่เข้ามามีบทบาทในการฟื้นฟู ให้การศึกษา และพัฒนาทักษะผู้ต้องขังในฟินแลนด์ ทำให้ความหวังในการกลับคืนสู่สังคมได้อย่างมีศักยภาพไม่เคยชัดเจนเท่านี้มาก่อน การเข้าถึงบริการดิจิทัลช่วยสร้างทักษะที่สำคัญต่อชีวิตใหม่ของพวกเขา พร้อมเปลี่ยนอนาคตที่ดำมืดสู่โอกาสใหม่ที่สดใส!

ปัจจุบัน หลายประเทศในยุโรปกำลังลงทุนพัฒนาโซลูชันดิจิทัลใหม่ๆ เพื่อตอบสนองการใช้งานส่วนบุคคลของผู้ต้องขัง โดยมีเป้าหมายไม่เพียงเพื่อปรับปรุงสิ่งแวดล้อมภายในเรือนจำให้ทันสมัย แต่ยังเป็นการส่งเสริมการฟื้นฟูและบูรณาการผู้ต้องขังให้กลับคืนสู่สังคมอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

การให้บริการต่างๆ ภายในเรือนจำนั้นส่วนใหญ่ยังคงต้องพึ่งพาภายนอก ไม่ว่าจะเป็นองค์กรพัฒนาเอกชนหรืออาสาสมัคร ซึ่งทำให้การเข้าถึงบริการเหล่านี้เป็นไปอย่างจำกัด แต่หลักการ “ความเป็นปกติ” ระบุว่า ผู้ต้องขังควรมีสิทธิ์เข้าถึงบริการต่างๆ อย่างเท่าเทียมกับพลเมืองทั่วไป แต่หากไม่มีการจัดหาวิธีการดิจิทัลที่เหมาะสมในเรือนจำ การเข้าถึงสิทธิเหล่านี้ก็เป็นไปได้ยาก

“การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบดิจิทัล” จึงกลายเป็นทางออกที่ช่วยประหยัดและจัดสรรทรัพยากรใหม่ในเรือนจำอัจฉริยะ ทำให้กระบวนการทำงานของเจ้าหน้าที่คล่องตัวขึ้น การเปิดโอกาสให้ผู้ต้องขังสามารถจัดการกิจวัตรประจำวันและติดต่อกับบุคคลภายนอกผ่านช่องทางออนไลน์ ทำให้เจ้าหน้าที่มีเวลาเพื่อช่วยเหลือในการฟื้นฟูแบบพบปะพูดคุยได้มากขึ้น ขณะเดียวกันการเข้าถึงสื่อดิจิทัลยังเป็นการส่งเสริมทักษะที่จำเป็นต่อการใช้ชีวิตหลังพ้นโทษ การออกกฎให้ผู้ต้องขังต้องจัดการเรื่องเอกสารและการติดต่อด้วยตนเอง ไม่เพียงช่วยเสริมความรู้ด้านดิจิทัล แต่ยังเป็นการเตรียมพร้อมให้พวกเขาสามารถปรับตัวเข้ากับโลกภายนอกได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม ข้อเท็จจริงที่ปฏิเสธไม่ได้คือการฟื้นฟูและนำผู้ต้องขังเข้าสู่สังคมดิจิทัลที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา จะไม่สามารถบรรลุได้หากขาดเทคโนโลยีและบริการที่ทันสมัย

ด้วยเหตุนี้ โครงการ Smart Prison ของฟินแลนด์ซึ่งริเริ่มในปี 2018 จึงมีเป้าหมายเพื่อปรับปรุงการฟื้นฟูสมรรถภาพผ่านบริการดิจิทัล โดยเรือนจำหญิง Hämeenlinna ซึ่งเปิดดำเนินการในเดือนพฤศจิกายน 2020 ทำหน้าที่เป็นสถานที่นำร่องซึ่งมีห้องขังส่วนตัวสำหรับผู้ต้องขังเพื่อเข้าถึงบริการสนับสนุนด้านการศึกษาและจิตวิทยา โครงการนี้ดึงดูดความสนใจจากทั่วโลก เนื่องจากแนวทางที่สร้างสรรค์ และมีเป้าหมายที่จะขยายไปยังเรือนจำอื่นๆ ในฟินแลนด์ต่อไป

ถือเป็นการพลิกโฉมระบบเรือนจำให้เป็นพื้นที่การเรียนรู้เพื่อชีวิตใหม่ที่ปลอดอาชญากรรม โดยมีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูและการศึกษา ผู้ต้องขังสามารถใช้บริการดิจิทัลในการติดต่อกับโลกภายนอก เช่น วิดีโอคอลและอีเมล เพื่อเข้าถึงการศึกษา การดูแลสุขภาพ และบริการทางสังคม ในขณะที่ยังคงรักษาการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่จำกัดเพื่อความปลอดภัย นอกจากนี้ องค์กรพัฒนาเอกชนยังได้จัดทำแพลตฟอร์มการเรียนรู้ที่ช่วยเสริมทักษะชีวิตและทักษะดิจิทัลให้กับผู้ต้องขัง เป้าหมายสำคัญของโครงการนี้คือการลดการกระทำผิดซ้ำและส่งเสริมการกลับคืนสู่สังคมอย่างยั่งยืน

IS สื่อฟินแลนด์บุกเจาะลึกถึงภายในเรือนจำแห่งนี้ และพบว่าในเรือนจำอัจฉริยะ Hämeenlinna ที่สามารถรองรับนักโทษหญิงได้ 100 คน นั้น การควบคุมดูแลอาศัยโซลูชันอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก มีการวางสายสื่อสารต่างๆ รวมประมาณ 200 กิโลเมตรในพื้นที่นี้ รวมถึงมีกล้องวงจรปิด 230 ตัว และม่านเลเซอร์ที่มองไม่เห็นได้ถูกเลื่อนลงมาด้านหน้าของหน้าต่างเหล็กดัด ขณะที่รั้วรักษาความปลอดภัยล้อมรอบเรือนจำเป็นระยะทาง 1.5 กิโลเมตร และมีประตูโลหะและประตูไม้ทั้งหมด 630 บาน

ส่วนการผลิตพลังงานของเรือนจำนั้นอาศัยพลังงานความร้อนใต้พิภพ 90% มีบ่อน้ำร้อนใต้พิภพทั้งหมด 39 บ่อในพื้นที่ ซึ่งเจาะลึกลงไปประมาณ 250 เมตร แผงโซลาร์เซลล์รวม 550 ตารางเมตร ถูกติดตั้งบนหลังคา

ภายในมีตู้จำหน่ายสินค้าอัจฉริยะ เลือกสินค้าจากจอสัมผัสและชำระเงินด้วยบัตร เมื่อชำระเงินแล้วสามารถหยิบสินค้าจากลิ้นชักได้

สิ่งหนึ่งที่เห็นได้ชัดและเป็นสิ่งใหม่ในชีวิตประจำวันของผู้ต้องขังหญิงที่เข้ามาในเรือนจำ Hämeenlinna ก็คือผู้ต้องขังแต่ละคนจะมีคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊กเป็นของตัวเอง สามารถใช้แพลตฟอร์มการเรียนรู้และเข้าชมเว็บไซต์ที่ได้รับอนุญาตได้

IS รายงานอีกว่าฝ่ายบริหารเรือนจำและตัวแทนเจ้าหน้าที่ดูเหมือนว่าจะเชื่อมั่นอย่างยิ่งว่าเรือนจำอัจฉริยะแห่งนี้จะสามารถบรรลุภารกิจตามเป้าหมายที่วางไว้ได้

ทำความรู้จัก Doris systen หัวใจสำคัญเรือนจำไฮเทคของฟินแลนด์

ระบบโดริสเป็นแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ใช้ในเรือนจำอัจฉริยะของฟินแลนด์เพื่อให้บริการดิจิทัลส่วนบุคคลแก่ผู้ต้องขัง ระบบนี้ได้รับการออกแบบมาเพื่ออำนวยความสะดวกในการฟื้นฟู การศึกษา และการสื่อสาร ช่วยให้ผู้ต้องขังสามารถกลับเข้าสู่สังคมด้วยทักษะและความรู้ที่เพิ่มขึ้น โดยมีคุณสมบัติหลัก ดังนี้

1. อุปกรณ์พกพาส่วนตัว : ผู้ต้องขังในเรือนจำอัจฉริยะจะได้รับอุปกรณ์พกพาส่วนตัวที่ติดตั้งระบบโดริสอุปกรณ์เหล่านี้ช่วยให้เข้าถึงบริการต่างๆ จัดการชีวิตประจำวันและสื่อสารภายในเรือนจำและกับโลกภายนอกได้โดยทั้งหมดนี้ต้องอยู่ภายใต้พารามิเตอร์ที่ควบคุมได้

2. การสื่อสารออนไลน์ : ระบบโดริสช่วยให้ผู้ต้องขังสามารถใช้การโทรด้วยวิดีโออีเมลและเครื่องมือสื่อสารที่ปลอดภัยอื่นๆ เพื่อติดต่อกับครอบครัวตัวแทนทางกฎหมายและผู้ให้บริการภายนอกรวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาและสุขภาพซึ่งจะช่วยลดความโดดเดี่ยวและอำนวยความสะดวกในการเปลี่ยนแปลงชีวิตที่ราบรื่นยิ่งขึ้นเมื่อได้รับการปล่อยตัว

3. การเข้าถึงโปรแกรมการศึกษา : ผู้ต้องขังสามารถใช้ระบบโดริสเพื่อเข้าร่วมโปรแกรมการศึกษาออนไลน์ตั้งแต่การศึกษาขั้นพื้นฐานไปจนถึงหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษาตอนปลายการเข้าถึงนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในการปรับปรุงการจ้างงานหลังออกจากคุกและสอดคล้องกับเป้าหมายของฟินแลนด์ในการเปลี่ยนเรือนจำให้เป็นสภาพแวดล้อมของการเรียนรู้และการฟื้นฟู

4. การจัดการและการฟื้นฟูตนเอง : ระบบโดริสช่วยให้ผู้ต้องขังสามารถจัดการกิจกรรมประจำวันของตนเองได้เช่นการนัดหมายการลงทะเบียนเข้าร่วมโปรแกรมและการจัดการงานธุรการเช่นการสมัครรับบริการหรือการติดตามความคืบหน้าของตนเองด้วยการเปิดโอกาสให้มีอิสระนี้ระบบจะช่วยส่งเสริมความรับผิดชอบและการพึ่งพาตนเองซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการฟื้นฟู

5. การสนับสนุนความรู้ด้านดิจิทัล : เนื่องจากทักษะดิจิทัลมีความสำคัญในสังคมยุคใหม่ระบบโดริสจึงช่วยให้ผู้ต้องขังพัฒนาทักษะเหล่านี้การเรียนรู้วิธีใช้เครื่องมือดิจิทัลจะช่วยเตรียมความพร้อมให้พวกเขาสำหรับโลกที่เทคโนโลยีมีบทบาทสำคัญในแทบทุกแง่มุมของชีวิต

ระบบ Doris ทำงานอย่างไร

การเข้าถึงที่ควบคุมได้ ระบบนี้ทำงานภายในสภาพแวดล้อมดิจิทัลที่ปลอดภัยและได้รับการตรวจสอบ เพื่อให้แน่ใจว่าผู้ต้องขังสามารถเข้าถึงเว็บไซต์และแอปพลิเคชันที่ได้รับการอนุมัติเท่านั้น ระบบจึงรักษาสมดุลระหว่างการให้เสรีภาพและการรับรองความปลอดภัยภายในเรือนจำ

การบูรณาการการสื่อสาร ผู้ต้องขังสามารถสื่อสารกับผู้ติดต่อและผู้ให้บริการที่ได้รับการอนุมัติโดยใช้ช่องทางที่ปลอดภัย การบูรณาการนี้ช่วยลดภาระงานด้านการบริหารของเจ้าหน้าที่เรือนจำ เนื่องจากผู้ต้องขังสามารถจัดการการสื่อสารของตนเองได้โดยตรง

การอำนวยความสะดวกให้กับบริการภายนอก ผู้ให้บริการภายนอก เช่น องค์กรพัฒนาเอกชนและผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ สามารถเสนอบริการผ่านแพลตฟอร์ม ผู้ต้องขังสามารถเข้าร่วมเซสชันการบำบัดเสมือนจริง การให้คำปรึกษา หรือหลักสูตรการศึกษาผ่านการประชุมทางวิดีโอได้ผ่านระบบโดริส

ส่วนประเทศนอร์ดิกอื่นๆ กำลังศึกษาแนวคิดที่คล้ายคลึงกัน โดยเน้นที่การบูรณาการเทคโนโลยีเพื่อปรับปรุงสภาพเรือนจำและสนับสนุนการกลับเข้าสู่สังคมอย่างประสบความสำเร็จ โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของทักษะดิจิทัลในชีวิตสมัยใหม่

ผลลัพธ์ที่น่าพึงพอใจของเรือนจำอัจฉริยะ

สำหรับผลลัพธ์ในระยะยาวสำหรับผู้ต้องขังที่ใช้ระบบเรือนจำอัจฉริยะของฟินแลนด์ ถือเป็นเรื่องที่น่ายินดี โดยการวิจัยระบุว่าการเข้าถึงแหล่งข้อมูลดิจิทัลช่วยปรับปรุงการฟื้นฟูสมรรถภาพโดยการพัฒนาทักษะทางสังคม ความนับถือตนเอง และการกลับคืนสู่สังคมหลังได้รับการปล่อยตัว ผู้ต้องขังรายงานว่าเครื่องมือเหล่านี้ช่วยจัดการกิจกรรมประจำวัน ติดต่อกับครอบครัว และมีส่วนร่วมในกิจกรรมการศึกษา ซึ่งช่วยลดอัตราการกระทำผิดซ้ำ 

นอกจากนี้ โปรแกรมต่างๆ เช่น การฝึกอบรม AI ยังมอบทักษะที่ทันสมัยให้กับผู้ต้องขัง ซึ่งช่วยเตรียมความพร้อมให้พวกเขากลับเข้าสู่กำลังแรงงานได้อย่างประสบความสำเร็จ โดยรวมแล้ว การเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัลสนับสนุนกระบวนการฟื้นฟูสมรรถภาพที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นซึ่งสอดคล้องกับความต้องการของสังคมในปัจจุบัน

ระบบเรือนจำอัจฉริยะในฟินแลนด์ยังส่งผลดีต่อสุขภาพจิตของผู้ต้องขังโดยให้เข้าถึงแหล่งข้อมูลดิจิทัลที่ช่วยเพิ่มการสื่อสาร การศึกษา และการฟื้นฟู การเข้าถึงแหล่งข้อมูลดังกล่าวช่วยลดความรู้สึกโดดเดี่ยวและเบื่อหน่ายซึ่งส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต 

การศึกษาบ่งชี้ว่าทักษะทางสังคมและความนับถือตนเองที่ดีขึ้นของผู้ต้องขังนำไปสู่ผลลัพธ์ด้านสุขภาพจิตที่ดีขึ้น อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องแก้ไขข้อกังวลเกี่ยวกับการเฝ้าติดตามและความเป็นส่วนตัวอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากอาจทำให้เกิดความเครียดและวิตกกังวล โดยรวมแล้ว การผสานรวมเทคโนโลยีช่วยสนับสนุนสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปรับปรุงสุขภาพจิตและการกลับคืนสู่สังคมได้สำเร็จ

ทั้งนี้ ปัจจุบันอัตราการคุมขังของฟินแลนด์ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของสหภาพยุโรปอย่างมาก โดยอยู่ที่ประมาณ 100 คน ต่อ 100,000 คน โดยมีนักโทษประมาณ 3,000 คนอยู่ในเรือนจำปิด หรือประมาณ 50 คนต่อประชากร 100,000 คน ขณะที่ในสหรัฐอเมริกา อัตราดังกล่าวสูงกว่านี้ โดยอยู่ที่ 500 ถึง 700 คนต่อประชากร 100,000 คน

เรือนจำแห่งอนาคต ขับเคลื่อนด้วย AI 

สำหรับอนาคตของระบบเรือนจำดิจิทัลจะได้รับการปฏิวัติด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) และระบบอัตโนมัติ ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการทรัพยากรและการประเมินความเสี่ยงได้อย่างรวดเร็ว 

“ฟินแลนด์” เป็นหนึ่งในประเทศที่เริ่มนำหลักสูตรออนไลน์เกี่ยวกับ AI มาให้ผู้ต้องขังได้เรียนรู้ และในอนาคต เราอาจได้เห็นการนำ AI มาใช้ในด้านอื่นๆ เช่น เทคโนโลยีความปลอดภัย และการวิเคราะห์ผู้กระทำผิด แต่ควรพิจารณาเรื่องจริยธรรมในการใช้งาน AI อย่างรอบคอบ โดยเฉพาะกับกลุ่มที่เปราะบางอย่างผู้ต้องขัง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความลำเอียงหรือการตัดสินใจที่ไม่เหมาะสม

เมื่อคุกไม่ใช่จุดจบ AI เปลี่ยนชีวิตนักโทษ! ฟินแลนด์นำร่องสร้างทักษะใหม่ในเรือนจำ

ฟินแลนด์เปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของนักโทษด้วยการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในเรือนจำ นักโทษบางส่วนได้กลายมาเป็นผู้ติดป้ายกำกับข้อมูล เพื่อช่วยพัฒนาโมเดล AI ให้แม่นยำยิ่งขึ้น งานนี้ไม่เพียงแค่สร้างทักษะด้านดิจิทัลให้พวกเขาเท่านั้น แต่ยังเปิดโอกาสให้ได้เตรียมความพร้อมสำหรับชีวิตใหม่หลังจากพ้นโทษ

บริษัท Metroc ซึ่งทำงานเกี่ยวกับข้อมูลการก่อสร้าง ได้ริเริ่มโครงการนี้ โดยได้ร่วมมือกับสำนักงานราชทัณฑ์และคุมประพฤติฟินแลนด์ เพื่อนำแรงงานนักโทษมาทำหน้าที่จำแนกข้อมูลเพื่อสอน AI ระบบ AI ที่พัฒนาขึ้นจำเป็นต้องอาศัยข้อมูลมนุษย์ โดยเฉพาะในภาษาที่ซับซ้อนอย่างฟินแลนด์ ซึ่งมีผู้ใช้เพียง 5 ล้านคนทั่วโลก

Jussi Virnala ผู้ก่อตั้ง Metroc เผยว่า การนำ AI มาใช้ในเรือนจำนี้ไม่ใช่แค่เพื่อลดต้นทุนค่าจ้างในประเทศที่ค่าครองชีพสูง แต่เป็นการมอบโอกาสในการเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ ให้กับนักโทษ โดยมีการจัดหลักสูตรและมอบแล็ปท็อปสำหรับการทำงานกับ AI นักโทษหลายคนเลือกงานนี้เพราะต้องการใช้เวลาให้เกิดประโยชน์และเรียนรู้สิ่งใหม่

งานนี้สะท้อนถึงหลักการ “ความปกติ” ที่เรือนจำในนอร์ดิกพยายามรักษา นั่นคือ การให้สภาพความเป็นอยู่ของนักโทษใกล้เคียงกับชีวิตภายนอกมากที่สุด รวมถึงการเข้าถึงบริการดิจิทัลและสิทธิพื้นฐาน

“เราพยายามให้สภาพเรือนจำเป็นไปอย่างปกติเหมือนสังคมภายนอก ไม่ลิดรอนสิทธิพื้นฐานที่ทุกคนควรมี” เปีย ปูโอลาคก้า ผู้จัดการโครงการเรือนจำอัจฉริยะ กล่าว

กระนั้น แม้ว่างานนี้จะช่วยสร้างทักษะใหม่ให้กับนักโทษ แต่ก็มีเสียงวิจารณ์เรื่องค่าตอบแทนต่ำและความซ้ำซากของงาน อย่างไรก็ตาม นักโทษส่วนใหญ่ยังคงเห็นว่างานนี้เป็นโอกาสที่ดีในการเรียนรู้ AI และเป็นการเตรียมตัวให้พร้อมสำหรับการกลับสู่สังคมปกติ

โครงการนี้แสดงถึงความมุ่งมั่นตั้งใจของฟินแลนด์ที่ต้องการเปิดโอกาสให้นักโทษทำงานในด้าน AI และพัฒนาทักษะดิจิทัล ซึ่งไม่เพียงช่วยลดช่องว่างทางเทคโนโลยี แต่ยังช่วยให้พวกเขาสามารถกลับมาใช้ชีวิตปกติได้ง่ายขึ้น

ที่มา :

• Tältä näyttää uusi suomalainen vankila – vangeilla läppärit, kalterit vain eristyksessä, isot nuorisosellit…( This is what the new Finnish prison looks like – prisoners have laptops, bars only in isolation, large youth cells…)
• Towards digitalisation of prisons: Finland’s Smart Prison Project
• Smart Prisons and Artificial Intelligence Systems Expand in Finland
• The Purpose of Digitalization of Prisons is Rehabilitation and Reintegration
• Prison inmates in Finland are being employed as data labellers to improve accuracy of AI models