เรื่องราวของจังหวัดระยองในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา คือภาพสะท้อนของการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศไทย แสงไฟจากนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดไม่เคยหลับไหล และขยายตัวอย่างต่อเนื่อง จนพื้นที่แห่งนี้คือเครื่องจักรที่ขับเคลื่อนความมั่งคั่ง สร้างงาน สร้างโอกาสให้กับผู้คนจำนวนมาก กลายเป็นพื้นที่เศรษฐกิจใหม่ สิ่งที่ตามมาคือปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม จึงเป็นจุดเริ่มต้นการเดินทาง 15 ปีของ “สมาคมเพื่อนชุมชน” ในการเข้ามาเป็นกลไกกลาง สร้างการมีส่วนร่วมกันกับชุมชน เพื่อการพัฒนาเพื่อการอยู่ร่วมกัน สู่ความไว้ใจ เชื่อมั่น พร้อมแบ่งปันระหว่างกัน ที่มอบทั้งรอยยิ้ม เพิ่มความสุข มีความมั่นคงในการดำเนินชีวิตที่ยั่งยืน
“อุตสาหกรรมไม่จำเป็นต้องขัดแย้งกับชุมชน หากรู้จักอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืน” นี่จึงเป็นแนวคิดตั้งต้นของสมาคมเพื่อนชุมชน ที่ปักหมุดสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบในจังหวัดระยองมากว่า 15 ปี การก่อตั้งสมาคมเพื่อนชุมชนจึงไม่ใช่แค่การลงนามในเอกสาร แต่คือการปฏิญาณตนของ 5 องค์กรที่เปรียบดังเสาหลักของอุตสาหกรรมไทย ได้แก่ กลุ่ม ปตท. เอสซีจี โรงไฟฟ้าบีแอลซีพี กลุ่มบริษัทดาว ประเทศไทย และจีพีเอสซี ที่ตระหนักดีว่าใบอนุญาตที่สำคัญที่สุดในการดำเนินธุรกิจ ไม่ใช่เอกสารการอนุมัติจากภาครัฐ แต่คือ “ใบอนุญาตจากสังคม” (Social License to Operate) ต่างหาก โดยต่างเห็นพ้องต้องกันว่าความพยายามแบบรายบริษัทไม่เพียงพออีกต่อไป การหลอมรวมกันเป็น “สมาคมเพื่อนชุมชน” จึงเป็นคำตอบที่ใช่ โดยมีพันธกิจร่วมคือสร้างความเชื่อมั่นว่าอุตสาหกรรมสามารถอยู่ร่วมกับชุมชนได้อย่างยั่งยืน

โมเดล “3 แกนหลัก” สู่การเปลี่ยนเมืองอุตสาหกรรมให้กลายเป็น “เมืองแห่งความสุข”
สมาคมเพื่อนชุมชนดำเนินงานภายใต้แนวคิด “Better Life – Better Economy –Better Green” เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต สร้างเศรษฐกิจฐานราก และปกป้องสิ่งแวดล้อม โดยทำงานร่วมกับภาครัฐ มหาวิทยาลัย และชุมชนในทุกมิติอย่างแท้จริง คุณทศพร บุณยพิพัฒน์ นายกสมาคมเพื่อนชุมชน สะท้อนการทำงานของ สมาคมฯ ว่า “เราไม่ได้มองว่านี่คือการทำ CSR แต่คือการปรับ DNA ขององค์กรให้เชื่อว่าเราจะยั่งยืนได้ ก็ต่อเมื่อชุมชนที่เราอยู่นั้นยั่งยืนด้วย” ด้วยหลักการ “เติบโตไปด้วยกัน“ จึงถูกตั้งเป็นธงนำ ตามมาด้วยคำมั่นสัญญา 3 ด้านที่เปรียบเสมือนเสาหลักค้ำจุนความร่วมมืออันเหนียวแน่นนี้
1. Better Life: ยกระดับสุขภาวะและการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม สมาคมเพื่อนชุมชนมุ่งยกระดับสุขภาวะและการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการแก้ไขปัญหาโครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณสุขและการศึกษาที่หยั่งรากลึกในพื้นที่ เริ่มจากการพัฒนาระบบสาธารณสุข ซึ่งเดิมประสบปัญหาขาดแคลนบุคลากรอย่างรุนแรง โดยได้ลงทุนว่าจ้างแพทย์และพยาบาลด้วยตนเอง เพื่อเติมเต็มช่องว่างที่โรงพยาบาลของรัฐไม่สามารถรองรับได้ โดยเฉพาะในจังหวัดระยอง พื้นที่ที่มี “ประชากรแฝง” มากกว่าจำนวนประชากรในทะเบียนบ้านถึง 10 เท่า จากจุดเริ่มต้นนี้ โรงพยาบาลท้องถิ่นได้พัฒนาและขยายขนาดจากโรงพยาบาลขนาดเล็กสู่โรงพยาบาลขนาด 100–200 เตียง พร้อมได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากภาครัฐในเวลาต่อมา
นอกจากนี้ สมาคมเพื่อนชุมชนยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาบุคลากรในระยะยาว ผ่านการมอบทุนการศึกษาด้านพยาบาลต่อเนื่อง ตลอดระยะเวลากว่า 15 ปี แก่เยาวชนในจังหวัดระยอง โดยร่วมมือกับเทศบาลนครมาบตาพุด องค์การบริหารส่วนจังหวัดระยอง มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี มูลนิธิตากสินระยอง และสถาบันพระบรมราชชนก โดยมีเงื่อนไขให้กลับมาทำงานในพื้นที่หลังสำเร็จการศึกษา เพื่อช่วยสร้างความมั่นคงและยั่งยืนให้กับระบบสาธารณสุขในท้องถิ่น ซึ่งการมอบทุนการศึกษานี้ เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ เนื่องจากจำนวนประชากรในพื้นที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่ระบบงบประมาณภาครัฐยังยึดตามจำนวนประชากรในทะเบียนราษฎร์

ขณะเดียวกัน ยังได้จัดตั้งหน่วยแพทย์เคลื่อนที่แบบองค์รวมและเครือข่ายสุขภาพชุมชนผ่านกลไก อสม. ที่ดำเนินการร่วมกับหลายภาคส่วน และขยายการดูแลผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) อย่างทั่วถึง มุ่งเน้นโรคหลอดเลือดสมอง โดยใช้เครื่องตรวจวินิจฉัยที่ทันสมัย เช่น เครื่องวัดค่าคอเลสเตอรอลแบบทันที ทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการทางการแพทย์ได้อย่างรวดเร็วในราคาย่อมเยา ขณะเดียวกันก็มีบริการคัดกรองมะเร็ง สนับสนุนการตรวจมะเร็งเต้านม มะเร็งปากมดลูก มะเร็งลำไส้ใหญ่ เป็นต้น พร้อมบริการเสริม เช่น นวดแผนไทยและบริการทันตกรรม
ในด้านการศึกษา สมาคมเพื่อนชุมชนมีเจตจำนงอันแรงกล้าว่า “จะไม่ทิ้งเยาวชนไว้ข้างหลัง” โดยเฉพาะกลุ่มเด็กจากวัดหรือพื้นที่ห่างไกล โครงการติวเตอร์ เสริมความรู้ เตรียมความพร้อม สู่รั้วมหาวิทยาลัย ซึ่งดำเนินมากว่า 15 ปี ถือเป็นโครงการติวเข้มที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย และเป็นต้นแบบเสริมทักษะด้านการศึกษา นอกโรงเรียนเพื่อเปิดโอกาสให้เด็กทุกกลุ่มได้เข้าถึงองค์ความรู้และเตรียมตัวเข้าสู่ระดับอุดมศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ และ ยังมอบทุนการศึกษาอย่างต่อเนื่อง ในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) และปริญญาตรีแก่เยาวชนในพื้นที่ เพื่อให้พวกเขามีโอกาสสร้างอนาคตที่มั่นคง และกลับมาพัฒนาชุมชนของตนเองอย่างยั่งยืน
นอกจากนี้ ยังมีความร่วมมือกับสถาบันอาศรมศิลป์ ให้คำปรึกษาด้านผังเมืองและภูมิสถาปัตย์แก่เทศบาล แม้สมาคมเพื่อนชุมชนจะไม่ได้สนับสนุนด้านการเงินโดยตรง แต่ให้ความรู้ที่มีคุณค่าและยั่งยืน
2. Better Economy: โมเดลธรรมศาสตร์ ยกระดับเศรษฐกิจชุมชนให้ยั่งยืน ภายใต้แนวคิดการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน สมาคมเพื่อนชุมชนได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยเฉพาะคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี ในการยกระดับศักยภาพของธุรกิจชุมชนมากกว่า 70 กลุ่ม ผ่านโมเดล “ธรรมศาสตร์” ที่เน้นการเรียนรู้จากการลงมือทำจริง นักศึกษาได้ลงพื้นที่ร่วมพัฒนาธุรกิจเคียงข้างผู้ประกอบการ ขณะที่โรงงานสมาชิกในชุมชนทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยง ถ่ายทอดความรู้ พร้อมร่วมกันสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ พัฒนาแบรนด์ และเปิดช่องทางการขายที่ตอบโจทย์ตลาดยุคใหม่
“ความร่วมมือเชิงลึกในลักษณะนี้ ได้นำไปสู่ผลลัพธ์ที่จับต้องได้ ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา ธุรกิจชุมชนที่เข้าร่วมโครงการสามารถสร้างรายได้รวมกว่า 108 ล้านบาท อีกทั้งยังเกิดการพัฒนาองค์ความรู้รอบด้าน ทั้งในเรื่องการจัดการบัญชี การออกแบบโลโก้ ออกแบบผลิตภัณฑ์ การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ ตลอดจนการทำการตลาดออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มอย่าง Facebook และ TikTok พร้อมกันนี้ ยังมีการปลูกฝังแนวคิดการผลิตอย่างรับผิดชอบ ด้วยการลดการปล่อยคาร์บอนในทุกกระบวนการผลิต เพื่อให้การเติบโตทางเศรษฐกิจของชุมชนดำเนินควบคู่ไปกับการคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง นี่คือบทพิสูจน์ให้เห็นว่าความรู้คือเครื่องมือสร้างเศรษฐกิจที่ยั่งยืนที่สุด”

3. Better Green: อุตสาหกรรมที่แท้จริงต้องเคารพต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ใช่เพียงแค่แสดงท่าทีว่า “เป็นมิตร” สมาคมเพื่อนชุมชนจึงกำหนดมาตรฐานเข้มงวด สมาชิกทุกโรงงานต้องผ่านเกณฑ์ Green Factory เท่านั้น โดยปฏิเสธโรงงานที่ไม่สามารถรักษาความปลอดภัยและมาตรฐานสิ่งแวดล้อมได้อย่างเคร่งครัด แนวทางนี้ไม่เพียงสร้างโรงงานที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม แต่ยังผลักดันการพัฒนาไปสู่ภาพใหญ่ จาก Eco Factory ที่ลดของเสียและใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ สู่ Eco Industrial Town ที่โรงงานจับมือกันดูแลทั้งสิ่งแวดล้อมและชุมชน และต่อยอดไปจนถึง Eco City เมืองอุตสาหกรรมที่อยู่ร่วมกับชุมชนและธรรมชาติอย่างสมดุลและยั่งยืน
คุณทศพรบอกว่าสมาคมเพื่อนชุมชนไม่ได้เพียงแค่โปรยโครงการลงไปในพื้นที่ แต่เลือกสร้าง “ระบบนิเวศแห่งความยั่งยืน” เพื่อสร้าง “เมืองยั่งยืน” ผ่านโมเดล “เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ” ที่เปรียบเสมือนบันได 4 ขั้นที่จะพาทุกคนในชุมชนไต่ระดับสู่เป้าหมายสูงสุดร่วมกัน
ขั้นที่ 1: ECO Factory (โรงงานเชิงนิเวศ) จุดเริ่มต้นคือการเปลี่ยนแปลงจากภายใน โรงงานกว่า 76 แห่งถูกยกระดับด้วย “ระบบเพื่อนช่วยเพื่อน” ที่บริษัทใหญ่จะเข้าไปเป็นพี่เลี้ยงให้ผู้ประกอบการรายย่อย ปรับปรุงกระบวนการผลิต ลดของเสีย เปลี่ยนมลพิษให้เป็นศูนย์ นี่คือการสร้างเซลล์ที่แข็งแรงที่สุดก่อนจะประกอบกันเป็นร่างกาย
ขั้นที่ 2: ECO Industrial Estate (นิคมอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ) เมื่อแต่ละโรงงานแข็งแรงแล้ว ก็ถึงเวลาสร้างเครือข่ายที่เกื้อกูลกัน ของเสียจากโรงงานหนึ่งกลายเป็นวัตถุดิบของอีกโรงงานหนึ่ง มีการใช้พลังงานและทรัพยากรร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด เกิดเป็นระบบนิเวศอุตสาหกรรมที่สมบูรณ์
ขั้นที่ 3: ECO Industrial Town (เมืองน่าอยู่ คู่อุตสาหกรรม) นี่คือขั้นของการทลายกำแพงระหว่างนิคมอุตสาหกรรมและชุมชนอย่างแท้จริง มีการวางแผนผังเมืองร่วมกัน สร้างพื้นที่สีเขียวเป็นกันชน มีแผนรับมือเหตุฉุกเฉินที่ชาวบ้านและโรงงานซ้อมร่วมกันจนเป็นเนื้อเดียว นี่คือจุดที่คำว่า “เพื่อนบ้าน” เริ่มมีความหมายอย่างแท้จริง
ขั้นที่ 4: ECO City (เมืองยั่งยืน) คือภาพฝันสุดท้ายที่กำลังก่อร่างสร้างตัวให้เป็นจริง ด้วยการการขยายแนวคิดนี้ไปทั้งจังหวัดระยอง ตั้งแต่โรงเรียนเชิงนิเวศที่สอนให้เด็กรู้จักคัดแยกขยะ ศาสนสถานเชิงนิเวศที่ประหยัดพลังงาน ไปจนถึงการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่เติบโตไปพร้อมกัน
เป้าหมายในอนาคตภายในปี 2569 คือมุ่งหวังให้ระยองบรรลุการเป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศระดับสูงสุด คือเป็น Happiness City ตามเกณฑ์ของกระทรวงอุตสาหกรรม
บันไดทั้ง 4 ขั้นนี้ คือเครื่องพิสูจน์ว่าการพัฒนาที่ยั่งยืนไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน แต่เป็นสิ่งที่สร้างได้จริงหากมีแผนที่ที่ชัดเจนและความร่วมมือที่จริงจัง ล่าสุด จากสมาชิกก่อตั้งเพียง 5 ราย ปัจจุบันสมาคมเพื่อนชุมชนได้ขยายฐานสมาชิกสมทบเพิ่มขึ้นหลายราย อาทิ บริษัท กรุงเทพ ซินธิติกส์ จำกัด บริษัท โคเวสโตร (ประเทศไทย) จำกัด บริษัท เซออน เคมิคัลส์ (ไทยแลนด์) จำกัด บริษัท บางกอก อินดัสเทรียลแก๊ส จำกัด บริษัท บีเอสที เอเนออส อิลาสโตเมอร์ จำกัด บริษัท ลินเด้ (ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) บริษัท เหล็กสยาม ยามาโตะ จำกัด บริษัท เอจีซี วีนิไทย จำกัด (มหาชน) บริษัท แอร์ ลิควิด (ประเทศไทย) จำกัด และกลุ่มบริษัท อินโดรามา เวนเจอร์ส จำกัด (มหาชน) จังหวัดระยอง
การที่มีสมาชิกเพิ่มขึ้นนี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มทรัพยากรและความเชี่ยวชาญในด้านต่างๆ แต่ยังช่วยสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่กว้างขึ้น ทำให้สมาคมสามารถขับเคลื่อนโครงการด้านความยั่งยืนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น สมาชิกแต่ละรายนำความสามารถเฉพาะด้าน ความรู้ทางเทคนิคและศักยภาพในการจัดการทรัพยากร มาร่วมสนับสนุนภารกิจของสมาคม ทำให้ทุกเป้าหมายที่ตั้งไว้มีโอกาสประสบความสำเร็จอย่างแท้จริง

นอกจากนี้ สิ่งที่ทำให้สมาคมเพื่อนชุมชนโดดเด่น คือการเดินหน้าโครงการสิ่งแวดล้อมเชิงรุก ไม่รอให้รัฐออกกฎหมายบังคับ แต่ติดตั้งเครื่องมือตรวจสอบมลพิษและก๊าซเรือนกระจกล่วงหน้า เพื่อสร้างความโปร่งใสและความมั่นใจแก่สังคม พร้อมถ่ายทอดไปยังชุมชน ในการริเริ่ม “ธนาคารขยะชุมชน” ที่แปรเปลี่ยนของเหลือทิ้งให้กลับมาเป็นมูลค่า และโครงการนำน้ำมันพืชใช้แล้วไปผลิตเป็นเชื้อเพลิงการบินอย่างยั่งยืน (SAF) ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางพลังงานสะอาดระดับโลก
สมาคมฯ ยังร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เพื่อสร้าง Baseline Carbon Footprint ให้กับชุมชน นับเป็นเครื่องมือที่ช่วยชี้วัดและบริหารจัดการการปล่อยคาร์บอนในท้องถิ่นได้อย่างเป็นระบบ อีกหนึ่งความสำเร็จที่สะท้อนหัวใจของการพัฒนาเชิงอนุรักษ์คือโครงการฟื้นฟูคลองน้ำหู ที่ไม่เพียงฟื้นระบบนิเวศแต่ยังต่อยอดสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน
ทั้งหมดนี้คือการยืนยันว่า การพัฒนาอุตสาหกรรมสามารถก้าวไปพร้อมกับการรักษาสิ่งแวดล้อมได้ หากเริ่มจากความตั้งใจจริงและความรับผิดชอบที่ไม่เพียงแค่ “บอกว่าเป็นมิตร” แต่คือการลงมือทำให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเน้นย้ำให้เห็นถึงผลสัมฤทธิ์ของเป้าหมายด้าน Better Green ของสมาชิกเพื่อนชุมชน ข้อมูลจากการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) ระบุว่าปัจจุบันมาบตาพุดคอมเพล็กซ์ ซึ่งประกอบด้วยนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด นิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอตะวันออก (มาบตาพุด) นิคมอุตสาหกรรมผาแดง นิคมอุตสาหกรรมเอเชีย นิคมอุตสาหกรรมอาร์ไอแอล และท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด ใช้ระบบการจัดการของเสียอุตสาหกรรมแบบ Closed Loop Recycling (การรีไซเคิลแบบปิดวงจร) และ Zero Waste to Landfill (ลดขยะฝังกลบให้เหลือศูนย์) ซึ่งเป็นโมเดลตัวอย่างที่จะขยายไปสู่นิคมฯ อื่นๆ ทั่วประเทศต่อไปในอนาคต
“ระยอง” เมืองรองที่ผงาดขึ้นครองบัลลังก์เศรษฐกิจไทย
“ระยอง” เมืองรองที่กำลังเฉิดฉายบนเวทีเศรษฐกิจไทย แม้จะมีประชากรเพียงราว 1.08 ล้านคน แต่วันนี้ก้าวขึ้นมาเป็นจังหวัดที่มั่งคั่งที่สุดของประเทศอย่างเต็มภาคภูมิ ด้วยรายได้เฉลี่ยต่อคนสูงที่สุดในปี 2024 ตัวเลข GPP หรือ Gross Provincial Product (มูลค่าทางเศรษฐกิจทั้งหมดที่เกิดขึ้นในจังหวัด เมื่อนำมาหารด้วยจำนวนประชากร) ของระยองแตะระดับกว่า 1.08 ล้านบาทต่อคนต่อปี ตัวเลขนี้จึงไม่ใช่เพียงค่าทางเศรษฐศาสตร์ แต่คือภาพแทนศักยภาพและพลังการขับเคลื่อนที่จับต้องได้ของเมืองอุตสาหกรรมแห่งนี้
เบื้องหลังความสำเร็จคือการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานครั้งสำคัญภายใต้โครงการ EEC ไม่ว่าจะเป็นสนามบินอู่ตะเภา รถไฟความเร็วสูง หรือมอเตอร์เวย์ที่เชื่อมต่อพัทยาสู่อู่ตะเภา รวมไปถึงการเติบโตของนิคมอุตสาหกรรมกว่า 26 แห่งที่กระจายอยู่ทั่วทั้งจังหวัด โดยเฉพาะคลัสเตอร์ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และโลจิสติกส์ ซึ่งช่วยหนุนให้ระยองกลายเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจระดับประเทศ
ทว่าสิ่งที่ทำให้ระยองมีความหมายมากกว่าเพียงตัวเลขหรือสถิติใดๆ คือพลังการทำงานร่วมกันของ “สมาคมเพื่อนชุมชน” ที่ยืนหยัดเคียงข้างทั้งอุตสาหกรรมและชาวบ้านในพื้นที่ ช่วยเสริมเศรษฐกิจฐานราก ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คนอย่างยั่งยืน จึงไม่น่าแปลกใจที่ระยองในวันนี้ มิใช่เพียงเมืองอุตสาหกรรม แต่เป็นเมืองที่ความมั่งคั่งถูกแบ่งปันไปยังทุกชีวิต ซึ่งหายใจร่วมกันบนผืนแผ่นดินแห่งโอกาสนี้
“ตำบลเนินพระ” เป็นอีกพื้นที่ของการพัฒนาด้านศักยภาพที่ได้รับผลจากการขยายตัวของเศรษฐกิจจาก นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด จนสามารถยกระดับสู่ “เทศบาลเมืองเนินพระ” ที่ทำให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับสิทธิประโยชน์มากขึ้น ทั้งด้านงบการลงทุน การเข้าถึงบริการสาธารณะ และโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพ และการพัฒนาอย่างยั่งยืน


นายศุภชัย จิตรดล นายกเทศมนตรีเมืองเนินพระ สะท้อนมุมมอง ว่าการเข้ามาสนับสนุนชุมชน ของสมาคมเพื่อนชุมชนเป็นองค์กรหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านนี้ ให้เกิดการยกระดับมาตรฐานคุณภาพชีวิต ทั้งการสร้างรายได้ให้วิสาหกิจชุมชน การถ่ายทอดองค์ความรู้ ร่วมกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ต่อยอดสู่การพัฒนาศักยภาพของคนในพื้นที่ และยังส่งเสริมให้ชุมชน สามารถพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า สมาคมฯ ไม่ได้เพียงสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาพื้นที่รอบนิคมให้มีการเติบโตทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน
ดังนั้น สมาคมเพื่อนชุมชน จึงเป็นองค์กรกลางในการสะท้อนความเห็นของภาคประชาสังคมในเรื่องผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการประกอบอุตสาหกรรม ที่นำมาสู่แนวทางการประกอบธุรกิจ โดยคำนึงถึงผลประโยชน์และผลกระทบต่อสังคมโดยรวม เพื่อให้การประกอบธุรกิจมีการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป
เรื่องราวของมาบตาพุด จังหวัดระยองในวันนี้ ได้แปรเปลี่ยนจากภาพจำที่เคยเป็นเพียง “อุตสาหกรรม” กับ “ชุมชน” ให้กลายเป็นเรื่องราวของผู้คนที่มีสายใยเดียวกัน บ้านหลังเดียวกัน อากาศเดียวกัน และอนาคตร่วมกัน ผลลัพธ์ที่ได้คือบทพิสูจน์ของการอยู่ร่วมกันอย่างเคารพและเกื้อกูล เมื่อโรงงานมิได้ยืนอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่จับมือกับชุมชนและธรรมชาติอย่างอ่อนโยน กลายเป็นความหวังที่งดงามและยั่งยืน เป็นเส้นทางที่ไม่ได้ขีดเขียนขึ้นเพื่อมุ่งกอบโกยผลกำไรทางธุรกิจ แต่เต็มเปี่ยมไปด้วยด้วยหัวใจที่มุ่งมั่นของทุกคนในพื้นที่ ที่ร่วมกันปกป้อง ฟื้นฟู และส่งต่อผืนแผ่นดินอันทรงคุณค่านี้ให้กับลูกหลานสืบไป บัดนี้ได้กลายเป็นต้นไม้ใหญ่ที่พร้อมที่จะแบ่งปันเมล็ดพันธุ์แห่งความสำเร็จนี้ให้เบ่งบานในพื้นที่อื่นๆ ทั่วประเทศไทย เพราะนี่ไม่ใช่จุดสิ้นสุดของการเดินทาง แต่เป็นเพียงบทแรกของตำนาน “เมืองน่าอยู่ คู่อุตสาหกรรม”

ความท้าทายในอนาคต ต้องทำเป้าหมายใหญ่ให้เข้าใจง่าย
คุณทศพรย้ำว่า “แม้สมาคมเพื่อนชุมชนจะสร้างความสำเร็จมาอย่างต่อเนื่อง ภารกิจที่แท้จริงยังรออยู่เบื้องหน้า คือการทำให้ชุมชนเข้าใจและร่วมลงมือกับเป้าหมายระยะยาวอย่างการบรรลุ Net-Zero ภายในปี 2050 ซึ่งแม้จะฟังดูไกลตัว แต่ระยองพิสูจน์แล้วว่า ความท้าทายยิ่งใหญ่สามารถถูกทำให้เข้าใจง่ายและจับต้องได้ เมื่อทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐโดยเฉพาะหน่วยงานท้องถิ่นต่างๆ เช่น อบจ. อบต. เทศบาล และโรงพยายาล, ภาคเอกชน, มหาวิทยาลัย และประชาชนในท้องถิ่น ก้าวเดินด้วยเป้าหมายดียวกัน”
โมเดลที่สมาชิกเพื่อนชุมชนสร้างขึ้น เป็นบทพิสูจน์ของการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม ที่ผสานอุตสาหกรรมกับชุมชนเข้าด้วยกันอย่างสมดุล โปร่งใส และเชื่อมั่นกันและกัน มุ่งไปที่การสร้างความเข้าใจร่วม ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม และยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้คน จนระยองไม่ได้เป็นเพียงศูนย์กลางทางเศรษฐกิจ แต่เป็นเมืองที่ทุกองคาพยพก้าวไปข้างหน้าด้วยกัน
หากประเทศไทยต้องการก้าวสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนในศตวรรษที่ 21 ระยองคือโมเดลที่ควรศึกษาและเรียนรู้ เพราะสมาชิกเพื่อนชุมชน ไม่เพียงสอนให้รู้ว่าอุตสาหกรรมและชุมชนอยู่ร่วมกันได้ แต่สอนให้เห็นว่า อนาคตที่ยั่งยืนเกิดขึ้นจริงได้ เมื่อทุกคน เข้าใจ เชื่อมั่น และร่วมลงมือทำไปพร้อมกัน เพื่อบ้านเกิด เพื่อชุมชน เพื่อสิ่งแวดล้อม และเพื่อโลกที่เราอยากเห็น
บทสัมภาษณ์ สำหรับนายกเทศมนตรีเมืองเนินพระ
นายศุภชัย จิตรดล นายกเทศมนตรีเมืองเนินพระ ประโยชน์ของการเข้ามาของสมาคมเพื่อนชุมชนในการพัฒนามิติต่างๆ ให้สามารถรองรับความต้องการของคนในพื้นที่
ตำบลเนินพระเป็นหนึ่งในพื้นที่ศักยภาพที่ได้รับผลจากการขยายตัวของเศรษฐกิจจาก นิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุด การยกระดับสู่ “เทศบาลเมืองเนินพระ” ส่งผลให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับสิทธิประโยชน์มากขึ้น ทั้งด้านงบการลงทุน การเข้าถึงบริการสาธารณะ และโครงสร้างพื้นฐานที่มีคุณภาพ
สมาคมเพื่อนชุมชนเป็นองค์กรหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านนี้ ผ่านการยกระดับมาตรฐานคุณภาพชีวิต เช่น การสร้างรายได้ให้วิสาหกิจชุมชน การถ่ายทอดองค์ความรู้ร่วมกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ต่อยอดสู่การพัฒนาศักยภาพของคนในพื้นที่ และส่งเสริมให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า สมาคม ฯ ไม่ได้เพียงสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาพื้นที่รอบนิคมให้สามารถรองรับการเติบโตของเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน
การมีสมาคมเพื่อนชุมชนเป็นองค์กรที่เป็นตัวกลางในการสะท้อนมุมมองของภาคประชาสังคมในเรื่องผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากการประกอบอุตสาหกรรมนั้น ทำให้เสียงสะท้อนของประชาชนไปถึงผู้ประกอบการ เพื่อที่จะได้หาแนวทางในการประกอบธุรกิจโดยคำนึงถึงผลประโยชน์และผลกระทบต่อสังคมโดยรวม อันเป็นการมุ่งประกอบธุรกิจอย่างยั่งยืนต่อไป













