ในเกมธุรกิจ ผู้ที่รู้ทันก่อนคือผู้ที่เติบโตได้เร็วกว่าใคร และนั่นทำให้คำถามสำคัญต่อมาว่าแล้วปี 2569 อะไรคือสิ่งที่ต้องก้าวให้ทัน? เพื่อหาคำตอบให้คำถามสำคัญนี้ เวทีระดับประเทศ Future Forum 2025 ที่จัดขึ้นโดย สมาคมการจัดการธุรกิจแห่งประเทศไทย หรือ TMA ได้ฟันธงไปในทิศทางที่ชัดเจนว่าโลกธุรกิจใน 3–5 ปีข้างหน้า จะขับเคลื่อนด้วยแนวโน้ม 4 คลื่นใหญ่ (4Ds) คือ
De-Globalization โลกเริ่มพึ่งตัวเองมากขึ้น
De-globalization หรือการทวนกระแสโลกาภิวัตน์ ได้รับการกล่าวถึงค่อนข้างมากในแง่ที่เป็นความเสี่ยงสำคัญต่ออนาคตของเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะหลังจากที่สหรัฐฯ ซึ่งมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับที่หนึ่งของโลก สนับสนุนให้บริษัทสัญชาติอเมริกันกลับมาผลิตสินค้าในประเทศ (reshoring) และกีดกันการค้าจากต่างประเทศโดยเฉพาะสินค้าจากจีน ซึ่งมีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับที่สอง และอีกหนึ่งตัวอย่างสำคัญ คือ วิกฤตโควิด-19 และสงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนที่ตอกย้ำว่าการพึ่งพาการผลิตระหว่างประเทศมากเกินไปเป็นเรื่องที่อันตราย ยิ่งทำให้หลายประเทศพูดถึงการใช้นโยบายเศรษฐกิจแบบพึ่งพาตนเอง หรือ inward looking policy มากขึ้น เหล่านี้ล้วนเป็นข่าวลบต่อเศรษฐกิจไทย ซึ่งอาศัยกระแสโลกาภิวัตน์ในการขับเคลื่อนในช่วงสามสิบกว่าปีที่ผ่านมา
ด้วยเหตุนี้ ประเทศต่างๆ หันมาให้ความสำคัญกับความมั่นคงและผลประโยชน์ของตัวเอง จึงเกิดการย้ายฐานผลิต การกีดกันทางการค้า และการแข่งขันทางเศรษฐกิจที่เข้มขึ้น ธุรกิจต้องปรับตัวให้รับมือกับกฎใหม่ และกระจายความเสี่ยงให้มากกว่าเดิม
Decarbonization แข่งขันกันด้วย “ความสะอาด” ของสินค้า
การลดก๊าซคาร์บอน หรือ Decarbonization หมายถึงกระบวนการลดหรือกำจัดการปล่อยก๊าซคาร์บอนที่เกิดจากกิจกรรมของมนุษย์ โดยส่วนใหญ่เป็นผ่านการเผาไหม้เชื้อเพลิงหินถ่าน, น้ำมัน, และก๊าซธรรมชาติ การปล่อยออกของก๊าซคาร์บอนในรูปของคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) และก๊าซเรือนกระจกอื่นๆ เป็นส่วนใหญ่ในการสร้างปัจจัยสำคัญที่มีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและภาวะ หรือ global warming
โดยที่ผ่านมา วัตถุประสงค์หลักของการลดคาร์บอน คือ การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยการเปลี่ยนจากการใช้งานแหล่งพลังงานที่สะอาดและยั่งยืนมากขึ้น การลดการปล่อยคาร์บอนมีเป้าหมายเพื่อลดปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์และก๊าซเรือนกระจกอื่นๆ ที่ปล่อยออกสู่ชั้นบรรยากาศ รวมถึงการบรรเทาผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การลดการปล่อยก๊าซคารบอนเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญในการช่วยบรรเทาผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เช่น การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลก เหตุการณ์สภาพอากาศที่รุนแรงและบ่อยขึ้น และการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล เป็นต้น
ทว่า ในปัจจุบันมีความท้าทายสำคัญ คือ การที่โลกมุ่งสู่การลดคาร์บอน ผู้ส่งออกที่ปล่อยคาร์บอนสูงอาจเข้าตลาดยากขึ้น เพราะหลายประเทศตั้งมาตรฐานสิ่งแวดล้อมเข้มขึ้นสินค้าที่ผลิตอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมจะได้เปรียบชัดเจน
Digitalization ทุกอย่างกำลังถูกเร่งด้วยเทคโนโลยีและ AI
Digitization เน้นไปที่กระบวนการแปลงข้อมูลจากรูปแบบแอนะล็อกให้กลายเป็นรูปแบบดิจิทัล เพื่อใช้ข้อมูลดิจิทัลนั้นมาสร้างคุณค่าใหม่ๆ เช่น การลดการใช้กระดาษจากการตอกบัตรเข้าทำงานเปลี่ยนมาเป็นการใช้คีย์การ์ดประจำตัวแทน หรือการใช้ระบบสมาชิกผ่านบัตรที่มีบาร์โค้ดเพื่อเก็บข้อมูลการซื้อขายสินค้าหรือบริการจากลูกค้าก็นับเป็นการนำเข้าข้อมูลเชิงดิจิทัลของลูกค้าที่มีปฏิสัมพันธ์กับธุรกิจ และสามารถนำมาใช้ในการวิเคราะห์เพื่อสร้างสินค้าตัวใหม่ที่ตอบโจทย์ลูกค้ามากยิ่งขึ้น
โดยในปัจจุบัน งานเดิมหลายอย่างถูกแทนที่ด้วยระบบอัตโนมัติและ AI องค์กรที่ใช้ดิจิทัลได้ก่อน จะทำงานเร็วขึ้น ถูกลง และแม่นยำกว่า ใครไม่ปรับ… จะช้ากว่า และแข่งขันลำบากขึ้นเรื่อยๆ
Demographic Shift โครงสร้างประชากรใหม่ เปลี่ยนโอกาสทางตลาด
Demographic คือ ข้อมูลประชากรศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นอายุ เพศ สถานที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ รายได้ ระดับการศึกษา อาชีพ สถานภาพสมรส เชื้อชาติ ศาสนา ฯลฯ การที่เรามี Demographic Data คือ การที่เรามีข้อมูลประชากร รู้ว่าลูกค้าเป็นใคร มาจากไหน มีพฤติกรรมอย่างไร และอะไรคือสิ่งที่พวกเขาต้องการ
ยิ่งในปัจจุบัน สังคมผู้สูงอายุทำให้พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยน กำลังซื้อและดีมานด์ใหม่จึงเกิดขึ้น เช่น สุขภาพ การดูแลตัวเอง บริการอำนวยความสะดวก โดยธุรกิจที่เข้าใจกลุ่มคนรุ่นใหม่และผู้สูงวัย จะคว้าโอกาสได้ก่อนการความเปลี่ยนแปลงคลื่นเหล่า อาจเป็นการเปิดช่องทางใหม่ให้ธุรกิจขนาดเล็กที่พร้อมจะปรับตัวและพร้อมจะมองเห็นโอกาสในพื้นที่ที่คนอื่นยังมองไม่ถึง
เมื่อรู้ทันแนวโน้ม 4 คลื่นใหญ่ (4Ds) จากเวที Future Forum 2025 แล้ว ถ้าต้องการจับจุดพัฒนาสินค้า เพื่อหาพื้นที่ใหม่ของโอกาสก็จำเป็นต้องรู้ถึงปัจจัยสำคัญที่ช่วยพัฒนามาตรฐานสินค้าให้ได้รับการยอมรับในตลาดโลกยุคนี้ มีดังนี้
AI x Digital ยกระบบหลังบ้านให้ฉลาดขึ้น สู่ Smart Factory และ E-Commerce ที่ทำงานอัตโนมัติ
Smart Mobility ปรับขนส่งสู่ยุคสีเขียว ใช้ EV Fleet ลดต้นทุน พร้อมยกระดับภาพลักษณ์องค์กร
Green Mandate ESG ไม่ใช่เรื่องของแบรนด์ใหญ่ แต่คือ “บัตรผ่าน” ห่วงโซ่การค้าโลก
Trust Economy ผู้บริโภคตัดสินใจจากความโปร่งใส ไม่ใช่แค่ราคาถูก
Longevity Economy ไทยเข้าสู่สังคมสูงวัย = โอกาสทองของสินค้าและบริการคุณภาพ
Pet Humanization จาก “สัตว์เลี้ยง” สู่ “สมาชิกในครอบครัว” ตลาดทะลุ 1 แสนล้านบาทและยังโตต่อเนื่อง
อัปเดตเทรนด์ที่ธุรกิจต้องจับตา
6 เทรนด์ธุรกิจ ปี 2026 ที่ SME ไทยต้องรู้ ถ้าไม่อยากตกเทรนด์ 4Ds
8 ความท้าทายธุรกิจบริการ “ดาต้าเซ็นเตอร์” ท่ามกลางการเติบโตแบบไร้ขีดจำกัด
Cloud Economy ระบบนิเวศเศรษฐกิจใหม่ กับพลวัตในการเปลี่ยนโฉมหน้าภาคธุรกิจไทย














