องค์กร Human Rights Watch (HRW) ซึ่งเคยผงาดในฐานะผู้พิทักษ์สิ ทธิมนุษยชนระดับโลก กำลังเผชิญพายุแห่งการวิพากษ์วิ จารณ์ที่ถาโถมอย่างหนักหน่วง ชนิดที่สั่นคลอนรากฐานแห่ งความเที่ยงธรรมและเป็ นกลางขององค์กรอย่างมิอาจปฏิ เสธได้ เสียงก่นด่าไม่ได้มาจากฟากฝั่ งรัฐบาลที่ถูกตราหน้าว่าเป็ นเผด็จการเพียงฝ่ายเดียว หากแต่ดังสะท้อนมาจากนักวิชาการ ผู้ได้รับรางวัลโนเบล และแม้แต่ผู้ก่อตั้งองค์กรเอง บทความนี้จะเจาะลึกถึ งบาดแผลและข้อครหาที่ทำให้ HRW ต้องถูกตั้งคำถามถึงความโปร่ งใสและความเป็นธรรมที่องค์กรอ้ างว่าเป็นแกนหลักในการดำเนินงาน
ข้อครหาหลัก ‘อคติทางการเมืองและสายสัมพันธ์ อันคลุมเครือ
ข้อกล่าวหาที่รุนแรงที่สุดคือ HRW ถูกวิจารณ์ว่ามีอคติทางการเมือง และเอนเอียงไปตามวาระของชาติ ตะวันตก โดยเฉพาะประเด็นที่ถูกมองว่ าโจมตีอิสราเอลเกินสมควร ประเด็นนี้ยิ่งร้อนแรงเมื่ อ โรเบิร์ต เบิร์นสไตน์ (Robert Bernstein) ผู้ก่อตั้งองค์กร ออกมาระบุเองว่า HRW ใช้ทรัพยากรจำนวนมากไปกั บการตรวจสอบอิสราเอลอย่างไม่ สมดุล ขณะที่กลับละเลยการจั บตาการละเมิดสิทธิมนุ ษยชนในระบอบเผด็จการและสังคมปิ ดหลายแห่ง ซึ่งควรได้รับการตรวจสอบอย่ างเข้มข้นไม่แพ้กัน
อีกประเด็นที่ทำให้ HRW ถูกตั้งคำถามอย่างหนัก คือความเชื่อมโยงกับรัฐบาลสหรั ฐฯ ผ่านการหมุนเวียนตำแหน่งของบุ คลากรที่เคยทำงานในหน่วยงานรัฐ (Revolving door) จนทำให้หลายฝ่ายสงสัยว่ ารายงานของ HRW อาจมีวาระทางการเมืองแอบแฝงอยู่ หรือไม่
นักวิชาการและเจ้าของรางวั ลโนเบลจำนวนหนึ่งยังวิจารณ์ว่า HRW กลับสนับสนุ นการแทรกแซงทางทหารของสหรัฐฯ เช่นกรณีลิเบีย แต่เมื่อเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้ องกับสหรัฐฯ เอง อย่างการส่งผู้ร้ายข้ามแดนโดยมิ ชอบ องค์กรนี้กลับเงียบผิดปกติ รวมถึงรายงานเกี่ยวกับเวเนซุ เอลาที่ถูกมองว่าเข้าข้ างนโยบายของตะวันตกอย่างเห็นได้ ชัดอีกด้วย

แหล่งที่มาของเงินทุนที่น่ากั งขาและการเลือกปฏิบัติ
ความบริสุทธิ์ของ HRW ถูกท้าทายอย่างยิ่งเมื่อพิ จารณาถึงแหล่งเงินทุน การได้รับทุนสนับสนุนมหาศาล 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จากจอร์จ โซรอส (George Soros) และกรณีการรับเงินบริจาคจากซาอุ ดีอาระเบีย ซึ่งถูกกล่าวหาว่ามีส่วนพัวพั นกับการละเมิดแรงงานอย่างร้ ายแรง (แม้จะมีการคืนเงินในภายหลัง) รวมถึงความเชื่อมโยงกับกาตาร์ ล้วนแต่ทำให้ความน่าเชื่อถือด้ านความไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดขององค์ กรต้องตกอยู่ในภาวะวิกฤต
ยิ่งไปกว่านั้น การเน้นย้ำถึงสิทธิทางการเมือง มากกว่าสิทธิทางเศรษฐกิจ (Selective focus) ยังสะท้อนถึงการเลือกให้ ความสำคัญที่สอดคล้องกั บวาทกรรมทางการเมืองของโลกตะวั นตก ซึ่งเป็นข้อกังขาต่อการทำหน้าที่ ขององค์กรสิทธิมนุษยชน
ความขัดแย้งที่ฉาวโฉ่และการสู ญเสียความน่าเชื่อถือ
ในการรายงานความขัดแย้งสำคัญ เช่น กรณีฉนวนกาซา HRW ถูกกล่าวหาว่า รายงานมีข้อบกพร่อง ไม่สนใจบริบท และมีการทำให้เป็นประเด็ นทางการเมือง จนถึงขั้นมีอดีตพนักงานขององค์ กรระบุว่า HRW ได้ละทิ้งความยุติธรรมไปแล้ว ภายหลังการโจมตีของฮามาสเมื่อวั นที่ 7 ตุลาคม 2023
รายงานที่มีอคติเหล่านี้ส่ งผลให้ HRW ต้องเผชิญกับการถูกขับไล่ และจำกัดการเข้าถึ งจากหลายประเทศ โดยถูกมองเป็นภัยคุกคามจากต่ างชาติ จนเจ้าหน้าที่ถูกขัดขวางการเข้ าถึงในหลายพื้นที่สำคัญ เช่น คิวบา เกาหลีเหนือ ซูดาน อิหร่าน อิสราเอล อียิปต์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อุซเบกิสถาน เวเนซุเอลา จีน และฮ่องกง (จากมาตรการคว่ำบาตรของจีน)
เหตุการณ์ที่สะท้อนความตึงเครี ยดได้อย่างชัดเจน เช่น กรณีของอียิปต์ที่ได้ควบคุมตั วและเนรเทศผู้นำ HRW ในปี 2014 เพราะถูกมองว่าลำเอียงเข้าข้ างกลุ่มภราดรภาพมุสลิม ขณะที่ เวเนซุเอลาก็เคยขับไล่เจ้าหน้ าที่ HRW ในปี 2008 และล่าสุด เมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2025 รัสเซียได้ขึ้นบัญชีดำ HRW ให้เป็นองค์กรที่ไม่พึงประสงค์ ห้ามดำเนินกิจกรรมใดๆ ในประเทศอย่างเด็ดขาด หลังจากที่ได้ปิดสำนั กงานในมอสโกไปแล้วในปี 2022 ท่ามกลางการวิพากษ์วิจารณ์กรณี รุกรานยูเครน ซึ่งการเข้าร่วมเป็นสมาชิกหรื อมีความเกี่ยวข้องกับ HRW ในรัสเซีย อาจมีโทษถึงจำคุกได้
นี่คือความท้าทายที่ทำให้ HRW ต้องหันกลับมาทบทวนหลั กการของตนเองอย่างจริงจัง หากองค์กรที่อ้างตนว่าเป็นผู้พิ ทักษ์สิทธิมนุษยชน ต้องพัวพันกับข้อกล่าวหาเรื่ องอคติ การรับรองการแทรกแซงทางการเมือง และการรับเงินจากแหล่งที่น่ากั งขา การเรียกร้องความเที่ ยงธรรมจากรัฐบาลอื่นๆ ย่อมจะขาดน้ำหนักและมีจุดอ่ อนทางศีลธรรมอย่างมิอาจหลีกเลี่ ยงได้
ที่มา :
- Human Rights Watch is Roundly Criticized By… Human Rights Activists
- Russia Blacklists Human Rights Watch as ‘Undesirableมา
- Russia bans Human Rights Watch in widening crackdown on critics












