นโยบายการปฎิบัติการของทรัมป์คือ การประกาศสงครามการค้าไปกับประเทศที่สหรัฐขาดดุลการค้า แม้แต่กับพันธมิตรในแอตแลนติกส์และเรียกร้องให้พันธมิตรทางการทหารดูแลตนเอง
วอชิงตันจะหันไปสนใจเรื่องของตนเองมากยิ่งขึ้นคือ เศรษฐกิจชาติและเปลี่ยนสถานะของตนเองเป็นมหาอำนาจในภูมิภาคแทนมหาอำนาจโลกขั้วเดียวแบบเดิม เพราะตำแหน่งดังกล่าวนั่นทำให้สหรัฐเพลีย มีความอ่อนแอไม่สามารถเป็นเจ้าภาพในการตัดสินปัญหาเศรษฐกิจ การเมือง การทหารได้แบบเดิม และกลายเป็นความไม่น่าเชื่อถือต่อคู่แข่งและพันธมิตร โดยเฉพาะการซื้อขายสินค้าด้วยเงินดอลล่าร์ แต่ตรงนี้การที่จะไปจับผิดทรัมป์หรือกล่าวหาทรัมป์ว่าบ้า ป่วยนั้นอาจเป็นสิ่งที่คาดเคลื่อนและไม่เข้าใจปัญหา
กล่าวคือทรัมป์เข้ามาในยุคของ De globalization ไม่ใช่การค้าเสรี แต่ต้นตอตรงนี้มาจากเรแกนโนมิกส์ (Reaganomics) กล่าวคือเรแกนแก้ปัญหาวิกฤติของระบบทุนนิยมทศวรรษที่ 70 ที่ผ่านมาจากสาเหตุเม็ดเงินในการลงทุนมากเกินไปในตลาด สหรัฐประสบปัญหาการส่งออกทุนไปตามภูมิภาคต่างๆ
นอกจากนั้นการยุติการเติบโตตลาดที่มีความสัมพันธ์กับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี่ทำให้เกิดการผลิตที่ล้นเกินความต้องการของตลาด ทางแก้คือต้องทำสงครามกับระบบสังคมนิยมโลกไม่เช่นนั้นประสิทธิผลของเงินทุนจะลดลง ผลที่ตามมาทำให้เกิดวิกฤติเศรษฐกิจในระบบทุนนิยมโลกและปี 1971 สหรัฐไม่สามารถชำระหนี้ได้ ทำให้ต้องประกาศยุติสกุลเงินดอลลาร์อิงมาตรฐานทองคำ
สหรัฐจัดการปัญหาของตนเองอย่างไร?
คือที่ผ่านมาอำนาจทางการเงินของธนาคารกลางสหรัฐซึ่งเป็นผู้ออกสกุลเงินของประเทศในยุค 80 ไม่สามารถจัดการเศรษฐกิจได้ เรแกนจึงเพิ่มอำนาจแก่รัฐบาลสหรัฐและธนาคารเพื่อการลงทุนโดยกำกับตลาดหุ้นแบบหลวมๆ การนำมวลของตราสารอนุพันธ์โดยหมอผีทางการเงิน อลัน กรีนสแปน (อดีตผู้อำนวยการเฟด) ชุบชีวิตทางการเงินขึ้นมาใหม่เพื่อให้เชื่อเงินดอลล่าร์ คือการสร้างกลไกใหม่สำหรับการจัดการและการจำหน่ายจ่ายโอนของเงินและตราสารหนี้

กรีนสแปนดึงหลักทรัพย์ต่างๆ นอกตลาดหุ้นเข้ามาอย่างกองทุนบำนาญ Hedge Fund พร้อมทั้งนำเสนอสิทธิที่จะยืมการทำธุรกรรมและเครื่องมือประกันต่างๆ สำหรับการประกันเงินทุน สัญญาในอนาคต ผลิตภัณฑ์ประกันภัยที่หลากหลายสำหรับตลาดล่วงหน้า ตัวเลือกการประกันสำหรับตลาดหนี้ตลาดการเงิน กลไกดังกล่าว กลายเป็นบริษัทการเงิน ทำให้ธนาคารขนาดใหญ่เพื่อการลงทุนไร้การกำกับมีความผันผวนที่สูงของตลาด ซึ่งกระตุ้นให้เรแกนโนมิกส์เป็นที่ชื่นชอบแก่นักอุตสาหกรรมการเงิน
สาระสำคัญของสินทรัพย์ดังกล่าวคือการใช้แบบจำลองคณิตศาสตร์สำหรับการตัดสินใจประเมินความเสี่ยงตราสารหนี้โดย เอกสารเหล่านี้กลายเป็นการสร้างรายได้ที่สำคัญของกลยุทธ์การลงทุนของธนาคารเงินลงทุนและกองทุนป้องกันความเสี่ยง กลายเป็นความอลหม่านในตลาดแลกเปลี่ยนทางการเงินระหว่างธนาคาร ผู้ซื้อหลักของหลักทรัพย์ดังกล่าวเป็นผู้จัดการของสินทรัพย์คุณตาคุณยาย(กองทุนบำเหน็จบำนาญ)และนักเก็งกำไรธนาคารพาณิชย์ที่เชี่ยวชาญในการฝากและการให้เครดิต
การทำสัญญาการซื้อขายล่วงหน้ามีผลต่อการปฎิบัติเงินตรากล่าวคือ เงินสดและภาระหน้าที่หนี้สินแตกต่างจากยุคนีโอคลาสสิกของตำราเคนส์เซี่ยน หนี้สินกลายเป็นเงินกู้มีบทบาทกับเงินสดและไม่ใช่เงินสดสกุลดอลล่าห์ ทำให้หนี้ได้รับสถานะของการชำระเงินด้วยรายการเงินสดระหว่างธนาคาร เป็นสกุลเงินที่น่าเชื่อถือระหว่างธนาคาร รวมทั้งหนี้ภาครัฐของสหรัฐได้รับหลักประกันในการพิมพ์กระดาษเงินอย่างไร้ขีดจำกัด
หมอผีกรีนสแปนค้นพบ กล่องมหัศจรรย์ ที่สามารถเสกกระดาษเป็นทองคำ เทพจริงๆ คิดได้อย่างไร
ภาระงบประมาณในฐานะหนี้สิน แสดงเป็นอนุพันธ์การเงินหลักเริ่มที่กำหนดสัญญาซื้อขายล่วงหน้าได้เหมือนกัน ทำให้เงินปกติสำหรับตราสารอนุพันธ์แสดงบทบาทเป็นทองคำ รูปแบบใหม่ของเศรษฐกิจโดยหมอผีกรีนสแปนช่วยเรแกนรอดพ้นจากปัญหาวิกฤติการเงิน
สาระสำคัญคือการที่กรีนสแปนได้สร้างตลาดตราสารหนี้สหรัฐที่ไม่มีวันหมดสิ้น ได้รับสถานะใหม่กล่าวคือ หนี้จะถูกสร้างไม่เพียงแต่อยู่ในฐานะได้รับเงินทุนหมุนเวียน แต่ยังจะได้รับสิทธิในอนาคตที่จะใช้มากยิ่งขึ้น (การครองความเป็นเจ้าโลกโดยไม่ต้องผลิตอยู่ในโซนขุนคลังไม่ต้องทำงานให้ลูกหนี้ประเทศกำลังพัฒนาหาเงินโดยยืมเงินกองทุนดังกล่าวมาลงทุนในประเทศตนเอง) ตามหลักการว่า ปริมาณการซื้อขายตราสารอนุพันธ์เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วขึ้นอยู่กับตลาดตราสารหนี้ภาครัฐ ผู้ที่ต้องการให้รัฐบาลสหรัฐฯชำระหนี้นี้ จะรู้ว่าจะสังหารตลาดอนุพันธ์หลายล้านล้านเหรียญและฝังระบบการเงินทั่วโลกได้?
หมอผีกรีนสแปนได้ตอกมุดลงไปตราสารหนี้ให้รัฐบาลสหรัฐ สหรัฐฯจึงมีภูมิคุ้มกันจากโอกาสที่จะจ่ายหนี้โดยจะไม่ต้องจ่ายเงินเพราะจะไม่มีวันถูกเรียกเก็บเงิน ด้วยเหตุนี้ หนี้ของรัฐบาลสหรัฐฯจึงกลายเป็นเป้าหมายของการลงทุนที่น่าเชื่อถือที่สุดในระบบเศรษฐกิจดอลลาร์
หนี้สินกลายเป็นสินทรัพย์มหัศจรรย์ ในขณะที่สิ่งที่เคยเป็นสินทรัพย์ของภาคการผลิตได้ลดบทบาทแทนที่โดยอุตสาหกรรมการเงินซึ่งเป็นเสาหลักของพลังทางการเงินและอุตสาหกรรมของสหรัฐอเมริกากลายเป็นระบบเศรษฐกิจเครดิตหนี้สิน เนื่องจากพวกเขาบริโภคเครดิตมากกว่าที่พวกเขาผลิตทำให้หนี้เป็นสินค้า! โอ้…พระเจ้า แถมภาคการผลิตต้องจ่ายผลตอบแทนในรูปกำไรทางการเงินที่ได้รับจากธุรกรรมทางการเงินเกี่ยวกับการประกันความปลอดภัยของความสามารถชำระหนี้สิน ซึ่งเป็นนวัตกรรมของนักการธนาคาร
ดังนั้นเรแกนโนมิกส์ได้ค้นพบกระบวนการเติบโตอย่างต่อเนื่องของหนี้สินในครัวเรือนและความสัมพันธ์กับจุดเริ่มต้นของวิกฤติโลก
ลองนึกภาพประเทศที่เผชิญภาวะซบเซาเศรษฐกิจ 10 ปี อัตราเงินเฟ้อสูงรวม การลดมาตรฐานการครองชีพอย่างต่อเนื่อง (ยังคงค่าจ้างที่สูงที่สุดในสหรัฐที่ได้รับในปี 1968 จากอัตราเงินเฟ้ออย่างเป็นทางการ) การค้นพบเทคโนโลยี่ใหม่ก็ไม่สามารถทำให้เศรษฐกิจสหรัฐฟื้นตัวได้เพราะกำลังซื้อต่ำและความเป็นอยู่แบบดั้งเดิมในช่วงเวลานั้นก็ขาดแคลนเงิน จะมีปัญญาทำให้เศรษฐกิจฟื้นตัว?
สิ่งที่ต้องทำในมุมมองของเรแกนคือ หากสถานประกอบการได้รับเงินกู้ยืมเพื่อการลงทุนเมื่อนั้นจะมีอุปสงค์ในตลาด จากนั้นก็เริ่มเร่งอุปสงค์อย่างรวดเร็วโดยให้กู้ยืมแก่ผู้บริโภค นี่เป็นรูปแบบการทำงาน แต่เมื่อลงทุนต้องได้เงินกลับมาจากยอดจำหน่ายโดยเงินที่เพิ่มขึ้นจากพันธบัตรที่เพิ่มขึ้น หลักการแบบนี้เป็นไปได้ต่อเมื่อประชาชนสามารถชำระคืนเงินกู้โดยการเพิ่มรายได้ของพวกเขาแต่ไม่ใช่ครัวเรือนสหรัฐ น่าจะอยู่ในกลุ่มลุ่มน้ำโขงมากกว่า
มาดูกันต่อไป ทรัมป์จะแก้ปัญหานี้ต่อไปโดยที่ไม่ได้บ้า และโลกในอนาคตจะเป็นอย่างไร
เรื่องโดย : ชินสัคค สุวรรณอัจฉริย










