เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรืออีอีซีถือเป็นโครงการสำคัญในการขับเคลื่นเศรษฐกิจไทยนับจากนี้เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของประเทศไทยวันนี้ไม่ใช่การทรานสฟอร์มเมอร์แต่อยู่ในสถานการณ์ที่โลกกำลังเปลี่ยนไปที่มีทั้งโอกาสใหม่และการถูกดิสรัปชั่นคือทำลายล้างสิ่งเก่าซึ่งจะปรากฏสิ่งใหม่ขึ้นมาทดแทนประเทศไทยจึงต้องขับเคลื่อนโครงการอีอีซีให้สำเร็จเป็นรูปธรรมว่ากันว่าหากไม่มีโครงการอีอีซีเศรษฐกิจไทยจะไม่มีวันพลิกฟื้นกลับมาได้เลย
แน่นอนว่าตลอดช่วง 1 ปีที่ผ่านมามีเหตุการณ์ต่างๆ เกิดขึ้นในอีอีซีจำนวนมาก แต่เราคัดเลือก 5 เรื่องสุดปังมาฝากกัน มีเรื่องอะไรบ้าง ตามไปดูกันเลย
1. มติ ครม. ผ่าน 5 โครงสร้างพื้นฐานเบ็ดเสร็จ
การประชุมครม.สัญจร จังหวัดเชียงราย ระหว่างวันที่ 29-30 ตุลาคม 2561 ได้อนุมัติโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานภายใต้โครงการอีอีซีรวม 4 โครงการ คือ โครงการศูนย์ซ่อมบำรุงอากาศยานอู่ตะเภา, โครงการพัฒนาสนามบินอู่ตะเภาและเมืองการบินภาคตะวันออก, โครงการพัฒนาท่าเรือแหลมฉบัง ระยะที่ 3 และโครงการพัฒนาท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด ระยะที่ 3 ซึ่งถ้ารวมกับโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน (ดอนเมือง–สุวรรณภูมิ–อู่ตะเภา) ที่ผ่านการเห็นชอบโครงการจากครม.ไปก่อนหน้านี้ ทำให้โครงการลงทุนหลักของอีอีซีอนุมัติครบ 5 โครงการ คิดเป็นมูลค่าลงทุน 6.5 แสนล้านบาท คาดว่าเมื่อมีการลงทุนทั้งหมดจะเกิดผลตอบแทนทางเศรษฐกิจมากกว่า 8 แสนล้านบาท ทำให้การดำเนินโครงการอีอีซีเดินหน้าอย่างเป็นรูปธรรม นับจากนี้ไปไม่ว่าจะมีรัฐบาลไหนเข้ามาบริหารประเทศก็ต้องทำโครงการนี้ต่อ เพราะโครงการได้เริ่มตั้งไข่แล้ว
2. จีน–ญี่ปุ่นลงนาม MOU 50 ฉบับปักธงอีอีซี
การเดินทางเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนของนายกรัฐมนตรีชินโซะอาเบะแห่งญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรกในรอบ 7 ปี ระหว่างวันที่ 25 – 27 ตุลาคม 2561 เพื่อยกระดับความสัมพันธ์ระดับทวิภาคีของทั้ง 2 ประเทศ เป็นเหตุการณ์ที่ทั่วโลกต่างจับจ้องด้วยความสนใจ และหนึ่งในหัวข้อการสนทนาที่สำคัญระหว่างนายชินโซะอาเบะกับนายสีจิ้นผิงประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีนคือความต้องการที่จะส่งเสริมความเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจในภูมิภาคและความร่วมมือทางธุรกิจระหว่างจีนและญี่ปุ่นในประเทศที่สาม
ภายหลังการเจรจาระหว่างผู้นำของจีนและญี่ปุ่น ได้จัดให้มีงานสัมมนา “ความร่วมมือทางธุรกิจระหว่างประเทศจีนและประเทศญี่ปุ่นในประเทศที่สาม” ซึ่งมีผู้ร่วมงานกว่า 1,600 คน ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่หน่วยงานภาครัฐระดับสูง นักลงทุนและนักการการเงินชั้นนำของทั้ง 2 ประเทศ ณ ตึกรัฐสภาประชาชน สาธารณรัฐประชาชนจีน
ภายในงานสัมมนาได้มีพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจระหว่างภาคเอกชนของทั้ง 2 ประเทศ กว่า 50 ฉบับ และหนึ่งในการลงนามบันทึกความร่วมมือสำคัญครั้งนี้คือ การลงนามข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางการเงินในการสนับสนุนนักลงทุนจีนและญี่ปุ่นร่วมกันสำรวจตลาดในประเทศที่สาม ระหว่างธนาคาร ICBC และ ธนาคาร Mizuho ซึ่งระบุอย่างชัดเจนว่า เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรืออีอีซี เป็นเป้าหมายสำคัญที่ธนาคารทั้งสองจะร่วมมือกันในประเทศที่สาม
อีอีซีจึงกลายเป็นกรณีตัวอย่างความร่วมมือทางธุรกิจระหว่างประเทศจีนและประเทศญี่ปุ่นในประเทศที่สาม
3. อนุมัติ ‘วังจันทร์วัลเลย์’ เป็นพื้นที่นวัตกรรม
กระทรวงวิทยาศาสตร์ โดย สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้ปรับปรุงแผนแม่บทการพัฒนาเขตนวัตกรรมระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor of Innovation : EECi) โดยกำหนดให้ใช้วังจันทร์วัลเลย์ เป็นพื้นที่ตั้งของ EECi เนื่องจากมีความพร้อมดำเนินการได้ทันที มีการปรับปรุงแก้ไขผังเมือง โดยกรมโยธาธิการและผังเมือง ออกแบบโครงสร้างพื้นฐานและระบบสาธารณูปโภค คาดว่าจะเริ่มดำเนินการก่อสร้างภายในเดือนมกราคม 2562 วงเงินก่อสร้างประมาณกว่า 4,000 ล้านบาท จากนั้นอีก 2 ปีจะเปิดให้ภาคธุรกิจเข้าใช้พื้นที่ทั้งเอกชนไทยและต่างประเทศใน 6 อุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่ อุตสาหกรรมแบตเตอรี่และยานยนต์สมัยใหม่, อุตสาหกรรมระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์และอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ, อุตสาหกรรมการบินและอวกาศ, อุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์, อุตสาหกรรมเชื้อเพลิงและเคมีชีวภาพ และ อุตสาหกรรมเกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ โดยคัดเลือกมาจาก 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย หรือ 10 S-Curve ที่จะมีการลงทุนในพื้นที่ EEC 3 จังหวัดภาคตะวันออกนั่นเอง
สำหรับพื้นที่วังจันทร์วัลเลย์ที่จะใช้ทำโครงการ EECi เป็นที่ดินของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ตั้งอยู่ในตำบลป่ายุบใน อำเภอวังจันทร์ จังหวัดระยอง อยู่ติดถนนทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 344 (ชลบุรี – แกลง) มีระยะทางห่างจากกรุงเทพมหานครประมาณ 160 กิโลเมตร จากท่าอากาศยานนานาชาติสุวรรณภูมิประมาณ 130 กิโลเมตร จากท่าอาศยานนานาชาติอู่ตะเภาประมาณ 90 กิโลเมตร จากตัวเมืองพัทยาประมาณ 90 กิโลเมตร และจากระยองประมาณ 70 กิโลเมตร มีเนื้อที่รวม 3,455 ไร่
4. EEC HDC โมเดลการศึกษายุคใหม่
คณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกมองว่าหนึ่งในปัญหาสำคัญที่สุดในการขับเคลื่อนอีอีซีคือเรื่องของ ‘คน’ เนื่องจากโครงการนี้ไม่ใช่แค่การเปิดกว้างให้ใครก็ได้เข้ามาลงทุน แต่ต้องลงทุนใน 10 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายซึ่งเป็นอุตสาหกรรมยุคใหม่ ยึดโยงกับนวัตกรรมและเทคโนโลยี ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เมื่อรัฐบาลประกาศแนวคิดนี้ออกไป พร้อมกับโรดแมปการสร้างคน กระทรวงศึกษาและกระทรวงแรงงานพร้อมเข้ามาสนับสนุน ซึ่งอีอีซีก็พร้อมทำงานร่วมกับทั้งสองกระทรวง แต่ต้องเป็นการศึกษาในแนวทางที่แตกต่างจากพื้นที่อื่น เนื่องจากอีอีซีมีคาแรคเตอร์เฉพาะตัว นำมาสู่การจัดตั้งคณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC HDC) ดำเนินการศึกษาและวิจัยความต้องการของ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายในพื้นที่อีอีซี จากนั้นจึงประสานงานกับหน่วยงานต่างๆทั้งภาครัฐ เอกชน สถาบันการศึกษาทั้งในและต่างประเทศ ผลิตบุคลากรป้อนให้ตามความต้องการนั้นๆ
โดยเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2561 คณะกรรมการ EEC HDC และผู้ทรงคุณวุฒิประชุมปิดงานปี 2561 ได้ฉายภาพรวมงานที่ผ่านมา แจกแจงความคืบหน้าในการพัฒนาบุคลากร ส่วนแรกการประสานจัดฝึกอบรมกลุ่มครูวิทยาศาสตร์ AI และหุ่นยนต์ ให้โรงเรียนมัธยมต้นและปลายในพื้นที่อีอีซีรวม 8 รุ่นร่วมกับสถาบัน FIBO และจัดอบรมพัฒนาศักยภาพครูระดับอาชีวะด้านหุ่นยนต์และออโตเมชั่น ซึ่งการฝึกอบรมจะต่อเนื่องถึงปีต่อไป ส่วนที่สอง จัดทำการศึกษาวิจัยความต้องการบุคคลากรใน 10 S Curve ซึ่งมีรายงานการศึกษาเบื้องต้นและได้จัดปรับให้งานคืบหน้าตามลำดับ ภายในสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ 2562 จะสรุปผลการศึกษาทั้งหมด ส่วนที่สาม จัดโครงสร้างการศึกษาใน 10 S Curve ซึ่งคืบหน้าไป 7 กลุ่มได้แก่ อุตสาหกรรมโลจิสติกระบบราง, อุตสาหกรรมหุ่นยนต์, อุตสาหกรรมโลจิสติกพาณิชย์นาวี, อุตสาหกรรมโลจิสติกอากาศยาน, อุตสาหกรรมดิจิตอล, อุตสาหกรรมการแพทย์ครบวงจร และอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ ส่วนที่เหลืออยู่ระหว่างดำเนินการ ถือเป็นผลงานการพัฒนาระบบการศึกษาแบบฉีกแนวจากในอดีต เพื่อขับเคลื่อนสู่เป้าหมายที่ชัดเจนต่อไปในปี 2562
5. ประมูลโครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบิน
โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อม 3 สนามบินคือ ‘ดอนเมือง–สุวรรณภูมิ–อู่ตะเภา’ มูลค่า 2.24 แสนล้านบาท ภายใต้อายุสัมปทานนาน 50 ปี ของการรถไฟฟ้าแห่งประเทศไทย (รฟท.) ที่โหมโรงกันมาตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2561 และคาดหมายจะสะเด็ดน้ำลงนามสัญญาฉลองเดือนแรกของปี 2562 นับเป็นการเปิดปฐมบทการลงทุนระดับอภิมหาโครงการในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรือ อีอีซี ได้อย่างน่าตื่นเต้น และมีอานุภาพสูงยิ่งในการดึงดูดความสนใจของนักลงทุนทั่วทั้งโลก ให้ต้องจับจ้องพินิจพิจารณาการลงทุนในพื้นที่แห่งนี้ชนิดตาไม่กะพริบ
สำหรับรายนาม 31 นิติบุคคลที่อุดหนุนซองประกวดราคาโครงการรถไฟเชื่อม 3 สนามบิน ประกอบไปด้วย เจริญโภคภัณฑ์โฮลดิ้ง / บีทีเอสกรุ๊ปโฮลดิ้ง / อิตาเลียนไทย ดีเวลลอปเมนท์ / ยูนิคเอ็นจิเนียริ่งแอนด์คอนสตรัคชั่น / อิโตชู คอร์ปอเรชั่น / ชิโนไฮโดร คอร์ปอเรชั่น / ชิโนไทย เอ็นจิเนียริ่งแอนด์คอนสตรัคชั่น / ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ / ช.การช่าง / ฟูจิตะ คอร์ปอเรชั่น (ประเทศไทย) / ไชน่าเรลเวย์ คอนสตรัคชั่น คอร์ปอเรชั่น / ผลิตไฟฟ้าราชบุรีโฮลดิ้ง / ทีพีไอโพลีน / ไชน่าเรลเวย์กรุ๊ป / ไชน่าคอมมูนิเคชั่น คอนสตรัคชั่น / ไชน่ารีซอร์ส / โคเรีย–ไทยไฮสปีดเรลโรด คอนโซเตียม / เทอดดำริ / ซาลินีอิมพรีจิโอ / ฮิตาชิเอเชีย (ประเทศไทย) / ทรานส์เดฟกรุ๊ป / เอสเอ็นซีเอฟ อินเตอร์เนชั่นแนล / แจแปนโอเวอร์ซีส์ อินฟราสตรัคเจอร์อินเวสเมนท์ คอร์ปอเรชั่น ฟอร์ทรานสปอร์ต แอนด์เออร์เบิร์น ดีเวลลอปเมนท์ / เพาเวอร์ไลน์เอ็นจิเนียริ่ง / เซ็นทรัลพัฒนา / แอลเอ็มทีสโตน / วานูแอสเซอร์ อินเตอร์เนชั่นแนลกรีนฮับเบอร์ฮัด /ไชน่าสเตท คอนสตรัคชั่นเอ็นจิเนียริ่ง คอร์ปอเรชั่น / เอ็มอาร์ซีบีบิลเดอร์เอสดีเอ็นบีเอชดี / ซิติกกรุ๊ปคอร์ปอเรชั่น / เอ็นเนอร์ยีคอมเพล็กซ์
อย่างไรก็ตาม เมื่อถึงกำหนดเวลานัดหมาย มีเพียงนิติบุคคล 11 รายเท่านั้นที่ยื่นซองประกวดราคาตามระเบียบกฏเกณฑ์ที่กำหนด ขณะที่นิติบุคคลอีก 20 รายที่ซื้อซองประกวดราคาไป “สละสิทธิ์” ในการยื่นซองประกวดราคา นิติบุคคลทั้ง 11 รายที่ใช้สิทธิ์ยื่นซองประกวดราคาแข่งกัน มิได้แยกยื่นเป็น 11 ซอง แต่มีการผนึกรวมตัวกันเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่มกิจการร่วมค้าบริษัท เจริญโภคภัณฑ์โฮลดิ้ง จำกัดและพันธมิตร กับ กลุ่มกิจการร่วมค้าบีเอสอาร์
สำหรับการพิจารณาซองประมูลที่ 3 ด้านการเงินของผู้ที่เสนอราคาทั้ง 2 กลุ่ม ปรากฏว่ากิจการร่วมค้า บริษัท เจริญโภคภัณฑ์โฮลดิ้ง จำกัด ได้ยื่นขอรับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลน้อยที่สุด โดยเสนอขอรับเงินอุดหนุนเพียง 1.17 แสนล้านบาท ต่ำกว่ากรอบวงเงินที่กำหนดไว้ 1.19 แสนล้านบาท ต่ำกว่ากิจการร่วมค้าบีเอสอาร์ที่เสนอ 1.69 แสนล้านบาท สูงกว่ากรอบถึง 5 หมื่นล้าน และในวันที่ 3 ม.ค. 2562 เวลา 09.00 น. ที่สำนักงานการรถไฟฯ คณะกรรมการคัดเลือกฯจะประชุมร่วมกันเพื่อสรุปกรอบการเจรจา จากนั้นจะเชิญกลุ่มซีพีมาเจรจาต่อรอง ใช้เวลาเจรจาราว 2 สัปดาห์ จึงเสนอเข้า ครม. และลงนามสัญญาภายในวันที่ 31 ม.ค.2562















