ตีแผ่เรื่องจริง สภาวะเศรษฐกิจไทย พร้อมแนะทางรอดประเทศไทยยุค Post-covid จาก ดร.วิรไท สันติประภพ

“ไม่มีใครทราบว่าวิกฤตครั้งนี้จะจบลงเมื่อใดและจะจบลงอย่างไร การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจจะใช้เวลายาวนานแค่ไหน และกิจกรรมทางเศรษฐกิจภายหลังวิกฤตโควิดจะเปลี่ยนไปอย่างไร แต่ผมเชื่ออย่างหนึ่งว่าชีวิตวิถีใหม่และธุรกิจวิถีใหม่ในโลกหลังโควิดหลายอย่างจะต่างไปจากเดิม” เชื่อว่าคำกล่าวที่สื่อถึงความหวังที่ซ่อนอยู่ในวิถีชีวิตใหม่ในโลกยุค Post-covid จากปากของ ดร.วิรไท สันติประภพ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท) หรือ แบงก์ชาติ คนปัจจุบัน ทำให้หลายคนได้คิดตาม และอาจจะตั้งคำถามต่อไปว่า การฟื้นฟู สภาวะเศรษฐกิจไทย ในธุรกิจวิถีใหม่ ยุค Post-covid ต้องทำอย่างไร

ต่อคำถามนี้ ดร.วิรไท ได้ใช้โอกาสในการกล่าวเปิดงานสัมมนาวิชาการธนาคารแห่งประเทศไทยประจำปี 2563 “ปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทย ทำอย่างไรให้เกิดได้จริง” Restructuring the Thai Economy ณ ศูนย์การเรียนรู้ ธนาคารแห่งประเทศไทยเมื่อเร็วๆนี้ ในการตอบคำถามนี้เรียบร้อยแล้ว

ตีแผ่ปัญหาที่ซ่อนอยู่ใต้พรมของ สภาวะเศรษฐกิจไทย ในมุมมองผู้ว่าการแบงก์ชาติ

ดร.วิรไท ได้กล่าวปาฐกถา ตอบโจทย์หัวข้องานสัมมนาวิชาการธนาคารแห่งประเทศไทยประจำปี 2563 ก่อนที่ตัวเขาจะหมดวาระการดำรงตำแหน่งผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยวาระแรกในวันที่ 30 กันยายน 2563 นี้ โดยเน้นย้ำถึงทางออกของการฟื้นฟูเศรษฐกิจไทยว่า ทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันทำทุกทาง เพื่อเพิ่มผลิตภาพ Productivity ให้ประเทศไทยให้เร็วที่สุด

“การแพร่ระบาดของโควิด 19 ทําให้เราเห็นปัญหาต่างๆ ของเศรษฐกิจไทยที่สะสมมายาวนานชัดเจนขึ้น และวิกฤตโควิด 19 ได้ส่งผลให้ปัญหาเหล่านี้รุนแรงยิ่งขึ้นอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นความเสื่อมถอยของผลิตภาพ การขาดความสามารถในการแข่งขันกับต่างประเทศ ความเปราะบางของระบบเศรษฐกิจ ความเหลื่อมล้ำที่อยู่ในระดับสูง และการขาดภูมิคุ้มกันในหลายระดับของสังคมไทย”

“ถ้าอยากเห็นคนไทยกินดีอยู่ดี มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน ระบบเศรษฐกิจไทยต้องมีรากฐานที่ดีอย่างน้อยสามด้าน

หนึ่ง คนไทยและธุรกิจไทยต้องมีผลิตภาพสูง มีความสามารถในการแข่งขันกับต่างประเทศได้
สอง คนไทยและธุรกิจไทยต้องมีภูมิคุ้มกันที่ดีสามารถรับมือกับสถานการณ์ต่างๆ ในโลกที่ผันผวน ไม่แน่นอน ซับซ้อน และคลุมเครือสูง
สาม การกระจายผลประโยชน์จากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจจะต้องทั่วถึง ไม่ทําให้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยรุนแรงขึ้น
ทว่า เราต้องยอมรับว่าในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา เศรษฐกิจไทยได้แสดงให้เห็นความอ่อนแอทั้งสามด้านนี้เพิ่มขึ้น ทั้งในระดับจุลภาคและมหภาค

ประการแรก ในด้านผลิตภาพและความสามารถในการแข่งขันในระดับจุลภาค ธุรกิจไทยจํานวนมากทั้งในภาคเกษตรและนอกภาคเกษตรมีผลิตภาพต่ำ ซึ่งมีเหตุผลมาจากการขาดแรงจูงใจและแรงกดดันให้เกิดการพัฒนานวัตกรรม ต้องเผชิญอุปสรรคในการพัฒนาทักษะและการเข้าถึงเทคโนโลยี
นอกจากนี้ การโยกย้ายแรงงานและทุนจากภาคเศรษฐกิจที่มีผลิตภาพต่ำไปสู่ภาคเศรษฐกิจที่มีผลิตภาพสูงยังถูกจํากัดด้วยปัจจัยหลายประการ เช่น กฎเกณฑ์กติกาของภาครัฐที่ล้าสมัยและเอื้อต่อธุรกิจขนาดใหญ่ การผลิตและห่วงโซ่อุปทานในหลายอุตสาหกรรมถูกควบคุมโดยผู้ผลิตรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย ขาดการแข่งขันกันระหว่างธุรกิจอย่างจริงจัง ทําให้ผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs) ที่อาจจะมีนวัตกรรมหรือแนวคิดใหม่ ๆ ไม่สามารถเข้าสู่ตลาดเพื่อแข่งขันกับผู้ประกอบการขนาดใหญ่ที่เป็นเจ้าตลาดอยู่เดิมได้
ขณะที่ ในบางภาคเศรษฐกิจ ผู้ประกอบการเอกชนยังต้องแข่งขันกับรัฐวิสาหกิจที่มีข้อได้เปรียบหลายด้านด้วย ส่งผลให้เศรษฐกิจไทยขาดพลวัต การจัดสรรทรัพยากรในระบบเศรษฐกิจขาดประสิทธิภาพ และความสามารถในการแข่งขันในเวทีโลกของประเทศไทยถูกลดทอนลง
ในระดับมหภาค โครงสร้างเศรษฐกิจไทยยังพึ่งพาการผลิตและบริการแบบดั้งเดิมอยู่มาก ในขณะที่การปรับตัวสู่เศรษฐกิจสําหรับโลกใหม่เป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป ทําให้บทบาทของผู้ผลิตไทยในห่วงโซ่อุปทานยังจํากัดอยู่ในกิจกรรมการผลิตที่มีมูลค่าเพิ่มต่ำ ในขณะที่กิจกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูง โดยเฉพาะที่เน้นการวิจัยและพัฒนาและกิจกรรมที่ใช้เทคโนโลยีและดิจิทัลแพลตฟอร์มเป็นฐานยังไม่พัฒนาอย่างแพร่หลาย ทั้งที่ประเทศไทยมีพื้นฐานดี ได้เปรียบประเทศอื่นในหลายอุตสาหกรรม
ประการที่สอง เศรษฐกิจไทยมีภูมิคุ้มกันต่ำและขาดความสามารถในการรับมือกับภัยต่างๆ เรื่องนี้เป็นปัญหาที่ต้องรีบแก้ไข เพราะโลกจะต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนเพิ่มขึ้น ทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม รวมถึงความไม่แน่นอนในมิติใหม่ ๆ ที่มีความสําคัญต่อระบบเศรษฐกิจ เช่น สภาวะโลกร้อน ภูมิอากาศแปรปรวน และการแพร่กระจายของโรคอุบัติใหม่ที่จะเพิ่มสูงขึ้น
ในระดับจุลภาค ภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจไทยมีความเปราะบางทางการเงิน ครัวเรือนและธุรกิจจํานวนมาก โดยเฉพาะ SMEs มีข้อจํากัดในการเข้าถึงการออมและสินเชื่อ ทําให้ไม่มีแหล่งเงินสํารองไว้ใช้ในยามวิกฤต รวมทั้งไม่สามารถกู้ยืมเงินเพิ่มจากสถาบันการเงินในระบบได้ในสถานการณ์ที่จําเป็นเร่งด่วน
นอกจากนี้ แรงงานและผู้ประกอบการจํานวนมากยังอยู่นอกระบบ ไม่มีกลไกของภาครัฐที่จะดูแลได้อย่างทั่วถึงแรงงานเหล่านี้ยังมีข้อจํากัดด้านทักษะและความสามารถในการปรับตัวเมื่ออาชีพที่ทําอยู่เดิมได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่ไม่คาดคิด
ในระดับมหภาค โครงสร้างเศรษฐกิจไทยยังพึ่งพิงเศรษฐกิจต่างประเทศมาก ปฏิเสธไม่ได้ว่าการส่งออกสินค้าและบริการเป็นเครื่องจักรสําคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมาแต่การพึ่งพิงดังกล่าวก่อให้เกิดความเสี่ยงอย่างมากต่อเศรษฐกิจไทย ทําให้เศรษฐกิจไทยเปราะบางและได้รับผลกระทบรุนแรงในยามที่เศรษฐกิจโลกสะดุดลง ดังจะเห็นได้จากอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจที่ติดลบสูงกว่าประเทศเพื่อนบ้านหลายประเทศจากวิกฤตโควิด 19 ครั้งนี้

ประการสุดท้าย ผลประโยชน์จากการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจไทยกระจุกตัวสูง และมีความเหลื่อมล้ำสูงในหลายมิติ สะท้อนให้เห็นจากตัวเลขการกระจุกตัวทางเศรษฐกิจ ในภาคครัวเรือนประชากรที่มีรายได้สูงสุดร้อยละ 1 แรกของประเทศ มีรายได้รวมกันถึงร้อยละ 20 ของรายได้ทั้งหมดของประชากรทั้งประเทศ
ส่วนในภาคการผลิต ผู้ประกอบการรายใหญ่ที่สุดร้อยละ 5 ครองส่วนแบ่งรายได้ถึงร้อยละ 85 ของรายได้จากการผลิตนอกภาคเกษตรทั้งหมด ความเหลื่อมล้ำเหล่านี้เป็นทั้งอาการและสาเหตุของปัญหา ที่นําไปสู่ปัญหาอื่น ๆ ทางสังคมอีกมาก นอกจากนี้ กิจกรรมทางเศรษฐกิจยังกระจุกตัวเชิงพื้นที่สูงผลผลิตมวลรวมรายจังหวัดต่อหัว (gross provincial product per capita) ของจังหวัดที่สูงสุด สูงกว่าจังหวัดที่ต่ำที่สุดถึง 18 เท่า

ชี้ทางรอดประเทศไทย แนะแนวทางปรับโครงสร้างเศรษฐกิจยุค Post-covid

“เราไม่มีทางเลือกนอกจากจะต้องปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทยให้เกิดผลได้จริง ชีวิตวิถีใหม่ และธุรกิจวิถีใหม่หลังโควิด 19 จะต่างไปจากเดิมมาก การแข่งขันจะสูงขึ้นเพราะทั้งโลกมีกําลังการผลิตส่วนเกินอยู่ในระดับสูง เศรษฐกิจไทยต้องสามารถจัดสรรโยกย้ายทรัพยากรไปสู่ธุรกิจที่มีผลิตภาพสูงให้ได้ ต้องเน้นที่การสร้างมูลค่าเพิ่มในทุกขั้นตอนของห่วงโซ่อุปทานอย่างจริงจัง”

“ในขณะเดียวกันก็ต้องพยายามลดการพึ่งพิงภาคเศรษฐกิจใดภาคเศรษฐกิจหนึ่งมากจนเกินไป รวมถึงส่งเสริมให้เกิดการกระจายทรัพยากรและกิจกรรมทางเศรษฐกิจอย่างทั่วถึง มุ่งสู่การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจเพื่อให้เศรษฐกิจไทยมีผลิตภาพสูงขึ้น มีภูมิคุ้มกันดีขึ้นและมีความเหลื่อมล้ำลดลง ที่กล่าวมานี้นับเป็นเรื่องจําเป็นเร่งด่วน สําหรับทั้งการฟื้นตัวของเศรษฐกิจจากวิกฤตโควิด 19 และการสร้างความเป็นอยู่ที่ดีอย่างยั่งยืนให้แก่คนไทยในระยะยาว”

ต่อมา ดร.วิรไท ได้ชี้ทางรอดประเทศไทย พร้อมแนะแนวทางปรับโครงสร้างเศรษฐกิจยุค Post-covid ว่า “การปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เป็นเรื่องจําเป็นและต้องเริ่มทําทันทีเพื่อให้เกิดผลทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ผมคิดว่าการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจท่ามกลางการแพร่ระบาดของโควิด 19 นี้ มีข้อควรคํานึงถึงที่สําคัญอย่างน้อยสามประการ”
ประการแรก การเยียวยาและฟื้นฟู สภาวะเศรษฐกิจไทย ในระยะสั้นต้องสอดคล้องกับทิศทางการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจเพื่อสร้างความยั่งยืนในระยะยาว
เนื่องจากวิกฤตครั้งนี้ยังมีความไม่แน่นอนสูงและยังไม่มีใครทราบว่าจะสิ้นสุดเมื่อใด ในขณะที่ทุนของครัวเรือนและธุรกิจลดลงเรื่อยๆ และทรัพยากรของภาครัฐก็มีจํากัด การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจหลายเรื่องจึงต้องใช้ทรัพยากรเพื่อลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานสําหรับอนาคต ขณะที่การทําธุรกิจวิถีใหม่และการสร้างแรงจูงใจให้เกิดการปรับตัวไปในทิศทางที่สอดรับกับโลกใหม่ก็ต้องใช้ทุน
ดังนั้น ทั้งภาครัฐและเอกชนจะต้องจัดสรรทรัพยากรให้เหมาะสม ให้เกิดสมดุลทั้งการเยียวยาหรือประคับประคองในช่วงสั้น และการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจและวิถีการทําธุรกิจสําหรับระยะยาว
ทั้งนี้ จากการที่ประเทศไทยสามารถควบคุมการแพร่ระบาดของโควิด 19 ได้ดี ทําให้เรามีโอกาสที่จะเดินหน้าปรับโครงสร้างเศรษฐกิจและวิถีการทําธุรกิจได้เร็วกว่าอีกหลายประเทศ เราต้องปรับน้ำหนักจากการให้ความช่วยเหลือเพื่อเยียวยามาให้น้ำหนักกับการปรับโครงสร้างเพื่อรองรับโลกใหม่หลังโควิดเพิ่มขึ้น

การให้เงินเยียวยาของภาครัฐแก่ผู้ตกงานและผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบรุนแรงยังจําเป็น แต่ต้องทําควบคู่ไปกับการสร้างแรงจูงใจให้เกิดการพัฒนาทักษะของแรงงาน การเพิ่มผลิตภาพของผู้ประกอบการ และการปรับตัวไปสู่วิถีการทําธุรกิจที่มีศักยภาพสูงในโลกยุคหลังโควิด
นอกจากนี้ เนื่องจากวิกฤตโควิด 19 ส่งผลกระทบต่อภาคเศรษฐกิจ กลุ่มธุรกิจ และกลุ่มคนแต่ละกลุ่มแตกต่างกันมาก ภาครัฐจึงควรลดการออกมาตรการช่วยเหลือแบบเหวี่ยงแหเป็นการทั่วไปสําหรับทุกคน แต่ต้องเน้นไปให้ตรงจุดกับกลุ่มธุรกิจหรือกลุ่มคนที่ต้องการความช่วยเหลือเป็นพิเศษ
เพราะแรงงานและผู้ประกอบการแต่ละรายมีความสามารถในการฟื้นตัวและการปรับตัวที่แตกต่างกัน การช่วยเหลือทุกคนด้วยมาตรการแบบเป็นการทั่วไปจะทําให้ทรัพยากรที่มีจํากัดอยู่แล้วถูกใช้แบบเบี้ยหัวแตก ขาดประสิทธิผลและไม่คุ้มค่า
ประการที่สอง การปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจจะไม่สามารถเกิดขึ้นได้จริง ถ้าเราไม่สามารถย้ายทรัพยากรจากภาคเศรษฐกิจหนึ่งไปสู่อีกภาคเศรษฐกิจหนึ่งได้ จึงจำเป็นต้องลดอุปสรรคในการโยกย้ายทรัพยากรให้ได้
วิกฤตโควิดทําให้อุปสงค์ในหลายอุตสาหกรรมเปลี่ยนไปอย่างถาวร การโยกย้ายทรัพยากรจากภาคเศรษฐกิจที่มีกําลังการผลิตส่วนเกินไปภาคเศรษฐกิจอื่นที่มีศักยภาพสูงกว่าจึงเป็นสิ่งจําเป็น
การทําให้กระบวนการโยกย้ายทรัพยากรมีต้นทุนต่ำลงและมีประสิทธิภาพมากขึ้น จะเป็นรากฐานสําคัญสําหรับการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศในระยะต่อไป เพราะในปัจจุบัน ต้องยอมรับว่าการโยกย้ายทรัพยากรข้ามธุรกิจหรือข้ามภาคเศรษฐกิจไม่ใช่เรื่องง่าย

เนื่องจากต้องอาศัยต้นทุนสูงและใช้เวลานาน อุปสรรคที่สําคัญมากเรื่องหนึ่งเกิดจากกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ของภาครัฐที่ไม่สอดคล้องกับโลกใหม่ รวมถึงการออกกฎเกณฑ์ในอดีตที่มักเอากรอบอํานาจทางกฎหมายของหน่วยงานผู้ออกกฎเป็นตัวตั้ง ส่งผลให้เรื่องของโลกใหม่ที่อาจจะครอบคลุมหลายหน่วยงานเกิดขึ้นได้ยาก
นอกจากนี้ ยังมีกฎระเบียบที่ซ้ําซ้อนและไม่ยืดหยุ่นพอในโลกที่กําลังเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว ผลของกฎระเบียบที่ยุ่งยาก
ยังทําให้เกิดความเหลื่อมล้ําในภาคธุรกิจและสังคมอีกด้วย เพราะผู้ประกอบการ SMEs จะมีต้นทุนเฉลี่ยต่อหน่วยในการปฏิบัติตามกฎระเบียบเหล่านี้สูงกว่าบริษัทขนาดใหญ่มาก
ความพยายามหนึ่งที่จะลดกฎเกณฑ์ที่ไม่จําเป็นของไทย คือ โครงการศึกษาวิเคราะห์ทบทวนกฎหมายกฎ ระเบียบ ข้อบังคับและกระบวนงานที่เกี่ยวกับการอนุญาต เพื่อลดขั้นตอนการดําเนินการและการอนุญาตที่ไม่จําเป็นหรือเป็นอุปสรรคต่อการประกอบอาชีพและการดําเนินธุรกิจของประชาชน หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่าโครงการ Regulatory Guillotine
และจากการศึกษามากกว่า 1,000 กระบวนงานของราชการ พบว่ามีถึง 424 กระบวนงานที่ไม่จําเป็น สามารถตัดออกไปได้ และอีก 472 กระบวนงานที่ควรได้รับการปรับปรุง
หลังจากงานศึกษาชิ้นนี้ออกมา ก็เป็นที่น่ายินดีว่ามีบางหน่วยงานเห็นความสําคัญและรับไปปรับปรุงกฎเกณฑ์อย่างรวดเร็วแต่ก็ยังมีกระบวนงานอีกจํานวนมากที่ยังรอการแก้ไขอยู่
ภาครัฐจึงต้องเร่งปรับแก้และยกเลิกกฎเกณฑ์กระบวนการทํางานเหล่านี้ ซึ่งมักต้องอาศัยการทํางานร่วมกันข้ามหน่วยงาน ผมเชื่อมั่นว่าการเร่งปรับแก้และยกเลิกกฎเกณฑ์เหล่านี้ จะเป็นมาตรการที่ตอบโจทย์ทั้งการฟื้นฟูเศรษฐกิจในช่วงสั้นๆ และการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจในระยะยาว โดยไม่สร้างภาระให้แก่งบประมาณของรัฐบาล

ประการสุดท้าย ท้องถิ่นต่างจังหวัดจะต้องเป็นเป้าหมายสำคัญของการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจประเทศ
ต้องยอมรับว่าในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา โครงสร้างเศรษฐกิจและสังคมในชนบทต่างจังหวัดเปราะบางมากขึ้นเรื่อยๆ ประชากรวัยทํางานจํานวนมากต้องทิ้งภูมิลําเนาต่างจังหวัดเข้าไปทํางานในเมืองใหญ่จนเกิดครอบครัวโหว่กลางทั่วไป ทําให้เกิดปัญหาทางเศรษฐกิจและสังคมต่างๆมากมาย ทั้งปัญหาแรงงานสูงอายุในภาคเกษตร ปัญหายาเสพติด ปัญหาวัยรุ่นตั้งครรภ์ ตลอดจนปัญหาคุณภาพการศึกษาตกต่ำ
แต่วิกฤตโควิดก็ทําให้เราเห็นสิ่งที่ไม่ได้เกิดขึ้นมาตั้งแต่วิกฤตเศรษฐกิจในปี 2540 นั่นคือการย้ายกลับภูมิลําเนาในต่างจังหวัดของแรงงานมากกว่าหนึ่งล้านคน แรงงานเหล่านี้มีศักยภาพที่จะเป็นพลังพลิกฟื้นเศรษฐกิจในท้องถิ่นต่างจังหวัด และสร้างการเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในสังคมชนบท

ทั้งยังช่วยยกระดับผลิตภาพในภาคเกษตรและวิสาหกิจชุมชน เป็นโอกาสในการเพิ่มทั้งอุปทานและกําลังซื้อในท้องถิ่น แต่ละท้องถิ่นจะสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้นและเศรษฐกิจไทยโดยรวมสามารถลดการพึ่งพิงส่วนกลางและเมืองหลักต่างๆลง การส่งเสริมให้เกิดกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนในท้องถิ่นต่างจังหวัดจําเป็นต้องทําแบบครบวงจร และต้องใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เป็นกลไกสําคัญ
โดยเทคโนโลยีและดิจิทัลแพลตฟอร์มต่างๆ จะช่วยตอบโจทย์ทั้งด้านข้อมูล การตลาด ระบบลอจิสติกส์ การเข้าถึงสินเชื่อ การโอนเงินชําระเงิน ตลอดจนบริการด้านสาธารณสุขและคุณภาพการศึกษา เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและกิจกรรมทางเศรษฐกิจให้แก่คนในท้องถิ่นชนบทได้อีกมาก

ที่มา : คำกล่าวเปิดงาน ดร.วิรไท สันติประภพ ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย งานสัมมนาวิชาการธนาคารแห่งประเทศไทยประจำปี 2563 “ปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไทย ทำอย่างไรให้เกิดได้จริง” Restructuring the Thai Economy ณ ศูนย์การเรียนรู้ ธนาคารแห่งประเทศไทย (วันที่ 28 กันยายน 2563)


ฟังเรื่องจริงที่นำทางสู่การแก้ปัญหาประเทศในหลากหลายด้านกันต่อ

ตราบใดที่ COVID-19 ยังไม่จากเราไป ต้องกระตุ้นกำลังซื้อ หรือ อุปสงค์ (Demand) ให้จงได้

ถึงคราวปฏิรูป ‘ระบบจ่ายไฟ’ ทรานสฟอร์มอย่างไรให้เป็นระบบดิจิทัลเต็มรูปแบบ

ดัชนีนวัตกรรมไทยไปไกลแค่ไหนในเวทีโลก