การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (Human Resouce Development : HRD) และการศึกษาในวันนี้ ‘สถาบันการศึกษา’ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องปรับตัว แสวงหาความร่วมมือกับผู้ประกอบการ เพราะความเคลื่อนไหวเหล่านี้จะปรับรูปแบบการทำงาน และเป็นวิธีการสำคัญที่ช่วยพัฒนาความก้าวหน้า พร้อมกับเปลี่ยนผ่านสู่การศึกษายุค 4.0 ได้เร็วที่สุด ประหยัดที่สุด และมีความแม่นตรงกับความต้องการบุคลากรที่สุด
ที่สำคัญคือ เป็นกระบวนการที่จะช่วยให้ระบบการศึกษาพ้นออกจากวังวนความล้มเหลวเดิมๆ สู่ความก้าวหน้า เท่าทันความเปลี่ยนแปลงที่เป็นจริงได้อย่างยั่งยืน


การปรับสร้างการศึกษาใหม่เพื่อให้หลุดพ้นจากความสูญเปล่าและเลื่อนลอยนี้ กระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงอุดมศึกษาฯ กำลังขับเคลื่อนอยู่ โดยมีทิศทางสำคัญที่เป็นหัวใจในภาคปฏิบัติคือ การผลักดันให้สถาบันการศึกษาแสวงหาความร่วมมือกับสถานประกอบการ เพื่อให้เกิดการร่วมปรับสร้างการศึกษาให้สอดรับกับความต้องการจริงด้านทักษะของบุคลากรที่การศึกษาผลิตสร้างอยู่
กรณีนี้เกิดคำถามมากมายจากครูบาอาจารย์ ผู้บริหารการศึกษา และสถาบันการศึกษาว่า ทำไมสถาบันการศึกษาถึงต้องปรับตัวแสวงหาความร่วมมือกับผู้ประกอบการและภาคอุตสาหกรรม!?!
แนวทางการจัดการศึกษาแบบใดที่จะสร้างความเปลี่ยนแปลงได้จริง
เรื่องนี้ตอบได้ไม่ยาก เหตุจากว่า ที่ผ่านมาการศึกษาไม่ได้ปรับตัวมานานนับศตวรรษ แม้จะมีการปฏิรูปก็วนอยู่ในวังวนคับแคบในกลไกราชการเดิมๆ ที่ไม่มีศักยภาพเท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ ไม่ว่าเรื่องนวัตกรรม เทคโนโลยี องค์ความรู้ กระบวนการปฏิบัติทั้งในเชิงทักษะและประสบการณ์ ตลอดจนถึงการบริหารจัดการที่ควรจะต้องมีความยืดหยุ่น ปรับตัวให้ทันต่อความเปลี่ยนแปลงของโลกการผลิต-บริการยุคใหม่ที่ก้าวหน้าเคลื่อนไปไม่หยุด
แต่ระบบการศึกษาและสถาบันการศึกษากลับเคลื่อนไหวปรับตัวช้า และอีกจำนวนมากก็หยุดนิ่งอยู่บนหอคอย จนเมื่อโลกเคลื่อนผ่านกาลเวลาและความก้าวหน้า กลุ่มที่ปรับตัวไม่ทันก็จะเจอสภาวะดิสรัปชั่น-ถูกกลืนหายไปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้!


คำถามจึงอยู่ที่ว่า ความก้าวหน้าเหล่านี้อยู่ที่ไหน? จะพลิกโฉมการศึกษาได้ต้องทำอย่างไร?
คำตอบคือ ความก้าวหน้าที่กล่าวข้างต้นนั้นผูกโยงอยู่ในกลุ่มผู้ประกอบการ ทั้งภาคอุตสาหกรรมการผลิตและบริการ ซึ่งเป็นกลุ่มเศรษฐกิจที่ต้องปรับตัวแข่งขันในสนามจริง ในโลกจริงๆ เพื่อการอยู่รอด-รับมือกับความเปลี่ยนแปลง และรับผิดชอบต่อองค์กรที่จะต้องพัฒนาไปข้างหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง
นี่คือสภาพของผู้คนที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาต้องเปิดมุมคิด มองให้ทะลุ และให้ความสำคัญกับสภาพที่เป็นจริง!
อย่าลืมว่า การจัดการการศึกษาในอดีตมักวิ่งวนอยู่ใต้ร่มเงาความคิดเชิงหลักการ-ทฤษฎี และหมุนวนรอบตัวเองในวังวนอำนาจที่กำกับดูแลมาตลอด จนอิทธิพลของอำนาจนั้นๆ กลืนกลายเป็นชีวิต-ลมหายใจของการศึกษาไปโดยปริยาย
พอรู้ตัวอีกทีก็ปรับตัวไม่ทันโลกที่เปลี่ยนแปลงไปเสียแล้ว!
การจัดการการศึกษาแนวใหม่ไม่ว่าเรื่องการบริหาร การเรียน-การสอน หรือการปรับสร้างสิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรมการศึกษาใหม่ ล้วนต้องพึ่งพาความร่วมมือจากภาคอุตสาหกรรมทั้งกลุ่มการผลิตและบริการอย่างเข้มข้นจริงจัง เพราะในโลกที่เป็นจริง กลุ่มผู้ประกอบการ-ภาคอุตสาหกรรมเป็นกลุ่มที่ก้าวหน้าที่สุดในการพัฒนาเทคโนโลยี สร้างผลผลิตที่ได้มาตรฐานสากลในการแข่งขันปัจุจุบัน
นัยสำคัญความร่วมมือที่จะมีผลต่อการศึกษา 7 มิติ
เมื่อต้องสร้างความก้าวหน้าให้การศึกษายุคใหม่ สถาบันการศึกษาจึงต้องแสวงหาพันธมิตร-พี่เลี้ยง ซึ่งก็คือสถานประกอบการและภาคอุตสาหกรรมที่เคลื่อนไหวอยู่ ทั้งนี้ ความสำคัญของกลุ่มผู้ประกอบการและภาคอุตสาหกรรมทั้งการผลิตและบริการ มีนัยสำคัญต่อการศึกษาในหลายมิติ กล่าวคือ
1) เป็นแหล่งรวมภาคปฏิบัติที่มีคุณภาพ มีศักยภาพ มีความก้าวหน้า และมีมาตรฐาน เนื่องจากต้องเผชิญความปลี่ยนแปลงตลอดเวลา อันเป็นความก้าวหน้าที่อยู่ในโลกการต่อสู้แข่งขันจริง ไม่แขวนตัวอยู่กับหอคอยงาช้างที่มากด้วยระบบระเบียบสารพัด จนการศึกษาปรับตัวยาก!
2) เป็นแหล่งความรู้และมีพัฒนาการต่อเนื่อง ต้องปรับตัวเพื่อเพิ่มความสามารถอยู่ทุกขณะ จึงต้องพัฒนาความรู้-ความสามารถ ทักษะ เพิ่มศักยภาพ-ปรับสร้างเทคโนโลยี เพื่อลดภาระและเพิ่มความสามารถด้านการแข่งขันทางธุรกิจ การแสวงหาความร่วมมือจากกลุ่มผู้ประกอบการและภาคอุตสาหกรรม จึงช่วยต่อยอดสร้างพัฒนาการเชิงคุณภาพได้อย่างต่อเนื่อง
3) เป็นแหล่งบ่มเพาะประสบการณ์ มีผู้เชี่ยวชาญ-ผู้ชำนาญการที่มีทักษะมากกว่าในสถาบันการศึกษา ซึ่งเป็นเรื่องที่ภาคการศึกษาต้องเชื่อมโยง ใช้ความร่วมมือเพื่อพัฒนาทักษะและสร้างประสบการณ์ให้บุคลากร นอกจากนี้ การเป็นพันธมิตรกับสถานประกอบการจะช่วยให้มีผู้เชี่ยวชาญมากพอที่จะเข้ามาช่วยถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ ตลอดจนทักษะให้แก่บุคลากรทางการศึกษา และที่สำคัญคือ ประหยัดต้นทุน!


4) เป็นแหล่งงานของผู้สำเร็จการศึกษา ที่ผ่านมา จะพบว่าการศึกษาผลิตบุคลากรตามความเคยชิน จนก่อให้เกิดภาวะสูญเปล่า-บัณฑิตตกงานกว่าครึ่งล้าน แต่หากจับมือประสานกับสถานประกอบการ-อุตสาหกรรมในภาคผลิต-บริการที่พร้อมจะรับคนเข้าทำงาน ร่วมกับการสร้างหลักสูตรที่สอดคล้องกับบุคลากรที่มีทักษะตามต้องการร่วมกัน ก็จะช่วยขจัดความสูญเปล่า การตกงาน การว่างงานได้ และจะนำพาทรัพยากรมนุษย์ไปสู่การศึกษาที่มีเป้าหมายและทิศทางที่ควรจะเป็นได้!
5) มีการพัฒนาความรู้ความเข้าใจ ช่วยให้นักเรียน-นักศึกษาได้ประสบการณ์จริงและค้นพบศักยภาพของตนในหลายมิติ เนื่องจากสถานประกอบการและอุตสาหกรรมทั้งภาคการผลิตและบริการ หรือธุรกิจต่างๆ เป็นพื้นที่ที่ช่วยให้นักเรียน-นักศึกษาค้นพบศักยภาพของตัวเองผ่านการลงสนามจริง ทำให้ผู้เรียนเห็นอนาคตที่เกิดขึ้นได้จริง ไม่ใช่จากห้องสี่เหลี่ยมที่มากด้วยความเพ้อฝัน! ซึ่งมิติการพบเห็นตัวเองนี้จะช่วยสร้างความตระหนักรู้ถึงโลกที่เป็นจริง ร่วมกับมีความรับผิดชอบต่อตัวเองและสังคมต่อไป
6) ช่วยให้เกิดการศึกษาวิจัยที่แม่นตรงตามความต้องการจริง เพราะการวิจัยที่ผ่านมาทำให้ต้องสูญเงินมหาศาลไปกับการศึกษาวิจัยตามความอยาก-ตามความต้องการ-ตามการชี้นำ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรม การประกอบการ และโลกที่เป็นจริง! ผลงานวิจัยมากมายจึงถูกวางทิ้งไว้บนหิ้ง ไม่มีการนำมาใช้!


ดังนั้น การสร้างอนาคตที่เชื่อมกับการพัฒนา-การปฏิบัติการในโลกที่จับต้องได้จริงนั้น จะช่วยให้การวิจัยหรือบทบาทของการค้นคว้าวิจัยตอบโจทย์ตรงตามความต้องการและนำไปใช้ได้จริง ซึ่งนอกจากจะลดความสูญเปล่าในด้านการวิจัยแล้ว ยังช่วยต่อยอดสู่ ‘ผลงานเชิงนวัตกรรม’ แบบ ตาดูดาวเท้าติดดิน จับต้องได้จริง ซึ่งมีความหมายอย่างยิ่งต่อ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การประกอบการ และสำคัญมากต่อการพัฒนาประเทศ
7) จากภาพรวมของการประสานความร่วมมือให้เกิดขึ้นนี้ จะช่วยปรับสร้างพลังและความแข็งแกร่งแนวใหม่ให้ประเทศ ด้วยการส่งผลกระทบเชิงบวกให้การศึกษากับการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และความก้าวหน้าของผู้คน ชุมชน สังคม และประเทศ เป็นเรื่องเดียวกัน ทำให้การศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นการพัฒนาที่ยั่งยืน มีทิศทางสอดคล้องกับความเติบโตก้าวหน้าของประเทศ บนฐานทรัพยากรและคุณภาพประชากรที่เป็นจริง
ทั้งหมดที่กล่าวมานี้ คือคำตอบที่ว่า ทำไมสถาบันการศึกษาต้องแสวงหา-ประสานจับมือทำงานร่วมกับผู้ประกอบการและภาคอุตสาหกรรมเพื่อปรับสร้างการศึกษาใหม่!

และแม้ว่าหลายสถาบันและหลายกลุ่มบุคลากรในภาคการศึกษาอาจยังไม่เคยชินกับแนวทางข้างต้น แต่เรื่องนี้เป็นเรื่องที่จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับการดำรงอยู่ในโลกแวดล้อมที่เปลี่ยนไปและในระบบนิเวศการเรียนรู้ของโลกใบใหม่ ที่เคลื่อนไหวอยู่ในกระแสความก้าวหน้าอันเชี่ยวกรากของนวัตกรรมและเทคโนโลยีแห่งศตวรรษที่ 21
ซึ่งในขณะนี้มีแบบอย่างการปรับตัวสู่ความก้าวหน้าที่สามารถสัมผัสเรียนรู้ได้โดยตรง จากสถาบันการศึกษาทั้งระดับอาชีวะและอุดมศึกษาที่ทำงานร่วมกับ EEC HDC ในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรือ อีอีซี นั่นเอง

เรื่อง : Apichartology











