การพูดคุย การมีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น เป็นปัจจัยที่ทำให้เราอายุยืน มากกว่าการออกกำลังกาย และการใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางอากาศบริสุทธ์ไร้มลพิษ โดยกิจกรรมอันดับต้นๆ ที้ทำให้คนอายุยืน คือ การมีกิจกรรมในสังคม แม้เพียงแค่พูดทักทายกัน ต่อให้เป็นเพียง การพูดคุยสั้นๆ กับคนที่ไม่รู้จักก็ตาม รวมถึงการมีพ่อแม่ ญาติพี่น้อง ครอบครัว หรือแม้แต่เพื่อนสนิทที่ใกล้ชิด มีกิจกรรมร่วมกันอย่างสม่ำเสมอ คอยดูแลกันและกัน พูดคุยไต่ถามสารทุกข์สุขดิบไม่ขาดสาย ตลอดจนเต็มใจและยินดีช่วยเหลือกันเมื่อยามทุกข์ยาก
ทราบหรือไม่ว่า เกาะซาร์ดิเนีย ประเทศอิตาลี มีประชากรอายุเกิน 100 ปีขึ้นไปมากกว่าดินแดนของอิตาลีในยุโรปภาคพื้นทวีปถึง 6 เท่า และมากกว่าทวีปอเมริกาเหนือถึง 10 เท่า อะไรคือเหตุผลที่ทำให้เป็นเช่นนั้น Susan Pinker นักจิตวิทยาพัฒนาการ ระบุว่าไม่ใช่เพราะอารมณ์ร่าเริง ไม่เครียด หรือการรับประทานอาหารไขมันต่ำและอาหารที่ปราศจากกลูเตนที่ช่วยให้ชาวเกาะแห่งนี้มีสุขภาพดี อายุยืนยาว แต่เธอเน้นว่าปัจจัยสำคัญที่สุด คือ “ความสัมพันธ์ส่วนตัวที่ใกล้ชิดกับคนรัก และการมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้าง” ต่างหากที่เป็นเคล็ดลับสู่การมีชีวิตยืนยาวอย่างแท้จริง


ข้อเท็จจริงที่น่าสนใจคือในประเทศที่พัฒนาแล้วแทบทุกที่ผู้หญิงมีอายุยืนยาวกว่าผู้ชาย โดยเฉลี่ยประมาณ 6-8 ปีซึ่งเป็นช่องว่างที่ห่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ในปี 2558 The Lancet วารสารการแพทย์ทั่วไปรายสัปดาห์ที่มีชื่อเสียงมากที่สุดในโลก ได้ตีพิมพ์บทความที่แสดงให้เห็นว่าผู้ชายในประเทศร่ำรวยมีโอกาสเสียชีวิตมากกว่าผู้หญิงถึง 2 เท่าในทุกช่วงวัย แต่มีสถานที่แห่งหนึ่งในโลกที่ผู้ชายอายุยืนเท่าผู้หญิง นั่นคือเกาะซาร์ดิเนีย ของอิตาลีในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ระหว่างคอร์ซิกา ประเทศฝรั่งเศส และประเทศตูนิเซีย ซึ่งมีชาวอิตาลีอายุเกิน 1 ศตวรรษ จำนวนมากกว่า 6 เท่า บนแผ่นดินอิตาลีซึ่งอยู่ห่างออกไปไม่ถึง 200 ไมล์ และมากกว่าในทวีปอเมริกาเหนือถึง 10 เท่า โดยเกาะซาร์ดิเนีย มีประชากร 1.64 ล้านคน เป็น 1 ใน 20 แคว้นและ 1 ใน 5 แคว้นปกครองตนเองของประเทศอิตาลี และเป็นเกาะที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเป็นอันดับที่ 2 ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน รองจากเกาะซิซิิลี

ด้วยความอยากรู้อยากเห็นกระตุ้้นเร้า ทำให้ Susan ตัดสินใจที่จะค้นคว้าทางด้านวิทยาศาสตร์ ตลอดจนอุปนิสัยของผู้คนที่อยู่อาศัยในเกาะแห่งนี้ และเธอเริ่มต้นด้วยข้อมูลทางพันธุกรรม และค้นพบในไม่ช้าหลังจากนั้นว่ายีนมีผลเพียงเพียง 25% ของอายุที่ยืนยาว ส่วนอีก 75% คือไลฟ์สไตล์หรือรูปแบบการดำเนินชีวิต
แล้วการมีชีวิตอยู่ถึง 100 ปีหรือมากกว่านั้นต้องทำอย่างไรบ้าง? ลองมาเจาะลึกที่ Villagrande Strisaili เทศบาลที่เป็นศูนย์กลางของเขตสีน้ำเงิน (หรือ Blue Zone หมายถึงชุมชนที่ผู้คนมีอัตราการเป็นโรคเรื้อรังต่ำ และมีอายุยืนยาวกว่าที่อื่น กล่าวคือมีคนอายุเกิน 100 ปีมากที่สุด ทั่วทั้งโลกมี 5 แห่ง ได้แก่ เกาะซาร์ดิเนีย ประเทศอิตาลี เกาะโอกินาวา ประเทศญี่ปุ่น เมืองนิคอยา ประเทศคอสตาริกา เมืองโลมา ลินดา รัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา และเกาะอิคาเรีย ประเทศกรีซ) ของเกาะซาร์ดิเนีย ที่ Susan ไปค้นหาคำตอบในเรื่องนี้ด้วยตัวเอง และพบว่าความงดงามทางสถาปัตยกรรมไม่ได้เป็นสิ่งสำคัญไปกว่าความหนาแน่นของบ้านเรือน เพราะบ้านแต่ละหลังมีระยะห่างกันเพียงเล็กน้อย หรือแทบจะเรียกได้ว่าอยู่กันอย่างใกล้ชิดมาก มีตรอกซอกซอยและถนนที่เชื่อมต่อกัน นั่นหมายความว่าในวิถีชีวิตประจำวันของชาวบ้านต่างพบเจอและมีปฏิสัมพันธ์กันตลอดเวลา และขณะที่เธอเดินผ่านในยานนั้นก็รู้สึกได้ว่ามีสายตาหลายร้อยคู่ที่เฝ้ามองและจับจ้องมาที่เธอ ไม่ว่าจะเป็นหลังประตูและผ้าม่าน หรือบานประตูและหน้าต่างที่อยู่ด้านหลัง


เช่นเดียวกับหมู่บ้านโบราณทั้งหมด Villagrande Strisaili ไม่สามารถอยู่รอดปลอดภัยจนถึงทุกวันนี้ได้ หากไม่มีสิ่งก่อสร้างดังที่เห็น หากไม่มีกำแพง ไม่มีมหาวิหารไม่มีจัตุรัสที่อยู่ใจกลางหมู่บ้าน เพราะการป้องกัน และสังคมสมานฉันท์หรือการสร้างความยึดเหนี่ยวทางสังคม (Social cohesion) เป็นตัวกำหนดการออกแบบชุมชนแห่งนี้
ทุกวันนี้ หลายคนอาจไม่ตระหนักหรือคาดไม่ถึงว่า “สภาวะโดดเดี่ยวทางสังคม” (Social Isolation) เป็นความเสี่ยงต่อสุขภาพของประชาชนในยุคนี้ Susan ให้่ข้อมูลว่า 1 ใน 3 ของคนเรารู้สึกว่ามีคนเพียง 2 คนหรือน้อยกว่านั้นที่เขาหวังที่จะพึ่งพาได้ ลองคิดดูสิว่าชีวิตจะอ้างว้างและสั่นคลอนเพียงใด เธอจึงแนะนำว่าให้ทุกคนลองไปที่ Villagrande Strisaili ดูสิ ตอนนี้ตรงกันข้ามกับที่กล่าวมาเลย ที่นั่นเราจะได้พบปะกับคนที่มีอายุเกิน 100 ปี จำนวนมาก
ตัวอย่างเช่น Giuseppe Murinu อายุ 102 ปี อาศัยอยู่ที่ Villagrande Strisaili มาตั้งแต่เกิด เขาเป็นคนที่ชอบสังคม และชอบเล่าเรื่องอันทรงคุณค่าในอดีตให้คนรุ่นหลังฟังอยู่เสมอ เช่นว่าเขาใช้ชีวิตเหมือนนกได้อย่างไร จากสิ่งที่เขาสามารถหากินได้จากผืนป่าในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 และ 2, เขาและภรรยาของเขาซึ่งมีชีวิตอยู่เกิน 1 ศตวรรษเหมือนกัน กับการเลี้ยงลูก 6คน อย่างอบอุ่นในบ้านหลังเล็กๆ ซึ่งเป็นบ้านหลังที่ Susan กำลังสัมภาษณ์เขาอยู่นี่แหละ ที่นี่เขาอยู่กับ Angelo และ Domineco ซึ่งเป็นลูกชายของเขา ทั้งคู่อายุ 70 ปี และดูแลพ่อของพวกเขาเป็นอย่างดี แต่ขณะเดียวกันก็ค่อนข้างที่จะสงสัยและเฝ้าระวังในตัวของ Susan และลูกสาวของเธอที่ติดตามเธอมาเพื่อการวิจัยในครั้งนี้ด้วย โดยมองว่าเป็นคนแปลกหน้าและคนนอก แต่สำหรับ Giuseppe กลับไม่มีท่าทีดังกล่าวเลย เพราะเขาเป็นคนง่ายๆ สบายๆ และมองโลกในแง่บวก และนั่นก็จุดประกายความสงสัยให้กับเธอว่า เพราะการคิดบวกเป็นสาเหตุให้เขาอายุยืนเกิน 100 ปี หรือมีเหตุผลกลใดมากกว่านั้นหรือไม่ และเมื่อเธอได้พบกับ Giovanni Corrias ที่อายุ 101 ปี ซึ่งเป็นคนที่อารมณ์บูดบึ้งมากที่สุดเท่าที่ Susan เคยเจอ เขาก็ทำให้คลายสงสัยไปอย่างสิ้นเชิง กับความคิดที่ว่าคนเราต้องคิดบวกถึงจะมีชีวิตที่ยืนยาว เมื่อเธอถามเขาว่าทำไมเขาถึงอยู่ได้นานขนาดนี้ แม้จะมีเปลือกตาที่หย่อนยานแต่เธอเห็นชัดว่าเขาจ้องมองมาที่เธอ พร้อมกับคำรามอย่างยียวนว่า “ไม่มีใครรู้ความลับของฉันหรอก”

แต่ถึงแม้จะเขาจะเป็นคนที่เต็มไปด้วยอารมณ์ขุ่นเคือง แต่ Maria ผู้เป็นหลานสาวที่อาศัยอยู่กับเขาและดูแลเขาก็เรียกเขาว่า “Il Tesoro” หรือ “สมบัติของฉัน” ทั้งยังเคารพและรักเขาเป็นอย่างมาก เห็นได้จากการที่ Susan ถามว่าเธอรู้สึกอย่างไรที่ต้องสูญเสียอิสรภาพหรือแทบไม่มีเวลาส่วนตัวเลย เพราะต้องทุ่มเทสรรพกำลังและเวลาในการที่จะดูแลชายชราคนหนึ่ง เธอตอบโดยไม่หยุดคิดแม้เพียงนิดว่า “คุณไม่เข้าใจหรอกว่าการดูแลผู้ชายคนนี้เป็นเรื่องน่ายินดี และถือเป็นสิ่งพิเศษสุดสำหรับฉัน เพราะเขาเป็นบรรพบุรุษของฉัน”
ซาบซึ้ง กินใจ ถ้าในบริบทนี้ อาจกล่าวได้ว่าพลังแห่งความกตัญญูกตเวที การดูแลอย่างใส่ใจและใกล้ชิดของลูกหลาน ก็น่าจะเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้คนเรามีอายุยืนยาวได้
Susan เล่าต่อว่า ไม่ว่าที่ใดก็ตามที่เธอไปสัมภาษณ์ผู้สูงอายุที่อายุเกิน 100 ปี เหล่านี้ เธอพบว่าทุกบ้านของพวกเขาจะมีการสังสรรค์ พูดคุย หรือการทำกิจกรรมร่วมกันในครัว อย่าง Giovanni ที่มีหลานสาว 2 คนรายล้อม และนั่นทำให้เธอค้นพบอย่างรวดเร็วว่าในโซนสีน้ำเงินอย่างเกาะซาร์ดิเนีย ตลอดช่วงอายุขัยของพวกเขาและในขณะที่พวกเขาอายุมากขึ้น ก็ยังคงแวดล้อมไปด้วยครอบครัวขยาย ที่มีลูก หลาน เหลน ห้อมล้อมอยู่เสมอ ขณะเดียวกันก็ยังมีเพื่อนๆ เพื่อนบ้าน นักบวช ช่างทำผม คนขายของชำ ตลอดจนผู้คนในชุมชนมักแวะเวียนมาเยี่ยมเยียนและพูดคุยอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน ชีวิตของพวกเขาจึงไม่เหลือที่ว่างให้กับความโดดเดี่ยว ซึ่งแตกต่างจากประเทศอื่นๆ ที่พัฒนาแล้ว
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่แค่ชายชราอายุยืนเท่านั้นที่ Susan ได้พบเจอ เพราะเธอก็พบหญิงสูงวัยอายุเกิน 100 ปี ด้วยเช่นกัน ที่นี่เธอได้พูดคุยกับ Zia Teresa สอนเธอถึงวิธีทำอาหารพื้นเมืองที่เรียกว่า Culurgiones (พาสต้าขนาดใหญ่ คล้ายราวีโอลี่ อุดมไปด้วยชีส และชุ่มฉ่ำไปด้วยซอสมะเขือเทศ) ซึ่งเป็นเมนูที่ Zia นิยมทำและแจกจ่ายให้กับเพื่อนๆ นับสิบคน รวมถึงบรรดาเพื่อนบ้านให้ได้ลิ้มชิมรสเป็นประจำทุกสัปดาห์ และตอนนั้นนั่นเองที่ทำให้ Susan ค้นพบว่าอาหารไขมันต่ำ ที่ปราศจากกลูเตน ไม่ใช่สิ่งที่จะทำให้คนในโซนสีน้ำเงินมีชีวิตอยู่ถึง 100 ปี

สิ่งที่เธอค้นพบแต่ละอย่าง กระตุ้นเร้าให้้เธอตั้งคำถามกับตัวเองเช่นกัน เช่น เธอจะตายเมื่อไหร่ และเธอจะชะลอหรือทอดระยะเวลาไม่ให้วันนั้นมาถึงได้อย่างไร และอย่างที่เห็นคำตอบที่ได้ ไม่ใช่สิ่งที่เธอหรือใครหลายคนคาดหวังหรือตั้งสมมติฐานไว้ Susan ยกกรณีศึกษาของ Julianne Holt-Lunstad นักวิจัยที่ Brigham Young University ที่เธอทำการศึกษาคนวัยกลางคนหลายหมื่นคน โดยพิจารณาถึงรูปแบบการดำเนินชีวิตของกลุ่มตัวอย่างในทุกแง่มุม ไม่ว่าจะเป็นอาหารการกิน การออกกำลังกาย สถานภาพสมรส ความถี่ในการพบแพทย์ การสูบบุหรี่หรือดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ฯลฯ โดยเธอบันทึกข้อมูลทั้งหมดนี้อย่างละเอียด จากนั้นเธอและเพื่อนร่วมงานก็เฝ่้ารออย่างใจจดจ่อเป็นระยะเวลานานกว่า 7 ปี เพื่อดูว่าใครบ้างที่จะยังมีชีวิตอยู่ และในบรรดาผู้คนที่มีลมหายใจอยู่ อะไรคือสิ่งที่ลดโอกาสในการตายมากที่สุด?

ข้อมูลของเธอโดยสรุป พบว่า อากาศบริสุทธิ์หรืออากาศที่ดีมากๆ ไม่ใช่ปัจจัยอันดับแรกๆ ที่จะทำให้คุณมีชีวิตอยู่ได้นานแค่ไหน แล้วการรักษาระดับความดันโลหิตให้อยู่ในระดับปกติล่ะ ก็ยังไม่ได้สำคัญขนาดยืนเหนือตาราง ดังนั้นไม่ว่าคุณจะผอมหรืออ้วนคุณก็เลิกรู้สึกผิดกับเรื่องนี้ได้ เพราะมันอยู่ในอันดับที่ 3 เท่านั้น และไม่ว่าคุณจะออกกำลังกายมากแค่ไหน แต่ก็เป็นเพียงเงื่อนไขท่ี่อยู่ในระดับปานกลางเท่านั้น รวมถึงปัจจัยอื่นๆ ที่เธอศึกษาก็ไม่อาจเทียมเท่า 2 อันดับแรก นั่นก็คือ การใช้ชีิวิตในสังคม ซึ่งประกอบด้วยความสัมพันธ์อันใกล้ชิด สนิทสนม หากเรามีคนสนิทชิดเชื้อที่สามารถเอ่ยปากขอยืมเงินเมื่อเราต้องการเงินกระทันหัน และได้รับการช่วยเหลือในทันที คนที่พร้อมจะเรียกรถพยาบาลให้เราเมื่อเจ็บป่วยฉุกเฉิน หรือพร้อมที่จะพาเราไปโรงพยาบาลเมื่อเรามีอาการเจ็บป่วยรุนแรง หรือคนที่พร้อมจะอยู่เคียงข้างเราในห้วงเวลาที่มืดมนอับจนหนทาง และสิ้นหวังในทุกสิ่ง คนเหล่านั้นที่แม้จะมีจำนวนเพียงเล็กน้อย ก็เป็นสิ่งชี้ชัดได้ว่าเราจะมีชีวิตอยู่ยาวนานแค่ไหนบนโลกใบนี้
นอกจากนี้ยังมีสิ่งที่สร้างความประหลาดใจเป็นอย่างมากก็คือ บูรณาการทางสังคม หรือ การเป็นส่วนหนึ่งของสังคม (Social Integration) ซึ่งเป็นผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างในสังคมท่ี่เราใช้ชีวิตอยู่ นั่นหมายความว่าเรามีปฏิสัมพันธ์กับผู้คนมากเพียงใดในขณะที่ดำเนินชีวิตในแต่ละวัน เราคุยกับคนกี่คน? ซึ่งไม่ใช่แค่คนที่เราสนิทจริงๆ เท่านั้น ไม่ใช่แค่คนที่มีความหมายกับเรามาก แต่หมายถึงคนอื่นๆ ที่อยู่รอบข้าง เราคุยกับบาริสต้าที่ชงกาแฟให้เราทุกวันหรือเปล่า? เราคุยกับบุรุษไปรษณีย์ที่มาส่งจดหมายและพัสดุฯ ให้เราหรือไม่? เราคุยกับคุณป้าที่จูงสุนัขเดินผ่านหน้าบ้านเราทุกวันหรือเปล่า? เราเล่นบริดจ์ โป๊กเกอร์ บอร์ดเกม หรือเข้าร่วมชมรมนักอ่านหรือไม่? ปฏิสัมพันธ์เหล่านี้เป็นหนึ่งในเครื่องบ่งชี้ที่ชัดเจนที่สุดว่าเราจะมีชีวิตอยู่ยาวนานแค่ไหน

คำถามคือ หากทุกวันนี้เราใช้เวลาโลดแล่นอยู่ในโลกออนไลน์มากกว่าการทำกิจกรรมอื่นๆ รวมถึงการนอนหลับ ปฏิสัมพันธ์ที่อยู่ในโลกเสมือนหรือโซเชี่ยล มีเดีย แตกต่างหรือไม่กับการพูดคุยกันตัวต่อตัว แบบเห็นหน้าค่าตาและสัมผัสกันใกล้ชิดจริงๆ คำตอบคือแตกต่างกันอย่างแน่นอน เพราะการติดต่อแบบตัวต่อตัวจะปล่อยสารสื่อประสาทจำนวนมาก เปรียบดังวัคซีนที่จะปกป้องเราจากโรคภัยทั้งในปัจจุบันและในอนาคต ดังนั้นเพียงแค่เราสบตากับใครสักคน จับมือกัน ให้ไฮไฟว์กันก็เพียงพอแล้วที่จะหลั่งออกซิโทซิน (ฮอร์โมนที่ถูกผลิตขึ้นจากไฮโปทาลามัส หรือต่อมใต้สมอง ซึ่งเป็นส่วนที่ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานของร่างกาย นอกจากนี้ยังทำให้เกิดสายใยผูกพันที่ยิ่งใหญ่ระหว่างแม่กับลูกแล้ว ยังทำให้เกิดความผูกพันกับคนอื่นด้วยเช่นเดียวกัน) ซึ่งจะเพิ่มระดับความไว้วางใจของเรากับคนอื่น และจะลดระดับคอร์ติซอล หรือฮอร์โมนแห่งความเครียดของเรา ขณะเดียวกันโดพามีนจะถูกสร้างขึ้นทำให้เรารู้สึกพึงพอใจ เกิดความปิติยินดี และความรักใคร่ชอบพอ ทำให้โดพามีนถูกขนานนามว่าเป็น ‘สารเคมีแห่งรัก’ (Chemicals of love)
ทั้งหมดนี้ สอดรับการวิจัยของฮาร์วาร์ดชี้ให้เห็นว่าความสัมพันธ์ที่มีความหมายเปรียบเสมือนใบสั่งยาที่ทำให้สุขภาวะทางอารมณ์และจิตใจดีขึ้น รวมถึงสุขภาพกายแข็งแรงขึ้นด้วย
เราต่างทราบดีว่ามีหลายวิธีในการปรับปรุงชีวิตความเป็นอยู่ให้ดีขึ้น และรู้จักแสวงหาโอกาสต่างๆ เพื่อการมีชีวิตที่ยืนยาว เช่น ออกกำลังกายมากขึ้น หรือรับประทานอาหารให้ดีขึ้น แต่เรารู้หรือไม่ว่าการรักษาความสัมพันธ์ที่มีความหมายอาจมีส่วนสำคัญต่อสุขภาพ ความสุข และการมีชีวิตที่ยืนยาวเช่นกัน “ความสัมพันธ์ที่ดี และแน่นแฟ้น ดูเหมือนจะเป็นปราการสำคัญที่ป้องกันเราจากการแก่ตัวลงได้” Robert Waldinger แพทย์จากโรงพยาบาลแมสซาชูเซตส์ในเครือฮาร์วาร์ด กล่าว

แพทย์ผู้นี้ ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการ Harvard Study of Adult Development ซึ่งติดตามผู้ชายมากกว่า 700 คน ตั้งแต่พวกเขายังเป็นวัยรุ่นในปี 1938 และดำเนินการวิเคราะห์อย่างต่อเนื่อง แม้จะผ่านมานานกว่า 82 ปี แต่กลุ่มตัวอย่างมากกว่า 60 คน ซึ่งตอนนี้ล้วนแล้วแต่อายุ 90 กว่าปี ยังคงได้รับการตามติดอย่างใกล้ชิด
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา นักวิจัยได้สัมภาษณ์ผู้ชายเหล่านี้ด้วยตนเอง พร้อมกับรวบรวมข้อมูลสุขภาพของพวกเขา (แม้กระทั่งการสแกนสมองและตัวอย่างเลือด) และขอให้พวกเขาตอบคำถามเกี่ยวกับการทำงานและการใช้ชีวิตในบ้าน ตลอดจนคำถามเกี่ยวกับสุขภาพจิตและอารมณ์ ในที่สุดนักวิจัยก็เริ่มสัมภาษณ์คู่สมรสของผู้ชายเหล่านี้ รวมถึงลูกของพวกเขาที่โตแล้ว ก่อนที่จะได้ผลลัพธ์ที่คล้ายคลึงกันเป็นอย่างมากว่า ‘ความสัมพันธ์ที่ดี’ ทำให้พวกเขามีความสุข และมีสุขภาพที่ดีในช่วงวัยชรา

“คนที่มีความสัมพันธ์ทางสังคมกับครอบครัว เพื่อน และชุมชนมากกว่า จะมีความสุข สุขภาพดี และมีอายุยืนยาวกว่าคนที่ไม่ค่อยมีความสัมพันธ์กับใคร ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ความเหงาดูเหมือนจะเป็นพิษร้าย คนที่โดดเดี่ยวมากกว่า จะมีความสุขน้อยลง สุขภาพของพวกเขาก็เริ่มทรุดโทรมลงในช่วงก่อนวัยกลางคน การทำงานของสมองก็เสื่อมลงเร็วขึ้น และคนที่เดียวดายเหล่านี้จะมีช่วงชีวิตสั้นกว่าคนที่ปราศจากความเหงา” Robert กล่าว
กระนั้นไม่ใช่ทุกความสัมพันธ์จะมีผลต่อการอายุท่ี่ยืนยาว เพราะคุณภาพของความสัมพันธ์เป็นสิ่งสำคัญ “การใช้ชีวิตท่ามกลางความขัดแย้ง เช่นในชีวิตสมรสที่มีความขัดแย้งสูงอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพของเรา ดังนั้นการใช้ชีวิตท่ามกลางความสัมพันธ์อันอบอุ่นอาจช่วยป้องกันเราให้ยืนหยัดสู้โลกต่อไปได้นานกว่าคนที่ความสัมพันธ์พังทลายลง”
นอกจากนี้ Robert ยังชี้ให้เห็นว่ากลุ่มตัวอย่างในการศึกษานี้ พึงพอใจในความสัมพันธ์ของพวกเขามากที่สุดตอนที่อายุ 50 ปี และมีสุขภาพดีที่สุดเมื่ออายุ 80 ปี เท่านั้นยังไม่พอ เพราะความสัมพันธ์ที่ดีนั้นยังช่วยปกป้องสมองของเราด้วย “การอยู่ในความสัมพันธ์ที่แนบแน่น มั่นคง จะทำให้ความทรงจำของในขณะที่อายุ 80 ปี ไม่ลางเลือน มิหนำซ้ำยังแจ่มชัดขึ้น หรือจำเก่งยิ่งกว่าเดิมอีกต่างหาก ต่างจากคนที่รู้สึกว่าไม่สามารถไว้วางใจคนอื่นได้ จะประสบปัญหาความจำเสื่อมเร็ว”

ดังนั้นจึงยังไม่สายเกินไปที่เราจะพัฒนาความสัมพันธ์ที่มีอยู่เดิมให้แน่นแฟ้น ลองทำกิจกรรมใหม่ๆ ร่วมกันเพื่อจุดประกายความสัมพันธ์ที่จืดชืดให้กลับมากระชุ่มกระชวยและมีชีวิตชีวาอีกครั้ง ไม่ก็ลองติดต่อกับสมาชิกในครอบครัวหรือวงศาคณาญาติที่ห่างหายไป หรือที่เราไม่ได้คุยด้วยมานานหลายปี หรือเริ่มสร้างความสัมพันธ์ใหม่ๆ จากการเข้าร่วมชมรมหรือเป็นอาสาสมัครต่างๆ ในชุมชน
ท้ายที่สุดแล้ว โปรดอย่าคิดว่าการมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดเป็นเรื่องน่าเบื่อ หรือคิดว่าสูญเสียความเป็นส่วนตัวจนเกินไป แต่อยากให้คิดว่านี่เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลตัวเอง ที่ช่วยต่อลมหายใจของเราให้ยืนยาว และทำให้เรามีโอกาสเป็น ‘ศตวรรษิกชน’ (Centenarian) หรือคนที่มีอายุ 100 ปีขึ้นไปได้
ที่มา :
- The secret to living longer may be your social life
- Can relationships boost longevity and well-being?











