บทที่ 1: Casino Royale ปฐมบท James Bond 007
แม้นิยาย James Bond จะประสบความสำเร็จในโลกภาพยนตร์มากเพียงใด หากแต่สำหรับแวดวงวรรณกรรมแล้ว หนังสือของ “เอียน เฟลมมิ่ง” ถูกจัดให้อยู่ใน “แถวสอง” เสมอมา จากนักวิจารณ์ฝ่ายซ้าย
ซึ่งหากเทียบกันปอนด์ต่อปอนด์แล้ว งานเขียนของ “เอียน เฟลมมิ่ง” ไม่ได้ขี้ริ้วขี้เหร่แต่อย่างใด เผลอๆ อาจมีรสวรรณกรรม และสามารถเทียบชั้นวรรณกรรมฝ่ายซ้ายหลายเล่มได้อย่างสบายๆ อีกต่างหาก
นี่คืออคติที่วงการหนังสือฝ่ายซ้ายมีต่อ “เอียน เฟลมมิ่ง” อย่างน่าเกลียด
คำถามใหญ่ที่มักติดตามมาก็คือ วรรณกรรมแบบใดมีคุณค่ามากกว่ากัน?
การจะตอบคำถามนี้ได้ คงต้องถามต่อว่า ขึ้นอยู่กับว่าคุณใช้แว่นอะไรในการประเมิน?
หากนำคำถามนี้ไปถามวรรณกรรมของ “วิลเลียม เชคสเปียร์” หรือ “เจ.เค. โรว์ลิ่ง” และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง “เอียน เฟลมมิ่ง” คำตอบที่ได้คงต้องไปถามสาธารณชนที่ชื่นชอบงานของพวกเขา
เพราะวรรณกรรมของ “วิลเลียม เชคสเปียร์” หรือ “เจ.เค. โรว์ลิ่ง” และ “เอียน เฟลมมิ่ง” ได้รับการต่อยอดนำไปสร้างเป็นละครเวที
และโดยเฉพาะอย่างยิ่งภาพยนตร์ทำงานหลักพันล้านดอลลาร์ ในตารางบ๊อกซ์ออฟฟิศ
ยังไม่ต้องพูดถึงยอดขายหนังสือที่แน่นอนว่าต้องแซงหน้าวรรณกรรมฝ่ายซ้ายอย่างไม่เห็นฝุ่น
The House of Golden Eye
“เมื่อไหร่ที่อังกฤษชนะสงคราม กันจะกลับมาที่นี่ แต่จะไม่ได้เหมือนแค่มาเที่ยวแบบนี้นะ กันจะมาอยู่กับนายเป็นการถาวร ที่จาไมก้าแห่งนี้ กันจะไม่ทำอะไรเลย นอกจาก กินๆ นอนๆ เล่นน้ำทะเล และเขียนหนังสือ กันจะเขียนนิยายสายลับ ที่จะทำให้วรรณกรรมสายลับเรื่องอื่นๆ ที่เคยมีมาทั้งหมด เป็นใบ้ไปเลย”
“เอียน เฟลมมิ่ง” บอกกับ “อิวาร์ ไบรซ์” เพื่อนรักชาวจาไมกันของเขาตอนที่แวะมาประชุมกับกรมข่าวราชนาวีอังกฤษ
เมื่อ “เอียน” ลาออกจากกองทัพ เขาก็ได้ทำตามที่พูดไว้จริงๆ “อิวาร์” หาบ้านทำเลเหมาะๆ ให้ตามที่ “เอียน” ต้องการ และ “เอียน” ก็ลงหลักปักฐานที่จาไมก้าแห่งนี้ ตั้งชื่อบ้านหลังงามไว้ว่า Golden Eye
และที่ Golden Eye แห่งนี้เอง เป็นที่ที่ให้กำเนิดวรรณกรรม James Bond เล่มแรก Casino Royale
“เอียน เฟลมมิ่ง” ใช้เวลา 2 เดือนใน Golden Eye เขาก็เขียน Casino Royale เสร็จในเดือนกุมภาพันธ์ปี ค.ศ. 1953 มันเป็นไปตามแผนที่เขาวางไว้เป๊ะๆ เลยทีเดียว
แผนการของ “เอียน” ก็คือ ทุกๆ เดือนมกราคมจนถึงกุมภาพันธ์ของทุกปี เขาจะมาปักหลักพักค้างที่ Golden Eye เพื่อ “เขียนหนังสือวันละ 2,000 คำ”
แผนการเขียนหนังสือของ “เอียน เฟลมมิ่ง” มีดังนี้ ตื่นแต่เช้ามืด-ลงมือเขียนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 3 ชั่วโมง-ทานอาหารเช้า-ลงไปว่ายน้ำในทะเลแคริบเบียน-อาบน้ำอาบท่า-กินข้าวเที่ยง-งีบยาวจนถึงมื้อเย็น-ดื่มกาแฟหลังมื้อเย็น-เริ่มลงมือเขียนอีกครั้งเป็นเวลา 1 ชั่วโมง
โดยไม่มีการอ่านทวน ขัดเกลา หรือแก้ไขใดๆ กับต้นฉบับ แปลไทยเป็นไทยก็หมายถึงว่า กฎของ “เอียน” ก็คือเขาจะไม่กลับไปอ่านซ้ำโดยเด็ดขาด เขาใช้ร่างแรกของนิยายตีพิมพ์เสมอ!
เกิดอะไรขึ้นในปี 1953
ปี ค.ศ. 1952 เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ดัชเชสแห่งเอดินบะระ เสด็จขึ้นครองราชย์เป็น พระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร และ เครือจักรภพ ทรงมีพระนามว่า สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ไอร์แลนด์เหนือและเครือจักรภพ
ปี ค.ศ. 1953 พิธีราชาภิเษกสมเด็จพระนางเจ้าเอลิซาเบทที่ 2 เป็นพระราชพิธี ที่ออกอากาศทางโทรทัศน์เป็นครั้งแรกในสหราชอาณาจักร
มีข้อครหาจากนักวิจารณ์วรรณกรรมฝ่ายซ้ายตลอดมา ถึงคุณค่าของนิยายในแนวทางแบบ “เอียน เฟลมมิ่ง” “วิลเลียม เชคสเปียร์” หรือ “เจ.เค. โรว์ลิ่ง” ว่าเป็นเพียงวรรณกรรมชั้น 2
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง งานชุด James Bond 007 ของ “เอียน เฟลมมิ่ง” ที่ยึดโยงกับเรื่องราวของราชสำนัก ไม่ต่างจากบทประพันธ์ของ “วิลเลียม เชคสเปียร์” นั่นคือสายการบังคับบัญชา MI6 ต้นสังกัดของ James Bond ที่เป็นหน่วยงานของรัฐภายใต้พระปรมาภิไธย
แวดวงหนังสือฝ่ายซ้าย ที่ยึดมั่นในแนวทางปัจเจกชนเสรีนิยม ความจริง ความดี ความงาม เป็นขั้วตรงข้ามกับวรรณคดีแฟนตาซีในลักษณะเดียวกับงานของ “วิลเลียม เชคสเปียร์” หรือ “เจ.เค. โรว์ลิ่ง” และ “เอียน เฟลมมิ่ง”
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง นิยายสายลับชุด James Bond 007 ที่พระเอกของท้องเรื่อง เป็นสายลับที่มีนาย ต้องทำทุกอย่างตามคำสั่ง เป็นคนทำงานในองค์กร ไม่ได้เป็นอิสรชน
ในอีกด้านหนึ่ง ปี ค.ศ. 1953 เอเทล และจูเลียส โรเซนเบิร์ก ถูกประหารชีวิตในข้อหาจารชนให้แก่สหภาพโซเวียต
ที่สำคัญที่สุดก็คือ ปี ค.ศ. 1953 คือปฐมบทของ “สงครามเย็น” หรือ The Cold War ที่กินเวลานานนับสิบปี (ค.ศ. 1953-1962) ระหว่างค่ายเสรีนิยมที่มีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำ กับค่ายคอมมิวนิสต์ที่มีสหภาพโซเวียตเป็นผู้นำ
มีส่วนกระตุ้นให้ “เอียน เฟลมมิ่ง” หลอมรวมประสบการณ์งานสายลับของเขาที่เคยทำในสหภาพโซเวียต
ผนวกกับการขัดเกลาฝีไม้ลายมือการเขียน บ่มเพาะ และตกผลึก นำมาสู่ผลงานเล่มแรกในชุด James Bond 007 นั่นคือ Casino Royale
Casino Royale ปฐมบท James Bond 007
Casino Royale เปิดเรื่องในตอนที่ James Bond ยังไม่ได้รหัส “ดับเบิ้ลโอ” (ศูนย์ศูนย์: 00) ซึ่งหมายถึง License to Kill หรือสายลับผู้มี “ใบอนุญาตให้ฆ่าคนได้โดยไม่ผิดกฎหมาย” ส่วนหมายเลข 7 ที่ต่อท้าย คือลำดับของสายลับในองค์กร MI6
James Bond ต้องฆ่าคนตามใบสั่งในช่วงฝึกงานจำนวน 2 คนจึงจะผ่านการทดลองงาน ได้รหัส “ดับเบิ้ลโอ” ติดตัวไปตลอดอาชีพสายลับ
James Bond ต้องประมือกับ Le Chiffre ในวงไพ่ Poker (ในวรรณกรรมใช้วงไพ่ Baccarat) และต้องต่อการกับ Le Chiffre ไปจนจบเรื่อง
โดยมี Vesper Lynd นางนกต่อที่กลายเป็นรักแรกของ “พยัคฆ์ร้าย 007” ที่ชื่อและความทรงจำที่มีต่อ Vesper Lynd จะหลอกหลอน James Bond ไปอีกหลายภาค
แม้วรรณกรรมเรื่อง Casino Royale จะออกวางจำหน่ายในปี ค.ศ. 1953 ทว่า กว่าจะถูกนำมาสร้างก็ปาเข้าไปในปี ค.ศ. 1967 ด้วยปัญหาทางลิขสิทธิ์ที่ “เอียน เฟลมมิ่ง” ที่ในตอนแรกไม่ได้ขายสิทธิ์ Casino Royale ให้กับกลุ่ม OEN ที่รับเหมาทำหนัง James Bond ทุกภาคจนถึงปัจจุบัน
Casino Royale เวอร์ชั่น 1967 จึงกลายเป็น James Bond นอกคอก ที่นอกจากจะไม่ใช่หนังชุดฝีมือจากทีมผู้สร้างคนเดียวกันที่ทำหนัง James Bond ทั้งหมดแล้ว แนวทางของเรื่องก็ไม่ใช่หนังสายลับเหมือนที่คนส่วนใหญ่คุ้นเคย เพราะ Casino Royale 1967 เป็นหนังตลก!
Casino Royale กลับมาอีกครั้งอย่างยิ่งใหญ่ ในปี ค.ศ. 2006 ถูกลิขสิทธิ์ จะจัดอยู่ในชุดหนัง James Bond ที่สร้างต่อเนื่องกันมาอย่างยาวนาน และเป็นการเปลี่ยนตัว James Bond จาก “เพียร์ซ บอสแนน” มาเป็น “แดเนียล เครก”
และเปลี่ยนวิธีการเล่าเรื่องที่ไม่อิงกับนวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์ล้ำยุค มุกตลกโปกฮา หรือฉากเลิฟซีน และเรื่องราวแฟนตาซี เหมือน James Bond ภาคก่อนๆ แต่มุ่งเน้นไปที่ประเด็น Drama และเดินเรื่องแบบ Realistic ที่แตกต่างจากที่หลายคนคุ้นเคยครับ
