คุณจะทำอย่างไรกับชุดชั้นในที่คุณไม่ต้องการแล้ว? บริจาคก็ไม่ได้ น่าเกลียด แต่แน่ละมันมีตลาดสินค้ามือสองรองรับอยู่ แต่มันก็มีแค่ยกทรงกับบอกเซอร์ที่ขายต่อได้ แต่ก็ไม่เป็นที่นิยม แล้วกางเกงในละ ทิ้งมันไปใช่ไหม แต่ปัญหานี้เริ่มมีทางออก เมื่อ The Big Favoriteบริษัทเสื้อผ้าแห่งหนึ่งในเมืองฟิลาเดลเฟีย ประเทศสหรัฐอเมริกา ขานรับกระแส Circular Economy ด้วยการประกาศรับรีไซเคิลชุดชั้นในเก่าที่ลูกค้าซื้อจากบริษัท
The Big Favorite บอกว่าชุดชั้นในเป็นสินค้าหมวดหมู่เดียวที่เหลืออยู่ซึ่งไม่สามารถบริจาคหรือขายต่อได้ จึงไม่น่าแปลกใจที่จะมีชุดชั้นในราว 5 ล้านกิโลกรัมต่อวันถูกฝังกลบอยู่ทั่วสหรัฐอเมริกา แต่มันถึงเวลาที่เราจะเลิกทิ้งชุดชั้นในเก่าเสียที เพราะขณะนี้บริษัทกำลังดำเนินการสนับสนุนและกระตุ้นให้ลูกค้าส่งคืนชุดชั้นในเก่าที่ซื้อจากบริษัทเพื่อทำการรีไซเคิล แทนที่จะทิ้งมันไป

ทางออกคือลูกค้าที่ปรารถนาจะมีส่วนร่วมในการลดปริมาณขยะจากชุดชั้นใน จำเป็นจะต้องซักล้างมันให้สะอาดหมดจดก่อนส่งคืน และบริษัทให้คำมั่นสัญญาว่าชุดชั้นในที่ส่งคืนทั้งหมดจะเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลโดยไม่ระบุชื่อว่าเป็นของลูกค้าคนใด
หลังจากที่ลูกค้าส่งคืนชุดชั้นในปลดระวาง The Big Favorite จะนำไปฆ่าเชื้อและรีไซเคิลด้วยการผลิตเส้นด้ายซึ่งทอเป็นผ้าสำหรับเสื้อผ้าใหม่ ในทางกลับกันลูกค้าจะได้รับเครดิตในบัญชีซึ่งสามารถใช้สำหรับการซื้อสินค้าใหม่ได้ หรืออีกวิธีหนึ่งเครดิตของพวกเขาสามารถเปลี่ยนเป็นเงินบริจาคให้กับโครงการเพื่อสังคมต่าง ๆ ที่เป็นมิตรกับสภาพอากาศ “เรารู้ว่ามันเป็นเรื่องแปลกที่จะส่งชุดชั้นในเก่าของคุณกลับคืนมา” บริษัทกล่าวในเว็บไซต์ “แต่การโยนมันลงในหลุมฝังกลบเป็นวิธีที่เลวร้ายยิ่งกว่า”

“ขั้นตอนการซื้อและคืนสินค้านั้นง่ายพอสมควร เมื่อชุดชั้นในเก่าหรือขาดแล้ว คุณสามารถสแกนคิวอาร์โค้ดบนแท็กเสื้อผ้าเพื่อสร้างป้ายกำกับการจัดส่งฟรี หลังจากบริษัทได้รับสินค้าของคุณ คุณจะได้รับเครดิตเพื่อซื้อสินค้าใหม่ หรือคุณสามารถบริจาคเงินสดให้กับโครงการเพื่อสิ่งแวดล้อมต่างๆ โดยเฉพาะด้านสภาพอากาศดังที่กล่าวมา” Eleanor Turner ผู้ก่อตั้ง The Big Favorite บอก

กระนั้น โปรดอย่ารู้สึกผิด ถ้าหากคุณคิดว่าแนวคิดในการรีไซเคิลชุดชั้นในเป็นเรื่องน่าขบขัน ขำได้ไม่เป็นอะไร แต่มันมีประเด็นสำคัญที่คุณต้องขบคิดและลงมือทำเช่นกัน เพราะอุตสาหกรรมแฟชั่นต้องเผชิญกับแรงกดดันในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเป็นเวลาหลายปี โดยมูลนิธิ Ellen MacArthur Foundation ซึ่งเป็นองค์กรที่ส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียนให้ข้อมูลว่า มูลค่าที่หายไปจากเสื้อผ้าที่ถูกทิ้งในแต่ละปีโดยโดยเปล่าประโยชน์คือ 500,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 14,940,616 ล้านบาท) นอกจากนี้ อุตสาหกรรมแฟชั่นยังใช้งบประมาณคาร์บอน (ปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ที่ถูกปล่อยได้) ถึง 1ใน 4ของโลกภายในปี 2050เว้นเสียแต่ว่าอัตราการผลิต การบริโภคและการกำจัดในปัจจุบันจะเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น
ขณะนี้มีบริษัทแฟชั่นบางแห่งกำลังแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเข้าร่วมโครงการริเริ่มเพื่อลดมลภาวะและปลูกฝ้ายอย่างยั่งยืนมากขึ้น และองค์การสหประชาชาติได้เปิดตัว Alliance for Sustainable Fashion เพื่อประสานความพยายามนี้ทั่วทั้งอุตสาหกรรม เพราะการรีไซเคิลเสื้อผ้าอาจเป็นธุรกิจที่ยุ่งยาก สินค้าบางรายการทำจากเส้นใยที่แตกต่างกัน บางชนิดทำจากเส้นใยธรรมชาติ บางชนิดทำจากเส้นใยสังเคราะห์ ในทำนองเดียวกันเสื้อผ้าบางชนิดหรือรองเท้ากีฬาก็มีพลาสติก เป็นวัตถุดิบ แต่สำหรับชุดชั้นในจาก The Big Favorite เป็นฝ้ายพีม่า 100% ซึ่งระบุว่าช่วยให้การรีไซเคิลเป็นของใหม่ทำได้ง่ายขึ้น

ฝ้ายพีม่าเป็นชื่อเรียกของฝ้ายประเภทเส้นใยยาวพิเศษ (Extra-long Staple – ELS) ที่เพาะปลูกอยู่ในบางเขตพื้นที่ของสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย เปรู และในบางส่วนของโลก ซึ่งมีการผลิตค่อนข้างจำกัด ด้วยความละเอียดและความยาวเป็นพิเศษของฝ้ายประเภทนี้ จึงทำให้สามารถถักทอออกมาเป็นผ้าฝ้ายที่มีความนุ่ม ละเอียด สวมใส่สบาย และมีความหรูหราแฝงอยู่ในตัว
Eleanor Turner ให้สัมภาษณ์กับนิตยสารVogue ว่า “แบรนด์ต่างๆ พยายามปรับตัวเข้าสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนในภายหลัง แต่นั่นก็ไม่ถูกต้อง เพราะที่ถูกต้องคือจะต้องเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางนี้ตั้งแต่เริ่มต้น ผลิตภัณฑ์ของเราได้รับการออกแบบโดยเฉพาะแบบ End-of-Life Design ซึ่งได้รับการออกแบบมาเพื่อแยกชิ้นส่วนต่างๆ ให้ออกจากกันอย่างง่ายดาย ทำให้สะดวก ลดขั้นตอนในการรีไซเคิล และกลายร่างสลายเป็นสินค้าใหม่แบบหมดจด”

หลักการของการออกแบบบั้นปลายผลิตภัณฑ์ (End-of-LIfe Design) เป็นการออกแบบผลิตภัณฑ์โดยคำนึงถึงกระบวนการที่วัสดุหรือผลิตภัณฑ์จะถูกส่งต่อไป ภายหลังจากไม่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภครายแรกได้ ซึ่งโดยทั่วไปปลายทางของผลิตภัณฑ์ที่ไม่สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภครายแรกได้อีกต่อไปแล้ว จากสาเหตุของการหมดอายุการใช้งาน ชำรุดเสียหาย เทคโนโลยีตกรุ่น เมื่อมาถึงจุดผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่จะถูกเลิกใช้และถูกทิ้งไป ก่อนจะถูกทำลายด้วยกรรมวิธีต่างๆ อาทิ ฝังกลบ ทิ้งลงทะเล หรือเผาทำลาย ซึ่งการทิ้งโดยไม่มีการหมุนเวียนกลับมาใช้ใหม่นี่เอง ที่ทำให้มีวัสดุจำนวนมากสะสมอยู่ในกระแสธารของของเสีย และทยอยหายไปจากระบบอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง ด้วยเหตุที่วัสดุมีการสูญหายจำนวนมากในช่วงบั้นปลายผลิตภัณฑ์ ดังนั้นแนวทางการออกแบบวงจรผลิตภัณฑ์ในปัจจุบันจึงให้ความสำคัญกับช่วงบั้นปลายผลิตภัณฑ์เป็นพิเศษ และนำไปสู่การพัฒนาหลักการการออกแบบบั้นปลายผลิตภัณฑ์นั่นเอง
เมื่อกล่าวถึง The Big Favourite เองก็ถูกนำมารีไซเคิลเช่นกัน เพราะเดิมเป็นร้านค้าปลีกที่ขายชุดทำงานสำหรับชาวไร่ชาวสวนในชนบท ก่อตั้งขึ้นในทศวรรษที่ 1930 โดยคุณปู่ของ Turner และตัวเธอได้ก่อตั้งแบรนด์ขึ้นมาใหม่ในปี 2020 พร้อมวางเป้าหมายให้เป็นแบรนด์ทันสมัยที่รักษ์โลก ภายใต้คำเชิญชวนสะดุดหูที่ว่า “Shop Ethical Undergarmets” หรือ “ซื้อชุดชั้นในที่มีจริยธรรม”
“เราได้นำรากฐานที่มีคุณภาพสูงและเชื่อถือได้ของแบรนด์นำมาปรับใช้ใหม่สำหรับการสวมใส่อย่างสะดวกสบายในทุกวัน” โดย The Big Favorite เริ่มต้นด้วยจำหน่ายกางเกง บ็อกเซอร์ กางเกงชั้นใน เสื้อยืดคอกลม เสื้อกล้ามและเสื้อยืดคอวีสีดำ สีกรมท่า และสีขาว จำหน่ายในราคาตัวละ 14-25 ดอลล่าร์สหรัฐ (ราว 420-750 บาท) โดยจะมีสีและสไตล์ให้เลือกมากขึ้นในอนาคต
อย่างไรก็ตาม ชุดชั้นในเป็นเพียงองคาพยพหนึ่งของอุตสาหกรรมแฟชั่น ดังนั้นหากความพยายามของบริษัทเล็กๆ อย่าง The Big Favorite จะจุดประกายให้ผู้ประกอบการยักษ์ใหญ่หันมาเอาจริงเอาจังกับ Circular Economy ด้วยวิธีการนี้ก็จะดีไม่น้อย
ปลาใหญ่กินปลาเล็กมาก็มาก จะลองตามปลาเล็กเพื่อโลกที่ดีขึ้นบ้างจะเป็นไรไป
ท่ี่มา :
7 วิธีที่จะทำให้ “เศรษฐกิจหมุนเวียน” เติบโตอย่างเร้าใจในปี 2021










