คำตอบสุดท้าย…การบินไทย ไปต่อหรือไม่

วันที่ 19 พ.ค. 64 จะมีคำตอบชัดเจนเกี่ยวกับแผนฟื้นฟูกิจการการบินไทยว่าจะได้รับความเห็นชอบจากกลุ่มเจ้าหนี้หรือไม่ หลังจากได้มีการลงมติเลื่อนการโหวตพิจารณาเมื่อวันที่ 12 พ.ค. ที่ผ่านมา เนื่องจากเจ้าหนี้กว่า 20 รายไม่สามารถพิจารณาคำขอแก้ไขแผน 15 ฉบับของการบินไทยได้ทัน การบินไทยจึงต้องรอลุ้นชะตาต่อไปอีกหนึ่งสัปดาห์


นับจากปี 2563 เป็นต้นมา อุตสาหกรรมการบินได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 แน่นอนว่า “การบินไทย” ก็หนีไม่พ้นวิกฤตครั้งนี้
นอกจากผลกระทบจากวิกฤตการบินแล้ว การบินไทยยังประสบปัญหาการขาดสภาพคล่อง และกระแสเงินสดที่มีจำกัด รวมถึงขาดทุนสะสมต่อเนื่องมาเป็นระยะเวลาหลายปี แต่ด้วยความมุ่งมั่นที่จะบริหารธุรกิจให้สอดคล้องกับหนี้สิน และสถานะทางการเงิน ตลอดจนสภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบัน การบินไทยจึงจำเป็นต้องเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูกิจการ เพื่อกลับมามีศักยภาพในการสร้างรายได้ และกลับมาทำกำไรอีกครั้ง

วิกฤตโควิด-19

โดยเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2563 ศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งให้การบินไทยดำเนินการฟื้นฟูกิจการและแต่งตั้งคณะผู้ทำแผนตามที่การบินไทยเสนอ ประกอบด้วยผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญในวิชาชีพต่างๆ ได้แก่
  • 1. พล.อ.อ.ชัยพฤกษ์ ดิษยะศริน
  • 2. นายจักรกฤศฏิ์ พาราพันธกุล
  • 3. นายพีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค
  • 4. นายบุญทักษ์ หวังเจริญ
  • 5. นายปิยสวัสดิ์ อัมระนันทน์
  • 6. นายชาญศิลป์ ตรีนุชกร
  • 7. บริษัท อีวาย คอร์ปอร์เรท แอดไวซอรี่ เซอวิสเซส จำกัด
ซึ่งการบินไทยจะดำเนินการฟื้นฟูกิจการต่อไปได้หรือไม่ ก็ขึ้นอยู่กับการสนับสนุนและเห็นชอบจากกลุ่มเจ้าหนี้

การบินไทย

ชู “แบรนด์” พลิกวิกฤต

จุดหนึ่งที่การบินไทยนำเสนอในแผนฟื้นฟูเพื่อพลิกวิกฤตก็คือ “แบรนด์” ซึ่งถือเป็นจุดแข็งสำคัญของการบินไทย เพราะเป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับในมาตรฐานบริการมาอย่างยาวนาน สโลแกน Smooth as silk และ รักคุณเท่าฟ้า เป็นที่จดจำสร้างชื่อเสียงและความประทับใจให้กับคนไทยและลูกค้าไปทั่วโลก ซึ่งการบินไทยแสดงถึงความพร้อมที่จะกลับมาบินเต็มรูปแบบอีกครั้ง ภายหลังจากแผนฟื้นฟูกิจการได้รับความเห็นชอบจากศาล รวมถึงเมื่อสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 คลี่คลายลงแล้ว เพราะการบินไทยมีฐานลูกค้าที่แข็งแกร่ง ประกอบกับมีความพร้อมด้านทรัพยากร บุคลากรและจุดแข็งในการประกอบธุรกิจ ซึ่งเป็นการยากที่ผู้ประกอบธุรกิจสายการบินรายอื่นในประเทศจะมีความพร้อมในการดำเนินธุรกิจได้เทียบเท่า

การบินไทย

4 ยุทธศาสตร์ขับเคลื่อน

การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ตามแผนฟื้นฟูกิจการของการบินไทย ได้มีการกำหนดวิสัยทัศน์ใหม่ คือ สายการบินคุณภาพสูงที่ให้บริการเต็มรูปแบบ ด้วยความแข็งแกร่งของอัตลักษณ์ความเป็นไทยเชื่อมโยงประเทศไทยสู่ทั่วโลก และสร้างผลกำไรที่ดีอย่างต่อเนื่อง ประกอบด้วยกลยุทธ์ 4 ด้าน ได้แก่
1. เป็นสายการบินที่ลูกค้าเลือกเป็นอันดับแรก สามารถปรับเปลี่ยนออกแบบผลิตภัณฑ์ตามความต้องการและความพึงพอใจของลูกค้า เพื่อส่งมอบประสบการณ์ที่มีคุณภาพสูง ควบคู่ไปกับการบริหารต้นทุนอย่างมีประสิทธิภาพ
2. เพิ่มศักยภาพด้านการพาณิชย์ มีเป้าหมายชัดเจนในการหารายได้มากขึ้น มีการนำเสนอบริการเสริมเพื่อเป็นตัวเลือกอย่างเต็มรูปแบบ และมีการผสมผสานช่องทางการจัดจำหน่ายที่ทำให้เกิดช่องทางการตลาดแบบผสมผสานกันในหลากหลายช่องทาง หรือ Omni-channel เพิ่มความแข็งแกร่งด้วยการลงทุนด้านดิจิทัล เพื่อพัฒนาขีดความสามารถด้านการพาณิชย์อย่างเข้มข้น
3. การบริหารต้นทุนให้สามารถแข่งขันในอุตสาหกรรมการบินได้ อาทิ การปรับปรุงสัญญาเช่าเครื่องบินที่เป็นประโยชน์ต่อการบินไทย การบริหารจัดการค่าใช้จ่ายกับพันธมิตรทางธุรกิจอย่างเข้มงวด รวมถึงการปรับลดความซ้ำซ้อนของโครงสร้างองค์กรให้เหมาะสมกับธุรกิจ ให้มีความคล่องตัวมากขึ้น และมีการปรับลดจำนวนพนักงานให้อยู่ในสถานะที่แข่งขันกับสายการบินอื่นๆได้
4. เป็นองค์กรที่มีประสิทธิภาพสูงด้านการปฏิบัติการและความปลอดภัย รวมถึงเป็นศูนย์กลางการเชื่อมต่อสายการบินพันธมิตรมายังจุดบินต่างๆ ในประเทศไทย
ยุทธศาสตร์ทั้ง 4 ด้านจะถูกขับเคลื่อนด้วยการปรับปรุงระบบและกระบวนการทำงานในรูปแบบใหม่ ให้สอดคล้องกับสถานการณ์การบินในปัจจุบัน มีการพัฒนาศักยภาพของพนักงานทุกระดับ ทั้งผู้บริหารและพนักงานระดับปฏิบัติการณ์ การเปลี่ยนแปลงพัฒนาวัฒนธรรมองค์กรและทัศนคติของพนักงาน รวมถึงการกำหนดดัชนีชี้วัดผลงานและแรงจูงใจที่เหมาะสม เพื่อสอดคล้องกับความสำเร็จของแผนปฏิรูปธุรกิจ การขับเคลื่อนองค์กรให้สามารถปฏิบัติตามแผนที่วางไว้ได้เป็นสิ่งสำคัญ

การบินไทย

ลดรายจ่าย 3 หมื่นล้านต่อปี

การบินไทยยังได้จัดตั้งฝ่ายขับเคลื่อนองค์กร โดยนำความริเริ่มจากพนักงานทุกระดับและสายงาน จำนวนกว่า 600 โครงการ มาทำการศึกษาวิเคราะห์ธุรกิจ และแสวงหาโอกาสในการพัฒนาธุรกิจโดยละเอียด โดยมีฝ่ายการเงินตรวจสอบแผนการดำเนินงานอย่างใกล้ชิด มีการวางระบบการดำเนินงานให้สำเร็จ และปรับใช้วิธีการที่ได้รับการรับรองว่าประสบความสำเร็จแล้วของบริษัทอื่นที่อยู่ภายใต้สถานการณ์ที่คล้ายคลึงกันกว่า 500 แห่งทั่วโลก เพื่อให้แต่ละโครงการประสบความสำเร็จ และเพื่อให้ธุรกิจมีความอยู่รอด โดยมีการบริหารจัดการต้นทุน และมีมาตรการลดค่าใช้จ่ายจากโครงการต่างๆที่ได้ดำเนินการไปแล้ว ทำให้การบินไทยลดค่าใช้จ่ายไปแล้วกว่า 3 หมื่นล้านบาทต่อปี ได้แก่ การเจรจาต่อรองขอปรับลดค่าเช่าเครื่องบิน (Lessor) ให้เป็นแบบลักษณะยืดหยุ่นตามชั่วโมงใช้งานตริง และปรับลดค่าเช่าหรือเช่าซื้อเครื่องตลอดสิ้นอายุสัญญา การปรับลดแบบเครื่องบินจาก 12 แบบเหลือ 5 แบบ การปรับลดแบบเครื่องยนต์จาก 9 แบบเหลือ 4 แบบ และการเจรจากับผู้ซ่อมบำรุงเครื่องยนต์เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง การจัดกลุ่มนักบินให้เหมาะสมกับแบบเครื่องบิน จาก 5 กลุ่มเหลือ 3 กลุ่ม รวมทั้งการปรับโครงสร้างค่าตอบแทนนักบินให้มีสัดส่วนเงินเดือนประจำต่อค่าตอบแทนรายชั่วโมงลดลง ซึ่งจะทำให้ช่วยลดค่าใช้จ่ายในช่วงที่อุปสงค์ของการบินยังไม่กลับคืนมาเทียบเท่าสถานการณ์ก่อนวิกฤตโควิด-19

ลดพนักงาน 1.4 หมื่นคน

ขณะที่การปรับปรุงโครงสร้างองค์กร มีการปรับปรุงลดขั้นตอนการบังคับบัญชา จาก 8 ขั้นตอน เหลือ 5 ขั้นตอน ลดจำนวนผู้บริหารลงจาก 800 อัตราเหลือ 500 อัตรา ปรับลดจำนวนพนักงานจากประมาณ 29,000 คนในปี 2562 คงเหลือประมาณ 16,500 คน ณ ปัจจุบันคือเดือนพฤษภาคม 2564 และจะปรับลดลงเพื่อให้บรรจุจำนวนบุคลากรที่เหมาะสมที่ 15,000 คน ภายในสิ้นปี 2564 ซึ่งจะทำให้องค์กรมีความคล่องตัว มีประสิทธิภาพมากขึ้น และมีความเหมาะสมกับธุรกิจในอนาคต โดยการลดค่าใช้จ่ายด้านบุคลากร บริษัทได้ขอความร่วมมือจากพนักงานดำเนินโครงการร่วมใจเสียสละเพื่อองค์กร ประกอบด้วย โครงการลาระยะยาวรับเงินเดือน 20% โครงการลาหยุดไม่รับเงินเดือนและค่าตอบแทน โครงการร่วมใจเสียสละเพื่อองค์กร ทำให้สามารถปรับลดค่าใช้จ่ายพนักงานลงจากเดือนละกว่า 25,000 ล้านบาทในปี 2563 ให้เหลือ 800 ล้านบาทในปลายปี 2564 ส่งผลให้ค่าใช้จ่ายต่อเดือนของการบินไทยจะลดลงประมาณร้อยละ 50 เมื่อเทียบกับค่าใช้จ่ายในอดีต

การบินไทย

ปัจจัย 9 ข้อฟื้นกิจการ

การบินไทยมั่นใจว่าการเดินทางของแผนฟื้นฟูจะประสบความสำเร็จได้ด้วยหลักการและปัจจัยต่างๆ ทั้ง 9 ข้อ ประกอบด้วย
  • 1. การกำหนดวิสัยทัศน์ใหม่ของการบินไทย
  • 2. การฟื้นตัวของธุรกิจการบิน
  • 3. การเพิ่มประสิทธิภาพของเส้นทางบินและฝูงบิน
  • 4. การเพิ่มศักยภาพในการหารายได้
  • 5. การบริหารจัดการต้นทุนและการพัฒนาระบบการจัดการจัดซื้อจัดจ้าง
  • 6. การบริหารจัดการบริษัทลูกและบริษัทในเครือ
  • 7. การปรับโครงสร้างองค์กรและผลตอบแทน
  • 8. การขับเคลื่อนแผนฟื้นฟูกิจการ
  • 9. การสนับสนุนจากทุกภาคส่วน
สำหรับขั้นตอนการพิจารณาแผนฟื้นฟูกิจการ เป็นขั้นตอนสำคัญตามกฎหมาย การบินไทยจะไม่สามารถดำเนินการฟื้นฟูกิจการต่อไปได้ หากไม่ได้รับการสนับสนุน และความเห็นชอบจากเจ้าหนี้ที่เพียงพอตามจำนวนที่กฎหมายกำหนด เพื่อก้าวผ่านอุปสรรคครั้งใหญ่ของบริษัทในครั้งนี้

ฟื้นกิจการ

ลุ้นเสียงโหวตเจ้าหนี้

การจัดประชุมเจ้าหนี้ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) เมื่อวันที่ 12 พ.ค. 64 ผลปรากฏว่า เจ้าหนี้หลายราย โดยเฉพาะเจ้าหนี้รายใหญ่ที่มีการเสนอแก้แผนฟื้นฟูการบินไทย ลงมติให้มีการเลื่อนโหวตพิจารณาแผนฟื้นฟูการบินไทยออกไปก่อน เนื่องจากเพิ่งรับทราบรายละเอียดเกี่ยวกับแผนฟื้นฟู โดยเฉพาะเจ้าหนี้กว่า 20 รายที่อ้างว่าคำขอแก้ไขแผน 15 ฉบับไม่สามารถพิจารณาได้ทัน เนื่องจากได้รับกระทันหัน จึงเสนอขอให้เลื่อนโหวตแผนออกไป โดยเจ้าหนี้ 20 รายดังกล่าว มีมูลหนี้รวมกว่า 3.2 หมื่นล้านบาท หรือคิดเป็น 24.4% จากมูลหนี้ทั้งหมด 1.33 แสนล้านบาท อาทิ ชุมนุมสหกรณ์ออมทรัพย์แห่งประเทศไทย สหกรณ์ออมทรัพย์การไฟฟ้าผ่ายผลิตแห่งประเทศไทย สหกรณ์ออมทรัพย์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สหกรณ์ออมทรัพย์ธรรมศาสตร์ สหกรณ์ออมทรัพย์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สหกรณ์ออมทรัพย์องค์การเภสัชกรรม และสหกรณ์พนักงานการบินไทย เป็นต้น
ประเด็นที่น่าจับตามองอย่างยิ่งคือ การประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 11 พ.ค.ที่ผ่านมา ไม่ได้มีการเสนอเรื่องการพิจารณานำการบินไทยกลับมาเป็นรัฐวิสาหกิจอีกครั้ง จึงต้องวัดใจในส่วนของเจ้าหนี้แบงก์ว่าจะโหวตรับแผนฟื้นฟูหรือไม่ หากไม่มีการนำเรื่องนี้เข้าสู่ ครม. โดยจะมีการจัดประชุมเจ้าหนี้ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (e-Meeting) เพื่อโหวตแผนฟื้นฟูอีกครั้ง ในวันที่ 19 พ.ค.นี้ เวลา 9.00 น.
วันนั้นเราจะรู้คำตอบสุดท้ายว่าแผนฟื้นฟูการบินไทยจะผ่านความเห็นชอบจากเจ้าหนี้ กลับมาทะยานขึ้นสู่ฟากฟ้าอีกครั้ง หรือจะยอมให้การบินไทยล้มละลายกลายเป็นเพียงความทรงจำแห่งอดีต