Stanford Thailand Research Consortium (STRC) ภายใต้การสนับสนุนของศูนย์พัฒนาวิชาชีพแห่งมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด (Stanford Center for Professional Development: SCPD) จัดงานสัมมนาออนไลน์ ในหัวข้อ “Future Thailand – Innovation in Education and Workforce Development” ซึ่งได้รับเกียรติจากคณาจารย์ นักวิจัย จากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด และผู้บริหารจากองค์กรชั้นนำในประเทศไทย ร่วมพูดคุยถึงโอกาสในการยกระดับการพัฒนาบุคลากรด้านการศึกษาเพื่อสร้างประสบการณ์การเรียนรู้โดยเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ในโอกาสนี้ คุณกานติมา เลอเลิศยุติธรรม หัวหน้าคณะผู้บริหารด้านทรัพยากรบุคคล กลุ่มบริษัท AIS และ กลุ่มอินทัช ได้แสดงวิสัยทัศน์ของเอไอเอสเกี่ยวกับประเด็นนี้ไว้อย่างน่าสนใจ ในฐานะมุมมองขององค์กรที่เป็นผู้นำที่โดดเด่นด้าน Digital Life Service Provider
จับมือไว้ แล้วไปด้วยกัน
คุณกานติมาชี้ว่า หากจะปล่อยให้ภาครัฐและภาคการศึกษาทำงานอย่างโดดเดี่ยว จะลำบาก เพราะภาคเอกชนเห็นทิศทางของธุรกิจชัดเจนว่าจะขับเคลื่อนอย่างไร และต้องการบุคลากรแบบใด จึงต้องทำหน้าที่นี้ร่วมกันอย่างแข็งขัน โดยเฉพาะองค์กรที่แข็งแกร่ง หากมีโอกาสและลุกขึ้นมาช่วยกัน ก็จะทำให้เกิดการพัฒนาบุคลากรที่มีคุณสมบัติตรงตามความต้องการของตลาดและสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนได้
ขณะเดียวกันภาคเอกชนก็ต้องการให้สถาบันการศึกษาเตรียมความพร้อมของบุคลากรต่อตลาดแรงงาน นอกเหนือจากการเตรียมความพร้อมด้านทฤษฎีและความรู้ด้านวิชาการ แม้จะไม่ใช่สิ่งท้าทายมากนัก แต่ก็นับว่ามีความสำคัญในการผสานความแข็งแกร่งของภาคเอกชนและสถาบันการศึกษาเข้าด้วยกัน เพื่อนำส่งคุณภาพของบัณฑิตที่ดีสู่ตลาดแรงงาน
“ต้องคุยกันให้มากขึ้น ถ้าต่างฝ่ายต่างคิดในแง่ของตัวเองเพียงอย่างเดียว จะทำให้อุปสงค์และอุปทานไม่เจอกันสักที ดังนั้นจึงต้องรู้ความคาดหมายของอีกฝ่าย ต้องเข้าใจในมุมมองของแต่ละฝ่่ายให้ชัดเจน โดยภาคเอกชนเข้าไปแบ่งปันประสบการณ์ให้กับสถาบันการศึกษา โดยสิ่งที่พบเห็นบ่อยที่สุดคือบัณฑิตจบใหม่มักจะขาดทักษะในการประยุกต์ใช้ความรู้ในตำราเพื่อนำมาทำงานจริง รวมถึงขาดประสบการณ์ในการทำงาน เพราะการฝึกงานยังเป็นการฝึกเพื่อเก็บหน่วยกิต องค์กรที่รับนักศึกษาฝึกงานหลายแห่ง ก็ให้นักศึกษาได้ฝึกงานแบบผิวเผินเพียงเท่านั้น แต่เราต้องการเห็นการฝึกประสบการณ์จริงๆ ซึ่งองค์กรต่างๆ ก็ต้อง disrupt ตัวเองในเรื่องนี้ด้วย สิ่งสำคัญคือการร่วมมือระหว่างภาคเอกชนและสถาบันการศึกษา เพื่อออกแบบหลักสูตรการศึกษาที่ตอบโจทย์ตลาดแรงงาน นั่นหมายความว่าภาคเอกชนจะต้องก้าวเข้าไปในรั้วมหาวิทยาลัยเพื่อช่วยเตรียมความพร้อมให้นักศึกษาก่อนเผชิญหน้ากับโลกการทำงานจริง”
“ส่วนตัวยังมั่นใจในองค์ความรู้ด้านวิชาการของคณาจารย์อยู่ แต่นอกจากหลักสูตรปริญญาปกติแล้ว ควรเพิ่มหลักสูตรประกาศนียบัตร หรือหลักสูตรระยะสั้นที่เน้นทักษะและความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านที่เป็นที่ต้องการของยุคสมัยให้มากขึ้น เนื่องจาก Skill Set เปลี่ยนเร็ว ซึ่งในส่วนนี้อาชีวศึกษาก็จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นด้วย”
นอกจากนี้ คุณกานติมากล่าวเสริมว่า “เราจะเห็นว่าวัฒนธรรมมีผลต่อการให้การศึกษา โดยเฉพาะระบบการศึกษาในเอเชีย นักศึกษาที่ดีจะต้องตามคำสอนของอาจารย์ ไม่หือไม่อือ แต่ถ้านักศึกษาเริ่มที่จะตั้งคำถามก็มักจะถูกมองว่าไม่ดี ไม่เชื่อฟัง ซึ่งในไทยก็ต้องเปลี่ยนตรงนี้เพื่อให้สอดรับวัฒนธรรมองค์กรของภาคเอกชน แต่ตัวนักศึกษาเองก็ต้องเปิดใจ ไม่ปิดกั้นโอกาสในการพัฒนาตัวเอง ส่วนภาคเอกชนก็ต้องพร้อมที่จะ Upskill พนักงานด้วย”
ด้านมุมมองของเอไอเอสในการพัฒนาคน เพื่อเตรียมพร้อมบุคลากร และเยาวชนของชาติให้สามารถรับมือกับอนาคตได้นั้น คุณกานติมาบอกว่า “เราจะปรับตัวอย่างไร ที่่จะทำให้ระบบการศึกษาแข็งแกร่งขึ้น มีความพร้อม และรับมือกับการเปลี่ยนแปลงได้ดี สิ่งสำคัญคือนักศึกษาต้องสร้าง Growth Mindset ให้ได้ ต้องมีความสามารถในการปรับตัว สำหรับการคัดเลือกพนักงานใหม่ นอกเหนือจากเกรดเฉลี่ยหรือผลการเรียนแล้ว นักศึกษาที่ทำกิจกรรมต่างๆ หรือแม้กระทั่งทำโปรเจคท์อะไรต่างๆ ก็จะถูกนำมาประเมินในการคัดเลือกด้วย ดังนั้นนักศึกษาก็ต้องเปลี่ยน mindset ต้องพัฒนาด้าน Soft Skill ด้วย”
“เอไอเอส” ใช้ศักยภาพด้านเทคโนโลยีและดิจิทัล หนุนการศึกษาไทยเต็มสูบ
จะเห็นได้ว่าที่ผ่านมา เอไอเอสมีความใกล้ชิดกับแวดวงการศึกษาเป็นอย่างมาก โดยทำงานร่วมกับอาจารย์โดยใช้เทคโนโลยีให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุดในการสอนและฝึกทักษะที่สอดรับกับความต้องการขององค์กรให้กับนักศึกษาผ่านโครงการ The Educators Thailand เพื่อสนับสนุนการสร้าง “นวัตกรรมการสอนของครูไทยในอนาคต” อีกทั้งยังมีโครงการ The Tutor Thailand เพื่อส่งเสริมการพัฒนาบุคลากรกลุ่ม “ติวเตอร์” ซึ่งถือเป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการให้ความรู้แก่นักเรียน และนักศึกษาในประเทศไทย โดยเพิ่มทักษะที่ทันสมัยและจำเป็นในด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการออกแบบหลักสูตรต่างๆ ให้เหมาะสมกับกลุ่มเยาวชน การสื่อสารการเรียนรู้ในรูปแบบที่สร้างสรรค์และน่าสนใจ รวมไปถึงการเสริมทักษะทางด้านดิจิทัลต่างๆ เพื่อให้สอดรับกับบริบทและสถานการณ์ในปัจจุบัน ตลอดจนสร้างการเรียนรู้ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุดแก่เยาวชนไทย
ในส่วนนักศึกษา เอไอเอสก็มีโครงการ AIS Academy for THAIs โดยเป็นศูนย์กลางด้านการเรียนรู้เทคโนโลยี นวัตกรรมต่างๆ จากทั้งภายในและนอกประเทศอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อสังคมไทย เป็นโซลูชั่นที่เกิดจากการตีโจทย์ที่ว่าทำอย่างไรให้พนักงานเอไอเอสกว่า 12,000 คน มีทักษะและความรู้เพิ่มมากขึ้น และนำมาใช้ในการทำงานจริง โครงการนี้จึงไม่ใช่แค่การพัฒนา “คนในองค์กร” แต่ยังคิดเผื่อถึง “คนไทย” ทุกคนที่สามารถเข้าถึงองค์ความรู้ต่างๆ เหล่านี้ได้เช่นกัน เพราะเอไอเอสเชื่อมั่นว่าการเติบโตแต่เพียงผู้เดียว หาใช่การเติบโตอย่างแท้จริงและยั่งยืน แต่การสร้างสังคมเพื่อเติบโตไปพร้อมกันต่างหาก คือคำตอบที่ใช่ นี่จึงเป็นอีกหนึ่งผลลัพธ์จากการที่เอไอเอสทรานสฟอร์มจากบริษัทโทรคมนาคมเป็นบริษัท Digital Life Service Provider และอีกหนึ่งโครงการที่เอไอเอสภาคภูมิใจก็คือ Jump Thailand ภารกิจเฟ้นหาสุดยอดทีมจากทั่วประเทศเพื่อมาร่วมมือกัน ระดมสมองช่วยแก้ปัญหาสำคัญต่างๆ ของประเทศ ด้วยนวัตกรรมให้ก้าวทันกับโลกที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างก้าวกระโดด ในรูปแบบการแข่งขัน Hackathon และการบ่มเพาะนวัตกรรม
สำหรับการปรับตัวขององค์กรและพนักงานในยุคโรคอุบัติใหม่ คุณกานติมามองว่า “ในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 เช่นนี้ การสื่อสารจะทวีบทบาทเป็นอย่างมาก คนเปลี่ยนวิถีการทำงานไปจากรูปแบบเดิม Active learning จึงมีความสำคัญ เพราะจากเดิม Career growth จะขึ้นอยู่กับองค์กร แต่ปัจจุบันนี้เป็นความรับผิดชอบ 50:50 ระหว่างองค์กรและพนักงาน แม้องค์กรจะมอบเส้นทางความก้าวหน้าในสายอาชีพให้ แต่พนักงานก็ต้องใส่ใจที่จะเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ และปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในขณะนี้ที่ประเทศไทยกำลังพูดถึง Digital Transformation ยิ่งสำคัญมาก เราจึงต้องโฟกัสที่วัฒนธรรมองค์กรที่เปลี่ยนแปลงไป บุคลากรต้องมีความสามารถในการปรับตัว เพราะเงื่อนไขต่างๆ จะเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะความรู้ และเทคโนโลยี คนรุ่นใหม่ต้องการสปอตไลท์ ในขณะที่ผู้นำองค์กรก็ต้องปรับตัว ปรับเปลี่ยนวิธีคิดในการที่จะบริหารองค์กร และบริหารทีม”
สำหรับในด้านสถาบันการศึกษา มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด คือตัวอย่างของสถาบันการศึกษาที่ปรับตัวเพื่อตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวที่เกิดขึ้น โดยโครงการ Innovative Teaching Scholars (ITS) เปิดโอกาสให้บุคลากรทางการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยในประเทศไทย มีโอกาสเข้ารับการฝึกอบรมด้านการสอนจากมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด เพื่อยกระดับคุณภาพการเรียนการสอนของตนเอง โดยโครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยด้านการศึกษาของ The Stanford Thailand Research Consortium (STRC) ที่มุ่งหาแนวทางส่งเสริมการพัฒนาบุคลากรทางการศึกษาและความสามารถในการสร้างประสบการณ์การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมโดยเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง และมอบประสบการณ์การเรียนรู้ที่ครอบคลุมแก่ผู้เข้าร่วมโครงการ ประกอบด้วยการเรียนรู้ผ่านการรวมกลุ่ม และมีปฏิสัมพันธ์เสมือนจริง (Virtual Interaction) การสร้างโมดูลเนื้อหาที่ให้ผู้เข้าร่วมเรียนรู้ได้ด้วยตนเองตามความพร้อมหรือจังหวะการเรียนรู้ของแต่ละคน รวมถึงจัดการสอนแบบโค้ชชิ่งเป็นกลุ่มย่อย เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้และทดลองทำด้วยวิธีการสอนแบบใหม่ ที่สอดคล้องตามบริบทของแต่ละหลักสูตรของอาจารย์แต่ละท่านแบบเรียลไทม์ ตลอดจนการสร้างบรรทัดฐานเพื่อพัฒนาชุมชนแห่งการปฏิบัติที่ยั่งยืนด้วยการสนับสนุนการเรียนการสอนจากผู้เข้าร่วมโครงการทั้งในปัจจุบันและอนาคต
