หลังจากลงนามบันทึกข้อตกลงว่าด้วยความร่วมมือใน โครงการ บัณฑิตอาสาต้นแบบ ระยะแรก ไปเมื่อวันที่ 22 กันยายน ปี 2563 ที่ผ่านมา ในวันนี้ โครงการดีๆ นี้ ซึ่งเป็นความร่วมมือกันระหว่าง สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) กรมการพัฒนาชุมชน กระทวงมหาดไทย และมหาวิทยาลัยบูรพา (ม.บูรพา) ได้มีความคืบหน้าสร้างประโยชน์ให้กับชุมชนตามจุดประสงค์ของโครงการ แต่จะเป็นด้านใดนั้น เรามีข้อมูลมาอัปเดตกัน
ติดตั้งทักษะ บัณฑิตอาสาต้นแบบ พร้อมลงพื้นที่ พัฒนาชุมชนบ้านเกิดอย่างยั่งยืน
ก่อนจะไปทราบถึงความคืบหน้าของ โครงการ บัณฑิตอาสาต้นแบบ ขอย้อนไปอัปเดตกันก่อนว่า กลไกที่วางไว้เพื่อติดตั้งทักษะจำเป็นสำหรับ บัณฑิตอาสาต้นแบบ รุ่นที่ 1 ประกอบด้วยอะไรบ้าง
คณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) หรือ อีอีซี ได้กล่าวไว้ว่า
“ที่ผ่านมา ทาง สกพอ. กรมการพัฒนาชุมชน และ ม.บูรพา ได้จัดกิจกรรมเพื่อฝึกอบรม พัฒนาทักษะ และเสริมสร้างองค์ความรู้ต่างๆ เพื่อหล่อหลอมให้เหล่าบัณฑิตอาสามีความรู้ ความเชี่ยวชาญ เป็นตัวแทนในการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนตลอดจนสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องของประชาชน ในพื้นที่ 3 จังหวัดอีอีซี

“โดยเฉพาะนโยบาย ภารกิจ และการดำเนินงานของเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก ตลอดจนโครงการ บัณฑิตอาสาต้นแบบ ได้เปิดโอกาสให้เยาวชนได้ทำงานดี มีรายได้อย่างพอเพียงในถิ่นฐานบ้านเกิดของตัวเอง และเติบโตเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติอย่างยั่งยืนต่อไปในอนาคตได้อย่างเป็นรูปธรรม”
ทั้งนี้ ในเดือนกันยายน 2563 ที่ผ่านมา ได้มีการจัดกิจกรรมในโครงการ บัณฑิตอาสาต้นแบบ ขึ้น ที่ วิทยาลัยการพัฒนาชุมชน อำเภอบางละมุง จังหวัดชลบุรี ด้วยกิจกรรม การฝึกอบรมที่กระตุ้นและเสริมสร้างทักษะความเชี่ยวชาญด้านต่างๆ ให้กับบรรดาบัณฑิตอาสาต้นแบบ ที่ผ่านการคัดเลือกของสำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดทั้ง 3 จังหวัด ในพื้นที่อีอีซี
โดยตัวอย่างกิจกรรมการเรียนรู้ในโครงการบัณฑิตอาสาต้นแบบนี้ มีความหลากหลาย ทั้ง กระบวนการเรียน ดูหนังแฝงแง่คิด ด้วยวิชาบทบาทของการพัฒนาปรัชญา อุดมการณ์ หลักการกระบวนการ และวิธีการพัฒนาชุมชน

โดยเฉพาะการฝึกฝนทักษะการพูดในที่ชุมชนเพื่อให้เป็นนักสื่อสารที่ดี มุ่งให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในการสื่อสารกับชุมชนตามเป้าหมายที่วางไว้ ด้วยการฝึกฝนโดยใช้หลักฐาน 4 หลักวาทะศิลป์ และศิลปะการพูดจูงใจ การทำงานเป็นทีมและการสร้างเครือข่ายที่มีประสิทธิภาพ วิทยากรกระบวนการและการใช้เครื่องมือส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน รวมถึงร่วมกิจกรรมออกกำลังกายในตอนเช้าทุกวัน เพื่อเพิ่มความสุขสดชื่น ความแข็งแรงให้กับทั้งร่างกายและจิตใจ
นอกจากนี้ยังฝึกอบรมการใช้เครื่องมือของการพัฒนาชุมชน ด้วยการเข้าสู่ฐานปฏิบัติการของอาวุธทั้ง 4 ได้แก่
ประวัติศาสตร์ชุมชน หรือเส้นเวลา (Time line)
แผนที่ความคิด (Mind Map)
การวิเคราะห์รากเหง้าของปัญหา (Root-Cause Analysis: RCA)
การทบทวนหลังทำงาน หรือหลังปฏิบัติ หรือหลังกิจกรรม (After Action Review: AAR)
การพัฒนาทักษะและสอนเรื่องการใช้เครื่องมือของการพัฒนาชุมชนทั้งหมดนี้ ก็เพื่อให้บัณฑิตอาสาได้เจาะลึก และเข้าถึงการใช้อาวุธแต่ละชนิดโดยละเอียด ตลอดจนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ในชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เข้าใจโครงการบัณฑิตอาสาต้นแบบมากขึ้น ด้วยคอนเซปต์โครงการ ที่ปรับไปใช้ได้จริง
ผศ.ดร.ณยศ คุรุกิจโกศล ผู้รักษาการแทนรองอธิบดีฝ่ายกิจการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก มหาวิทยาลัยบูรพา ได้อธิบายถึงคอนเซปต์ของโครงการ ‘บัณฑิตอาสาต้นแบบ’ เพื่อให้ทุกคนได้เห็นภาพเพิ่มเติมว่า
“โครงการบัณฑิตอาสาเป็นการนำผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี หรือบัณฑิตใหม่ป้ายแดง เข้ามาฝึกอบรมกับโครงการ เพื่อให้พวกเขาได้ลงไปเป็นฟันเฟืองชิ้นสำคัญที่จะเชื่อมกลุ่มคนทำงานที่มีหน้าที่พัฒนาพื้นที่อีอีซีและชาวบ้าน โดยเราคาดหวังว่าบัณฑิตอาสากลุ่มนี้จะมีความเข้าใจเชิงลึก มีข้อมูลเชิงลึกในเรื่องจุดแข็งจุดอ่อนของพื้นที่ สามารถสำรวจปัญหาที่เกิดขึ้นและนำความรู้ในเรื่องของการพัฒนาชุมชนมาจัดทำเป็นโครงการคนละหนึ่งโครงการเพื่อนำเสนอให้อีอีซีได้”
“สิ่งที่เกิดขึ้นจากโครงการคือ ความร่วมมือในการพัฒนาระหว่าง สกพอ. ชุมชน ที่มีบัณฑิตอาสาต้นแบบทำหน้าที่ผู้ประสานงาน โดยใช้ศักยภาพที่ได้ร่ำเรียนมาใช้ในการเชื่อมโยงและพัฒนาชุมชน”

ด้าน ดร.สกฤติ อิสริยานนท์ อาจารย์และหัวหน้าภาควิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า
“กรมการพัฒนาชุมชนและมหาวิทยาลัยบูรพา ได้ออกแบบหลักสูตรร่วมกันเพื่อเสริมสร้างความรู้ให้กับบัณฑิตได้เข้าใจเป้าหมายของโครงการ เช่น ความรู้ในเรื่อง EEC ความรู้ในเรื่องของการทำงานกับชุมชนท้องถิ่น การลงพื้นที่ การทำความรู้จักกับชุมชนในหลากหลายมิติ เพื่อสามารถวิเคราะห์ถึงเหตุและปัจจัยปัญหาต่างๆ ที่พบจากชุมชนได้”
ที่สุดแล้ว ผศ.ดร.ณยศ กล่าวสรุปว่าโครงการนี้อาจจะต้องใช้ระยะเวลาในการวัดผลในระยะหนึ่ง เนื่องจากเป็นบัณฑิตอาสาที่ลงพื้นที่เป็นรุ่นแรก ซึ่งโครงการดังกล่าวจะเสร็จสิ้นลงในเดือนกุมภาพันธ์นี้ และทางทีมงานมีแผนที่จะขยายโครงการต่อจนถึงเดือนตุลาคม 2564
รีวิวจริงจาก บัณฑิตอาสาต้นแบบ รุ่น 1 ที่ได้ลงไปทำงานกับชุมชนจริง
ศุภชัย เชื้อพลบ บัณฑิตอาสาต้นแบบรุ่นที่ 1 จากมหาวิทยาลัยบูรพา ได้แชร์ประสบการณ์ดีๆ ที่ได้จากการลงไปทำงานกับชุมชนว่า
“ผมรู้สึกภาคภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการบัณฑิตอาสาต้นแบบ เพราะได้มีโอกาสในการเข้าไปรับฟัง ดูแล และแก้ไขปัญหาให้กับชุมชนอย่างจริงจัง ซึ่งปัจจุบันลงพื้นที่ทำงานได้ 3 เดือนแล้ว และได้รวมข้อมูลปัญหาเพื่อเตรียมเสนอให้ผู้นำชุมชนพิจารณาเพื่อทำแผนเสนอให้กับ EEC ต่อไป”

“ส่วนตัวมีความคุ้นเคยกับพื้นที่ และได้เล็งเห็นสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้น จึงมีความตั้งใจที่จะพัฒนาพื้นที่ให้ดีขึ้นเพื่อรองรับ EEC ที่กำลังมาถึง อย่างพื้นที่ที่ได้มีโอกาสไปทำงานร่วมกับชุมชน คือ อำเภอปลวกแดง จังหวัดระยอง เห็นได้ชัดว่าอนาคตของอำเภอนี้ มุ่งไปทางอุตสาหกรรมเป็นหลัก ซึ่งผมได้เห็นว่าปัญหาที่เกิดขึ้นจากการเข้ามาของอุตสาหกรรมต่างๆ ว่ามันยังไม่เข้ากับบริบทของชุมชน ทำให้ชุมชนยังปรับตัวไม่ค่อยได้ และใช้วิถีชีวิตแบบเดิมอยู่”
“จากการพัฒนาชุมชนร่วมกับชาวอำเภอปลวกแดง เราได้เลือกจัดทำโครงการเพื่อสนับสนุนสวัสดิการให้คนในพื้นที่มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เพราะส่วนตัวมีเป้าหมายที่อยากให้ท้องถิ่นเข้มแข็ง เป็นชุมชนที่มีทุกอย่างเรียบง่าย ไม่ต้องพึ่งพาคนอื่น โดยใช้หลักการเศรษฐกิจพอเพียงเป็นรากฐานให้ชุมชนพึ่งพาตนเอง เพราะเมื่อเราสามารถพัฒนาท้องถิ่นให้ดีได้ เราก็สามารถทำให้ประเทศพัฒนาขึ้นได้ด้วยเช่นกัน”
เปิดตัวโครงการบัณฑิตอาสาต้นแบบ รุ่นที่ 2 พร้อมปฏิบัติการเสริมความแข็งแกร่งให้ชุมชนในอีอีซี
เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ที่ผ่านมา คณิศ แสงสุพรรณ เลขาธิการ สกพอ. ได้กล่าวต้อนรับและให้โอวาทนิสิต โครงการบัณฑิตอาสาต้นแบบระยะ 2 ในการศึกษาต่อระดับบัณฑิตศึกษา หลักสูตรรัฐศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาเศรษฐศาสตร์การเมืองและการปกครอง มหาวิทยาลัยบูรพา ผ่านระบบ Conference call ซึ่งเป็นการต่อยอดโครงการบัณฑิตอาสาต้นแบบ ที่สกพอ.ได้ร่วมกับกรมการพัฒนาชุมชน และมหาวิทยาลัยบูรพา จัดทำขึ้นเมื่อปี 2563 นั่นเอง


โดยในครั้งนี้มีผู้บริหารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ สุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน รศ.ดร.วัชรินทร์ กาสลัก อธิการบดีมหาวิทยาลัยบูรพา ดร.เกษมสันต์ จิณณวาโส ที่ปรึกษาพิเศษด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สกพอ. เข้าร่วม
และ โครงการบัณฑิตอาสาต้นแบบระยะ 2 ที่ได้เข้าศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา หรือปริญญาโท ครั้งนี้ มีทั้งสิ้น 34 คน ซึ่งจะได้ศึกษาหลักสูตรที่ออกแบบขึ้นมาเฉพาะให้ตอบโจทย์การพัฒนาชุมชน ท้องถิ่นมากขึ้น เน้นปฏิบัติในพื้นที่จริง รับฟังปัญหาและข้อเสนอจากประชาชน

รวมถึงจะให้ผู้เรียนนำข้อมูลชุมชนจริง มาเป็นหัวข้องานผลงานวิจัย ซึ่งจะสามารถนำทฤษฏีไปปฏิบัติงานได้จริง ถือเป็นต้นแบบให้บัณฑิตศึกษาทั่วประเทศ ที่จะจบมาได้ทำงานในท้องถิ่น ไม่ต้องย้ายไปที่อื่นมีความสุขอยู่กับครอบครัว และเป็นส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนพัฒนาพื้นที่และชุมชนในอีอีซี อย่างยั่งยืนต่อไป
โครงการดีๆ เพื่อพัฒนาบุคลากรในพื้นที่อีอีซี ยังมีให้ได้อัปเดตผ่านบทความต่อไปนี้
โครงการปัญญาคืนถิ่น รวมพลังคนเก่งกลับบ้าน ร่วมพัฒนาบุคลากรรับ ‘มหานครการบิน EEC Aerotropolis’
5 โปรเจ็กต์เด็กอาชีวะ จาก “ห้องเรียน” สู่ “Hackathon” คลื่นลูกใหม่ในอุตสาหกรรม S Curve












