นับถึงวันนี้ยังไม่มีประเทศไหนในโลกที่ฉีดวัคซีนโควิด-19 ครบสองโดสเกิน 70% ของจำนวนประชากรทั้งหมด แต่การระบาดทั่วโลกอีกครั้งอย่างรวดเร็ว อันเนื่องมาจากการแผลงฤทธิ์ของสายพันธุ์เดลต้าที่ติดต่อได้ง่าย และแพร่กระจายเชื้อได้เร็วกว่าสายพันธุ์เดิมอย่างอัลฟ่าถึง 60% ทั้งยังมีความสามารถกลายพันธุ์เป็นสายพันธุ์เดลต้า พลัส ที่หลบภูมิคุ้มกันได้ดี
เดลต้าจึงเป็นสายพันธุ์ที่ต้องจับตามองและเฝ้าระวังมากเป็นพิเศษ กอปรกับอัตราการฉีดวัคซีนที่ชะลอตัว ได้ผลักดันให้รัฐบาลประเทศต่างๆ กำหนดให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงอื่นๆ กระทั่งประชาชนทั่วไปทุกคน ต้องเข้ารับการฉีดวัคซีน หากปฏิเสธจะมีบทลงโทษ
นี่คือตัวอย่างของการจัดการภาวะวิกฤต (Crisis management) ที่จะต้องปรับเปลี่ยนไปตามสถานการณ์และปัจจัยต่างๆ ที่เปลี่ยนแปลงไป

ในระหว่างการกล่าวสุนทรพจน์เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2464 ของ Emmanuel Macron ประธานาธิบดีฝรั่งเศส ได้ประกาศว่า “ฝรั่งเศสกำลังเผชิญกับการกลับมาระบาดอีกครั้งอย่างรุนแรง และการรณรงค์ฉีดวัคซีนที่เป็นไปอย่างช้าๆ นี้ อาจนำไปสู่การเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเพิ่มขึ้นในช่วงปลายฤดูร้อนนี้” ดังนั้นจึงประกาศให้มีการฉีดวัคซีนภาคบังคับสำหรับบุคลากรทางการแพทย์ในโรงพยาบาลและสถานประกอบการอีกหลายแห่ง มาตรการใหม่นี้พิสูจน์ให้เห็นถึงความขัดแย้งในการบริหารจัดการสถานการณ์โควิด-19 ของฝรั่งเศส และคาดว่าจะส่งผลกระทบต่อผู้คนราว 700,000 คน ขั้นตอนนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการระยะใหม่ของฝรั่งเศสในการควบคุมการระบาดใหญ่ ท่ามกลางการแพร่กระจายของสายพันธุ์เดลต้าที่ระบาดรวดเร็วและทำให้มีผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นสูงอย่างมาก

โดยประชาชนในฝรั่งเศสจะสามารถเข้าถึงสถานที่ที่ถูกจำกัดได้ด้วยการพิสูจน์ภูมิคุ้มกัน ด้วยการแสดงผลว่าเคยผ่านการติดเชื้อมาก่อนแล้วหรือผลการทดสอบไวรัสโคโรน่าสายพันธุ์ใหม่เป็นลบ ซึ่งการประกาศดังกล่าวกระตุ้นให้ชาวฝรั่งเศสหลายแสนคนแห่จองนัดสำหรับฉีดวัคซีนเข็มแรกภายในไม่กี่ชั่วโมงต่อมา ผ่านแพลตฟอร์มการจองออนไลน์ Doctolib
ในฝรั่งเศส 51% ของผู้ที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไปได้รับวัคซีน 2 โดส แต่ประชาชนจำนวนมากยังมีความลังเลใจที่จะฉีดวัคซีนและจำนวนผู้ป่วยที่ลดลงอย่างต่อเนื่องก่อนหน้านี้ ทำให้ผู้คนจำนวนมากเลือกที่จะไม่ฉีดวัคซีน
ฝรั่งเศส จึงเป็นประเทศล่าสุดใน 15 ประเทศ ที่ตัดสินใจกำหนดให้มีการฉีดวัคซีนภาคบังคับในบางระดับ ตามแผนที่อินโฟกราฟิกนี้ โดยภาระผูกพันจากข้อบังคับดังกล่าวจะครอบคลุมประชากรวัยผู้ใหญ่ทุกคน ทุกอาชีพ ใน 3 ประเทศเท่านั้น คือ ทาจิกิสถาน เติร์กเมนิสถาน และนครรัฐวาติกัน (ตั้งอยู่ในกรุงโรม ประเทศอิตาลี เป็นที่ประทับของพระสันตะปาปา ซึ่งเป็นประมุขสูงสุดแห่งคริสตจักรโรมันคาทอลิก)

นอกจากฝรั่งเศสแล้ว ยังมีการบังคับวัคซีนสำหรับบุคลากรทางการแพทย์หรือวิชาชีพบางอย่างที่ต้องติดต่อกับผู้คนในหลายประเทศ รวมทั้งสหราชอาณาจักร อิตาลี และกรีซ
โดย เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม เช่นกัน ที่ สหราชอาณาจักร ออกข้อบังคับว่าภายในเดือนตุลาคมนี้ ใครก็ตามที่ทำงานในบ้านพักคนชราต้องได้รับวัคซีนครบสองโดส เว้นแต่จะได้รับการยกเว้นทางการแพทย์ กฎนี้ยังใช้บังคังกับพ่อค้า ช่างทำผม ช่างเสริมสวย อาชีพที่ให้ความบันเทิง และอื่นๆ ด้วย
ด้าน อิตาลี พระราชกฤษฎีกาที่อนุมัติโดยรัฐบาลอิตาลีเม่ื่อเดือนมีนาคม 2564 กำหนดให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกร ได้รับการฉีดวัคซีน ผู้ที่ปฏิเสธอาจถูกระงับเงินเดือน โดยรัฐบาลไม่ต้องจ่ายเงินในช่วงที่เหลือของปี นับเป็นประเทศแรกในยุโรปที่ออกข้อกำหนดดังกล่าว


ที่ กรีซ นายกรัฐมนตรี Kyriakos Mitsotakis กล่าวเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาว่าเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจะต้องได้รับวัคซีนตั้งแต่วันที่ 1 กันยายนเป็นต้นไป รวมถึงได้กำหนดให้มีการฉีดวัคซีนโควิด-19 สำหรับเจ้าหน้าที่บ้านพักคนชราทันที
และกำหนดให้บุคลากรทางการแพทย์ทุกคนฉีดวัคซีนโควิด-19 ตั้งแต่เดือนกันยายน 2564 ขณะเดียวกันส่วนหนึ่งของมาตรการใหม่ จะอนุญาตให้เฉพาะลูกค้าที่ได้รับวัคซีนแล้วเท่านั้น จึงจะสามารถเข้าไปภายในบริเวณอาคารบางแห่ง รวมถึงบาร์ โรงภาพยนตร์ และพื้นที่ปิดอื่นๆ

ที่เข้มงวดไม่แพ้ประเทศไหนก็คือ อินโดนีเซีย ซึ่งทะยานขึ้นมายืนหนึ่งในฐานะศูนย์กลางการแพร่ระบาดแทนอินเดีย ได้บังคับใช้การฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2564 โดยข้อบังคับในจาการ์ตา ระบุโทษปรับสูงสุด 5 ล้านรูเปียห์ (ราว 11,270 บาท) ฐานปฏิเสธวัคซีน
ที่ คาซัคสถาน จะฉีดวัคซีนโควิด-19 ภาคบังคับหรือการทดสอบหาเชื้อรายสัปดาห์สำหรับผู้ที่ทำงานเป็นกลุ่มมากกว่า 20 คน
สำหรับ รัสเซีย การบังคับฉีดวัคซีนให้กับพนักงานภาคบริการเป็นสิ่งจำเป็นในบางพื้นที่ เช่น มอสโกและเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก โดยเมืองหลวงของรัสเซียยังกำหนดให้ 60% ของคนงานในภาคบริการทั้งหมด ต้องได้รับการฉีดวัคซีนอย่างครบถ้วนภายในวันที่ 15 สิงหาคม นี้ การที่ทางการต้องออกมาตรการที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนเกิดนี้ เป็นเพราะในขณะที่มอสโกกำลังเผชิญกับจำนวนผู้ป่วยและการรักษาในโรงพยาบาลที่เพิ่มขึ้น โดยมีเพียง 16% ของชาวมอสโกเท่านั้นที่ได้รับวัคซีนป้องกันโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่เข็มแรก ทั้งๆ ที่รัสเซียผลิตวัคซีนเองได้

กฎเกณฑ์นี้ครอบคลุมอุตสาหกรรมบริการต่างๆ ตั้งแต่ร้านอาหารและบาร์ไปจนถึงสาขาของธนาคาร ที่ทำการไปรษณีย์ ศูนย์ออกกำลังกาย และผู้ให้บริการขนส่ง รวมทั้งข้าราชการและพนักงานขององค์กรเอกชน พนักงานซึ่งทำงานจากที่บ้านหรือไม่ว่าที่ไหนและฟรีแลนซ์ก็รวมอยู่ใน 60% นี้เช่นกัน ซึ่งหมายความว่ากฎดังกล่าวจะขยายไปถึงธุรกิจอื่นๆ ของรัสเซียด้วย เช่น บริษัทจัดส่งอาหารจานด่วนและคนขับรถแท็กซี่
Anastasia Rakova รองนายกเทศมนตรีกรุงมอสโกประมาณการว่ามีคนทำงาน 3.5-4 ล้านคน ที่อยู่ภายใต้คำสั่งการฉีดวัคซีนบังคับนี้ ซึ่งหมายความว่าอย่างน้อย 2.1-2.4 ล้านคนจะต้องได้รับการฉีดวัคซีนภายในกำหนดเวลาดังกล่าวที่เริ่มต้นตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคม 2564
ขณะที่พลเมืองต่างชาติรวมอยู่ในข้อกำหนดในการฉีดวัคซีน 60% นี้เช่นกัน โดย Sobyanin นายกเทศมนตรีกรุงมอสโก Sergei ประกาศเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมาว่าธุรกิจต่างๆ จะสามารถจัดระเบียบการฉีดวัคซีนให้กับแรงงานต่างด้าวของตัวเองด้วยวัคซีน Sputnik Light ที่ฉีดเพียงโดสเดียวในราคา 1,300 รูเบิลต่อโดส (ราว 570 บาท)

จนถึงขณะนี้ มอสโกได้ฉีดวัคซีนโดสแรกแก่ผู้อยู่อาศัยในมหานครแห่งนี้แล้วประมาณ 2 ล้านคนจากจำนวนประชากรอย่างเป็นทางการ 12.7 ล้านคน
ในขณะที่ใน สหรัฐอเมริกา ซานฟรานซิสโกเพิ่งประกาศว่าจะกำหนดให้พนักงานในเมืองทั้งหมด 35,000 คนได้รับการฉีดวัคซีนโควิด-19
ส่วน ออสเตรเลีย ได้ตัดสินใจเมื่อปลายเดือนมิถุนายนท่ี่ผ่านมา โดยจะให้วัคซีนป้องกันโควิด-19 แก่พนักงานดูแลผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงสูงและพนักงานในโรงแรมที่ใช้กักตัว
ขณะที่่มีบางประเทศ เช่น ซาอุดิอาระเบีย และ ปากีสถาน ที่ระบุให้เจ้าหน้าที่ภาครัฐและเอกชนทุกคนที่ประสงค์จะเข้าทำงานในซาอุดิอาระเบีย และปากีสถานจะต้องฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ก่อน
“การรับวัคซีนป้องกันโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ จะเป็นเงื่อนไขบังคับสำหรับคนงานชายและหญิงที่จะต้องทำงานในทุกภาคส่วน (ภาครัฐ เอกชน และองค์กรไม่แสวงหากำไร)” กระทรวงทรัพยากรบุคคลและการพัฒนาสังคม ซาอุดิอาระเบีย ระบุในบัญชีทวิตเตอร์ของหน่วยงานนี้


ข้อมูลจาก Our World In Data รายงานว่า 25.8% ของประชากรโลกได้รับวัคซีนโควิด-19 อย่างน้อย 1 โดส
และมีเพียง 1% ของประชากรในประเทศที่มีรายได้ต่ำเท่านั้นที่ได้รับวัคซีนโควิด-19อย่างน้อยหนึ่งโดส
ประเทศที่มีสัดส่วนพลเมืองที่ได้รับการฉีดวัคซีนสูงสุดยังคงเป็นกลุ่มเดิมคือ แคนาดา ชิลี สหราชอาณาจักร และอิสราเอล ที่ฉีดไปแล้วเกือบ 70% ส่วนสหรัฐอเมริกามีประชากร 55.2% ที่ได้รับฉีดวัคซีน 1 โดส ขณะที่ ญี่ปุ่น ซึ่งการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกจะเริ่มขึ้นในสัปดาห์หน้า มีประชากร 31.14% ที่ได้รับวัคซีน แต่มีประมาณ 55 ประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่ในอยู่ในแอฟริกาที่สายพันธุ์เดลต้ากำลังแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว ได้รับการฉีดวัคซีนน้อยกว่า 10% ของประชากรทั้งหมด จำนวนผู้ป่วยที่เพิ่มขึ้นพร้อมกับการขาดแคลนวัคซีนในประเทศแอฟริกา ในขณะที่อัตราการฉีดวัคซีนของทวีปยังต่ำมากเพียง 2.93% เท่านั้น จึงล้วนเป็นปัจจัยลบที่ถาโถม ทำให้ภูมิภาคนี้น่าเป็นห่วงเป็นพิเศษ
ที่มา :
- Factbox – Countries Make COVID-19 Vaccines Mandatory
- How Will Moscow’s Mandatory Vaccination Drive Work?
- France and Greece mandate vaccinations for health workers amid delta variant surge
- 25.6% of the world has received a COVID vaccine. See how your country is doing










