ในบรรดาผู้กำกับหนังฮอลลีวูด มีท่านหนึ่ง ซึ่งเชื่อว่าแฟน SALIKA หลายคนชื่นชอบผลงาน
เขามีชื่อว่า James Cameron
ทั้งที่ปริมาณชิ้นงานของเขามีไม่มากนัก หากทว่า ต่างเป็น “งานใหญ่” แทบทั้งหมด
ผมเองก็เคยเขียนถึงผลงานของ James Cameron ใน SALIKA ของเราแห่งนี้ ชื่อตอนว่า “ก่อนดู Avatar 2 ลองทำ Avatoon กันก่อน”
จุดที่ทำให้หลายคนนิยมชมชอบฝีมือของ James Cameron ก็คือ เขาเป็นคนให้ความสนใจในประเด็น “วิทยาศาสตร์” และ “เทคโนโลยี” ครับ
แม้เขาจะเพิ่งประกาศจุดยืนอย่างเป็นทางการในภาพยนตร์สารคดี Deepsea Challenge
ซึ่ง James Cameron ได้พูดในตอนหนึ่งของหนัง ว่าเขาชื่นชอบประเด็นทางด้าน “วิทยาศาสตร์” หลังจากสร้างหนังมาแล้วเป็นสิบๆ เรื่อง
แต่แม้จะไม่ประกาศ ผมเชื่อว่าบรรดาแฟนพันธุ์แท้ James Cameron ต่างก็ทราบกันดีอยู่แล้ว
ยิ่งหากย้อนหลังกลับไปไล่เรียงเนื้องานที่ผ่านมา โดยเฉพาะบรรดา “งานใหญ่” ทั้งหลาย ก็น่าจะเป็นคำตอบในตัวมันเองได้ดีอยู่แล้ว
เปิดตัวด้วย “ฅนเหล็ก 2029” ใน ค.ศ.1984
ซึ่งในปีนั้น จินตนาการด้าน “หุ่นยนต์” ของผู้คนบนโลกยังไปไม่ถึงไหน
ชี้ให้เห็น “วิสัยทัศน์” ทางด้าน “เทคโนโลยี” ที่ล้ำหน้าของ James Cameron ที่ทุกวันนี้ “ฅนเหล็ก 2029” ได้กลายเป็นตำนานไปแล้ว
ตามมาด้วยหนังคลาสสิกอีกเรื่องหนึ่งซึ่งก็คือ Aliens ในปี ค.ศ.1986
ที่ต่อมา ทั้ง “ฅนเหล็ก” และทั้ง Aliens ได้กลายเป็น “สถาบัน” ไปเรียบร้อยแล้ว เพราะเป็นต้นธารให้หนังภาคต่อที่สร้างต่อเนื่องมาอีกจำนวนมากทั้งจอเงินและจอแก้ว
แม้อีกสามปีถัดมา The Abyss หนังประดาน้ำในปี 1989 จะไม่ประสบความสำเร็จทางด้านรายได้เทียบเท่าหนังตำนานสองเรื่องข้างต้น
ทว่า The Abyss ได้กลายเป็นแรงบันดาลใจให้ James Cameron ก้าวเข้าสู่โลกของการเป็น “นักสำรวจใต้น้ำ”
สำคัญไปกว่านั้นก็คือ นอกจากจะเป็นงานที่จุดประกายความฝันใฝ่ให้ James Cameron ดำดิ่งสู่โลกบาดาลในเวลาต่อมาแล้ว
ไม่น่าเชื่อว่า The Abyss เรื่องนี้นี่เองที่เป็นต้นกำเนิดของภาพยนตร์ระดับประวัติศาสตร์ คือ Titanic ใน ค.ศ.1997
James Cameron กล่าวไว้ในไดอะล็อกช่วงหนึ่งของหนังเรื่อง Deepsea Challenge ทำนองว่า
The Abyss คือต้นกำเนิดของ Titanic ถ้าไม่มี The Abyss ก็ไม่มี Titanic เพราะ Titanic เกิดจากการลงไปสำรวจโลเกชั่นสำหรับถ่ายทำฉากใต้น้ำของ The Abyss
โดยก่อนหน้าที่จะลงมือสำรวจหาสถานที่เข้าฉากใต้ทะเล James Cameron ได้มีการศึกษาเกี่ยวกับสภาพใต้มหาสมุทรสำคัญๆ ของโลก
และมีข้อมูลหนึ่งปรากฏออกมา คือใต้ทะเลมี Titanic อันนำมาสู่โปรเจกต์ Titanic ในเวลาต่อมานั่นเอง
แต่ก่อนหน้าที่ James จะทำ Titanic เขาได้สร้างปรากฏการณ์ Terminator 2: Judgment Day หรือ “ฅนเหล็ก 2” ในปี ค.ศ.1991 ที่ต่อมาหนังเรื่องนี้ได้ขึ้นชั้นคลาสสิกไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
หนังก่อนหน้า Titanic อีกเรื่องหนึ่งคือ True Lies ในปี 1994 ที่แม้จะไม่ประสบความสำเร็จมากเท่าเรื่องก่อนๆ ทว่าก็ได้รับความนิยมในระดับหนึ่ง
หลังจาก Titanic ประสบความสำเร็จสูงสุด คว้าทั้งเงินทั้งกล่องกองกันเต็มทั้งตู้เซฟและตู้โชว์ James Cameron ก็หายหน้าไปจากวงการภาพยนตร์
James เล่าไว้ในหนังสารคดี Deepsea Challenge ว่า
หลังปิดกล้อง Titanic เขาหลงใหลกับเรือสำรวจใต้น้ำเป็นอย่างมาก เขาลงดำน้ำแทบทุกวัน และพัฒนาสมรรถภาพเรือดำน้ำให้ดีขึ้นเรื่อยๆ
James Cameron บอกว่า ในช่วงเวลานั้น เขาถึงขนาดที่ว่า อยากเลิกอาชีพผู้กำกับ ไปเป็นนักสำรวจใต้น้ำเอาเลยทีเดียว
James เล่าว่า ในตอนที่เขาประดาน้ำลงไปหาจุดโลเกชั่นของหนังเรื่อง The Abyss นั้นก็ว่าลึกแล้ว
แต่จุดที่เรือ Titanic กลับลึกยิ่งกว่า!
และในที่สุด James Cameron ได้จารึกชื่อลงในประวัติศาสตร์โลกด้วยการเป็นนักดำน้ำที่ลงไปอยู่ในจุดที่ลึกที่สุดในโลก
นั่นคือ The Challenger Deep
แม้ James จะหายหน้าไปจากฮอลลีวูดหลังอิ่มตัวกับชื่อเสียงและเงินทองกับ Titanic
แต่เขาก็ไม่ทำตัวเองให้เสียยี่ห้อผู้กำกับแถวหน้าของโลก ด้วยการทำหนังสารคดีใต้น้ำออกมาสองเรื่อง
หนึ่งในนั้นคือ Ghosts of the Abyss ในปี 2003 และ Aliens of the Deep ใน ค.ศ.2005
โดยหลังจากสองเรื่องนี้ James กลับมาประสบความสำเร็จอีกครั้งกับ Avatar ในปี ค.ศ.2009
และหลังจากปิดกล้อง Avatar เขาก็ได้กลับลงไปใต้น้ำอีกครั้ง เพื่อทำหนังเรื่อง Deepsea Challenge
James Cameron บอกว่า ทั้ง The Abyss ทั้ง Titanic ทั้ง Ghosts of the Abyss และทั้ง Aliens of the Deep ทั้งหมด
คือแรงบันดาลใจให้เขาดำดิ่งลงไปนั่งเล่น ณ จุดที่ลึกที่สุดของโลก
คือบริเวณใต้มหาสมุทรแปซิฟิคที่ได้การขนานนามภายใต้รหัส The Challenger Deep
ไม่ต้องพูดถึงสถานที่นอกโลก
เพราะจุดใต้น้ำที่ลึกสุดของโลกคือ The Challenger Deep นั้น ก็เหมือนกับจุดสูงสุดของโลก ทั้งสองแห่ง
มันไม่ใช่สถานที่ซึ่งมนุษย์จะดำรงชีวิตอยู่ได้เหมือนอยู่บนพื้นโลกธรรมดา
การดำดิ่งลงไป ณ จุด The Challenger Deep นั้นเสี่ยงทั้งชีวิต และเสี่ยงทั้งทรัพย์สินเงินทอง
ลำพังการเอาตัวเองเข้าไปอยู่ในสถานการณ์และสถานที่เสี่ยงแบบนั้นยังพอทำความเข้าใจได้ เพราะไม่มีใครบังคับ มันเป็นความต้องการของ James Cameron เอง
แต่ความเสี่ยงด้านทรัพย์สินเงินทองนั้นมันมหาศาลมาก ขนาดรัฐบาลทุกประเทศในโลกยังไม่มีใครกล้าเสี่ยงลงทุนกับการสร้างเครื่องไม้เครื่องมือ
คือเรือดำน้ำลักษณะพิเศษแบบเฉพาะกิจ เหมือนที่ James Cameron ได้ทำ คือการสร้างเรือดำน้ำที่มีชื่อว่า Deepsea Challenger
ในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง ผมคิดว่าห้วงคำนึงของ James Cameron ในช่วงเวลาที่เขาดำดิ่งลงไปนั่งเล่นในเรือดำน้ำที่จอดอยู่ ณ ก้นบึ้งซึ่งลึกที่สุดในมหาสมุทรของโลกใบนี้
คงไม่ต่างไปจากที่ Carl Sagan เคยเขียนไว้ในนิยายวิทยาศาสตร์เรื่อง Contact
บังเอิญจริงๆ ว่าหนังเรื่อง Contact ออกฉายในปีเดียวกันกับ Titanic พอดิบพอดี
ผมคิดว่าการที่ Carl Sagan ซึ่งร่วมเขียนบทหนังเรื่องนี้ด้วยได้ระบุไว้ในช่วงท้ายเรื่อง
ที่ Jodie Foster ได้ออกไปตะลุยอวกาศแล้วตกอยู่ในภวังค์กึ่งจริงกึ่งฝันกับมนุษย์ต่างดาว
ในช่วงเวลาเฉียดเป็นเฉียดตาย ทั้งจากที่เห็นทั้งในหนังเรื่อง Contact ณ จุดสูงสุดของโลกคือนอกโลก และทั้งในภาพยนตร์สารคดีเรื่อง Deepsea Challenge
ผมคิดว่า ทั้ง James Cameron และทั้ง Carl Sagan คงเห็นตรงกันว่า “ตรงนั้นไม่มีอะไร”
