เห็นด้วยไหม ถ้าไทยจะตัดไฟแต่ต้นลม ออกกฎหมายหนุน Smokefree Generation ห้ามเยาวชนสูบบุหรี่ตลอดชีวิตเหมือนนิวซีแลนด์

อีก 6 ปี นับจากนี้ ผู้ที่เกิดหลังปี 2551 ใน “นิวซีแลนด์” จะไม่สามารถซื้อผลิตภัณฑ์ยาสูบอย่างถูกกฎหมายได้ตลอดชีวิต ตามแผนปฏิบัติการ Smokefree Aotearoa 2025 (พ.ศ. 2568) เปิดตัวในวันพฤหัสบดีที่ 9 ธันวาคม ที่ผ่านมา โดยแดนกีวีวางแผนที่จะทำให้การขายบุหรี่แก่ผู้ใดก็ตามที่มีอายุ 14 ปี และที่อายุน้อยกว่านั้น ผิดกฎหมายตั้งแต่ปี 2570 เป็นต้นไป โดยการห้ามดังกล่าว จะคงอยู่ตลอดชีวิตของบุคคลนั้น แล้วถ้าไทยเอาอย่างบ้าง จะเห็นด้วยไหม


ทำไมต้องอายุ 14 ปี และน้อยกว่านั้น

เจ้าหน้าที่สาธารณสุขของนิวซีแลนด์กล่าวว่าผู้สูบบุหรี่มักจะเสพติดเป็นนิสัยในช่วงวัยหนุ่มสาว โดย 4 ใน 5 ของชาวนิวซีแลนด์ที่สูบบุหรี่เริ่มเข้าสู่วงจรชีวิตของสิงห์อมควันตั้งแต่อายุ 18 ปี และ 96% เมื่ออายุ 25 ปี เพราะฉะนั้นการหยุดคนรุ่นหลังจากการสูบบุหรี่ จะทำให้หลีกเลี่ยงการเสียชีวิตที่ป้องกันได้มากถึงประมาณ 5,000 รายต่อปี เลยทีเดียว

บุหรี่
เน้นการเปลี่ยนเกม 6 ด้าน

ตามแผนปฏิบัติการนี้ นิวซีแลนด์ประกาศพื้นที่โฟกัส 6 ด้าน ได้แก่

  • 1. ตรวจสอบให้แน่ใจว่ามีความเป็นผู้นำและการตัดสินใจของชาวเมารีในทุกระดับของแผนปฏิบัติการ ในส่วนที่มุ่งเน้นนี้ รัฐบาลนิวซีแลนด์จึงกำลังจัดตั้งหน่วยงานเพื่อให้แน่ใจว่าแผนปฏิบัติการเป็นไปตามเป้าหมายเพื่อบรรลุเป้าหมายการเลิกบุหรี่สำหรับชาวเมารีซึ่งมีอัตราการสูบบุหรี่สูงมากถึง 22%
  • 2. ให้ทุนสนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพและกิจกรรมชุมชน เพื่อจูงใจและปลุกระดมผู้คนทั่วประเทศให้ร่วมกันผลักดันภารกิจนี้ให้ประสบความสำเร็จ พร้อมลงชื่อสนับสนุนคนที่ต้องการที่จะเลิกบุหรี่
  • 3. ให้การสนับสนุนแก่ผู้คนอย่างรอบด้าน ให้เส้นทางการเลิกบุหรี่ของพวกเขาเป็นไปอย่างราบรื่น โดยลงทุนในการให้ความช่วยเหลือที่เหมาะสม เช่น บริการเลิกบุหรี่สำหรับชุมชน
  • 4. ทำให้การเลิกบุหรี่ง่ายขึ้นและยากขึ้นที่จะเสพติดมัน ด้วยการขายผลิตภัณฑ์ยาสูบนิโคตินรมควันระดับต่ำและจำกัดคุณลักษณะการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เพิ่มความน่าดึงดูดใจและความน่าติดตาม
  • 5. ทำให้ผลิตภัณฑ์ยาสูบที่รมควันหาซื้อยากขึ้น โดยการลดจำนวนร้านค้าที่จำหน่าย และส่งเสริมให้คนรุ่นใหม่ไม่สูบบุหรี่
  • 6. ตรวจสอบให้แน่ใจว่าอุตสาหกรรมยาสูบและผู้ค้าปลีกปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด

เลิกสูบบุหรี่

คาดหวังผลลัพธ์อะไร

ความสำเร็จของแผนปฏิบัติการนี้จะเกิดขึ้นได้ต้องบรรลุผลลัพธ์หลัก 3 ประการ ได้แก่
ผลลัพธ์ประการแรก คือการขจัดความไม่เท่าเทียมกันของอัตราการสูบบุหรี่และโรคที่เกี่ยวข้องกับการสูบบุหรี่ ผู้คนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ที่ขาดแคลนมากที่สุดของชาวเมารี ซึ่งเป็นชนพื้นเมืองดั้งเดิมของนิวซีแลนด์ ที่ผู้คนหลากวัยต้องทนทุกข์ทรมานมากขึ้นจากผลกระทบด้านลบของยาสูบรมควัน ดังนั้นจึงต้องเปลี่ยนแปลงสิ่งนี้เพื่แให้ชุมชนทั้งหมดบรรลุเป้าหมาย Smokefree Aotearoa 2025 (ชาวเมารีเรียกนิวซีแลนด์ว่า Aotearoa หมายถึง “ดินแดนแห่งเมฆยาวสีขาว”)
ผลลัพธ์ที่สอง คือการทำให้แน่ใจว่าเด็กๆ และคนรุ่นหลังของนิวซีแลนด์จะไม่เริ่มสูบบุหรี่ และยังคงอยู่รอดปลอดภัยจากบุหรี่ ด้วยการสนับสนุนให้พวกเขาตัดสินใจเลือกได้อย่างถูกต้อง และช่วยให้พ่อแม่ของพวกเขา และผู้ใหญ่ที่อยู่รอบตัวพวกเขาเลิกสูบบุหรี่
ผลลัพธ์ที่สาม คือการเพิ่มจำนวนผู้ที่เลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จ เพราะเราต่างทราบกันดีว่าการเลิกบุหรี่เป็นเรื่องยาก ดังนั้นจึงถึงเวลาที่จะต้องเปลี่ยนสภาพแวดล้อมการสูบบุหรี่ เพื่อให้คนที่สูบบุหรี่เลิกบุหรี่ได้ง่ายขึ้น
นี่เป็นส่วนหนึ่งของกฎหมายฉบับใหม่ฉบับแรกของนิวซีแลนด์ที่ห้ามคนรุ่นใหม่ไม่ให้สูบบุหรี่ รวมถึงสนับสนุนให้ผู้ที่สูบบุหรี่อยู่แล้วเลิกสูบบุหรี่ โดยจะค่อยๆ ทำให้เลิกบุหรี่ จนกว่าอัตราการสูบบุหรี่ของชาวเมารีจะลดลงต่ำกว่า 5%
ชาวเมารีสูบบุหรี่
ผู้หญิงชาวเมารีสูบบุหรี่หนักไม่แพ้ผู้ชายแม้จะพยามหันมาสูบบุหรี่ไฟฟ้าแทนบุหรี่รมควันก็ตาม
ทั้งนี้ ปัญหาประชากรติดบุหรึ่ทำให้รัฐบาลนิวซีแลนด์ปรับอายุขั้นต่ำของผู้ที่มีสิทธิ์ซื้อบุหรี่ตามกฎหมายต่ำลงเรื่อยๆ ทุกปี จากปัจจุบันที่กฎหมายระบุอายุขั้นต่ำของผู้ที่มีสิทธิ์ซื้อบุหรี่ไว้ที่ 18 ปี
ฝ่ายนิติบัญญัติของนิวซีแลนด์เห็นพ้องต้องกันว่าจำเป็นต้องดำเนินการให้มากขึ้นเพื่อลดการสูบบุหรี่ในหมู่คนหนุ่มสาว การปูทางด้วยการร่างกฎหมายนี้เป็นเพียงการสนับสนุนความพยายามเหล่านั้นเท่านั้น

“เราต้องการให้แน่ใจว่าคนหนุ่มสาวจะเติบโตเป็นพลเมืองที่ไม่เคยเริ่มสูบบุหรี่ ดังนั้นเราจึงต้องออกกฎหมายบังคับ และทำให้การขายหรือจัดหาผลิตภัณฑ์เสพติดเหล่านี้ให้กับคนหนุ่มสาวเป็นความผิด” Ayesha Verrall ผู้ช่วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขกล่าว

การเคลื่อนไหวนี้ของนิวซีแลนด์ถูกมองว่าเป็นหนึ่งในการปราบปรามบุหรึ่ที่เข้มงวดที่สุดในโลก โดยมีแผนที่จะลดจำนวนสถานที่ขายบุหรี่ตั้งแต่แรก ปัจจุบันมีธุรกิจในนิวซีแลนด์ประมาณ 8,000 แห่งที่ขายบุหรี่ และด้วยกฎหมายใหม่นี้จะทำให้ลดเหลือไม่ถึง 500 แห่งทั่วประเทศ
“การสูบบุหรี่คร่าชีวิตชาวนิวซีแลนด์ทุกวัน วันละ 14 ราย และ 2 ใน 3 ของผู้สูบบุหรี่จะจากโลกนี้ด้วยโรคภัยที่เกี่ยวข้องกับการสูบบุหรี่” Alistair Humphrey ประธานสมาคมการแพทย์นิวซีแลนด์กล่าว

ในภาพรวมระดับโลด การสูบบุหรี่เป็นความเสี่ยงอันดับต้นๆ ของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร โดยการศึกษาทั่วโลกคาดการณ์ว่าในทุกๆ ปี มีประมาณ 8 ล้านคน ที่เสียชีวิตก่อนเวลาอันควรจากการสูบบุหรี่ หรือหมายความว่าประมาณ 15% ของการเสียชีวิตทั่วโลกเกิดจากการสูบบุหรี่ ในบางประเทศมีผู้เสียชีวิตมากกว่า 1 ใน 5
การเสียชีวิตจากการสูบบุหรี่มักส่งผลกระทบต่อประชากรสูงอายุ โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งของการเสียชีวิตเกิดขึ้นในผู้ที่มีอายุมากกว่า 70 ปี และ 93% มีอายุมากกว่า 50 ปี
น่ายินดีที่อัตราการเสียชีวิตจากการสูบบุหรี่ลดลงในหลายประเทศในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา ขณะเดียวกันสัดส่วนของผู้สูบบุหรี่ลดลง แม้จะมีอีกหลายประเทศที่อัตราการสูบบุหรี่/ยาสูบ ยังคงสูงมากจนน่าตกใจ โดยเฉพาะ 10 ประเทศต่อไปนี้ ได้แก่ นาอูรู 52.10% คิริบาตี 52.00% ตูวาลู 48.70% เมียนมา 45.50% ชิลี 44.70%  เลบานอน 42.60% เซอร์เบีย 40.60% บังคลาเทศ 39.10% กรีซ  39.10%  และบัลกาเรีย 38.90% สำหรับประเทศไทย มีสัดส่วนผู้สูบบุหรี่ 22.8% ใกล้เคียงกับเกาหลีใต้ 22% ญี่ปุ่น 21.9% มาเลเซีย 21.8% และอาร์เจนติน่า 21.8% เป็นต้น
ขณะที่มาตรการต่อสู้กับการติดบุหรี่นั้นพบว่าการเก็บภาษีบุหรี่ การห้ามโฆษณา และการสนับสนุนเพื่อช่วยเลิกบุหรี่ ล้วนมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเร่งการเลิกบุหรี่

Philip Morris International เป็นบริษัทบุหรี่ที่ใหญ่ที่สุดในโลกในปี 2563 โดยมีมูลค่าตลาดทั่วโลกประมาณ 144.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ British American Tobacco ตามมาเป็นอันดับ 2 ด้วยมูลค่าตลาดโลกประมาณ 91.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ แม้ว่าอัตราการสูบบุหรี่จะลดลง แต่บริษัทบุหรึ่ยักษ์​ใหญ่เหล่านี้ก็สามารถรักษาหรือเพิ่มรายได้อย่างต่อเนื่องทุกปี
Philip Morris International มีรายได้สุทธิทั่วโลกประมาณ 78 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ในปี 2562 ซึ่งมากกว่ามูลค่ารายได้ทั่วโลกของ British American Tobacco ในปีนั้นถึง 2 เท่า ขณะที่ผู้เล่นที่โดดเด่นอื่นๆ ในอุตสาหกรรมยาสูบระดับโลก ได้แก่ Japan Tobacco International และ Imperial Brands ซึ่งผลิตบุหรี่แบรนด์ดังระดับโลก เช่น Winston, Davidoff และ West
ด้านแบรนด์บุหรี่ที่มีมูลค่ามากที่สุดในโลกในปี 2563 คือ Marlboro ซึ่งผลิตโดย Philip Morris International โดยมีมูลค่าแบรนด์มากกว่า 32.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ มูลค่าแบรนด์ของ Marlboro สูงกว่าแบรนด์คู่แข่งเช่นบ L&M และ Pall Mall ถึง 5 เท่า ขณะที่แบรนด์บุหรี่ชั้นนำอื่นๆ ที่มีมูลค่าสูง ได้แก่ Winston, Camel และ Rothmans

บุหรี่

ความรู้พื้นฐานและประเภทของผลิตภัณฑ์ยาสูบ

รายงาน “ความรู้พื้นฐานและประเภทของผลิตภัณฑ์ยาสูบ” โดยสำนักควบคุมการบริโภคยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขประเภทของผลิตภัณฑ์ยาสูบ ให้รายละเอียดเกี่ยวกับประเภทของยาสูบไว้ดังนี้ คือผลิตภัณฑ์ยาสูบ (Tobacco products) แบ่งตามลักษณะการใช้งานออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ยาสูบชนิดมีควัน และไม่มีควัน
ผลิตภัณฑ์ยาสูบชนิดมีควัน แบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่
  • 1. บุหรี่โรงงาน (Manufactured cigarettes) อาทิ บุหรี่ซอง
  • 2. บุหรี่มวนเอง (Hand-rolled cigarettes หรือ roll your own: RYO) เป็นบุหรี่ที่ผู้สูบสามารถมวนได้ด้วยตนเองหรือมวนด้วยเครื่องมวนบุหรี่ก็ได้ โดยมียาเส้นหรือยาเส้นปรุงเป็นส่วนประกอบภายใน และห่อหุ้มหรือมวนด้วยวัสดุอื่นๆ ที่หาง่าย เช่น กระดาษ ใบตอง ใบจาก ใบมะกา และใบบัว เป็นต้น
  • 3. ผลิตภัณฑ์ยาสูบชนิดมีควันอื่นๆ (Other smoked tobacco) ยาสูบกลุ่มนี้ที่รู้จักโดยทั่วไป แบ่งออกเป็น 4 ชนิด ได้แก่ ซิการ์ ไปป์ ยาสูบที่สูบผ่านน้ำ (ชิชา และบารากุ) และอื่นๆ เช่น บุหรี่ขี้โย (บุหรี่พื้นเมืองที่นิยมมากในภาคเหนือของไทย)
ทั้งนี้ บุหรี่มีปริมาณมากที่สุดในตลาดผลิตภัณฑ์ยาสูบในปี 2563 โดยอยู่ที่ประมาณ 5 ล้านล้านชิ้น และภายในปี 2568 ปริมาณบุหรี่จะเพิ่มขึ้นเป็น 5.2 ล้านล้านชิ้น ตามรายงานของ Statista Consumer Market Outlook
ขณะที่มูลค่าของตลาดยาสูบทั่วโลกมีมูลค่ากว่า 760 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ลดลงประมาณ 10,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 2562 อย่างไรก็ตาม ตามการประมาณการของ Statista Consumer Market Outlook คาดการณ์ว่ารายได้ของตลาดยาสูบทั่วโลกจะเพิ่มขึ้นในปี 2564 อย่างต่อเนื่อง และภายในปี 2568 มูลค่าของตลาดยาสูบทั่วโลกจะเกิน 888 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

ที่มา :