ปัญหาเรื่องกำลังคนหรือบุคลากรที่จะมาตอบสนองความต้องการของประเทศ เป็นเรื่องที่ทุกภาคส่วนต่างให้ความสำคัญควบคู่ไปกับการพัฒนาประเทศในทุกด้าน ยิ่งเมื่อเกิดวิกฤตโรคระบาด ก็ยิ่งทำให้เกิดภาวะที่ธุรกิจ ร้านค้า โรงงาน หลายแห่งต้องหยุดชะงัก และเลิกกิจการ ทำให้จำนวนคนว่างงานเพิ่มขึ้นอย่างมาก ขณะที่ คนที่มีงานทำก็เริ่มมีความรู้สึกไม่มั่นคงในหน้าที่การงานที่ทำอยู่ จนต้องหาอาชีพที่สอง และยังมีคนอีกไม่น้อยที่ใช้ช่วงเวลาแห่งวิกฤตนี้ในการ “อัปสกิล” เพิ่มพูนทักษะที่เป็นที่ต้องการของตลาดแรงงานยุคนี้ ด้วยแนวคิดนี้เอง ที่เป็นไอเดียตั้งต้นในการเปิด E-Workforce Ecosystem แพลตฟอร์มแก้ปัญหากำลังคน ด้วยความร่วมมือของ 4 หน่วยงานสำคัญ
สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) กรมการจัดหางาน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และ ธนาคารแห่งประเทศไทย คือ 4 หน่วยงานที่มาจับมือกันในการเชื่อมโยงข้อมูลขนาดใหญ่ (Big data) ด้านกำลังคนของประเทศ ซึ่งจะมีประโยชน์ด้านการวางแผนพัฒนากำลังคนได้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน ผ่านE-Workforce Ecosystem แพลตฟอร์มอัจฉริยะที่มาตอบโจทย์เป้าหมายที่วางไว้ได้
เปิดข้อค้นพบจาก E-Workforce Ecosystem Sandbox
การจัดทำแพลตฟอร์มเพื่อการจัดการกำลังคนของประเทศ เน้นย้ำให้เห็นถึงความสำคัญของการจัดทำ E-Portfolio และ แพลตฟอร์มE-Workforce Ecosystem ของ สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) หรือ สคช. ซึ่งถือเป็นแพลตฟอร์มอัจฉริยะ ที่จะตอบโจทย์บุคคลทั้งนักเรียน นักศึกษา กลุ่มคนทำงานในระยะเริ่มต้นและกลุ่มคนวัยเกษียณ
โดยสามารถเชื่อมโยงข้อมูลของแต่ละหน่วยงาน เป็นระบบแฟ้มสะสมผลงานทั้งด้านการศึกษา การฝึกอบรม ประสบการณ์การทำงานและยังเป็นช่องทางการเข้าถึงข้อมูล เพื่อการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่องสู่การเรียนรู้ตลอดชีวิต (Life Long Learning) ทั้งด้านการศึกษา การสะสมระบบธนาคารหน่วยกิต การฝึกอบรมและการทำงานด้วยการ Upskill Reskill และ New-skill รวมไปถึง มีกลไก Job Matching คือผู้ประกอบการได้แรงงานมีคุณภาพ มีทักษะฝีมือตรงตามความต้องการ
จากการจัดทำข้อมูลE-Workforce Ecosystem Sandbox พบว่าผู้ได้รับการประเมินสมรรถนะบุคคลตามมาตรฐานอาชีพที่เคยมีประวัติอยู่ในประกันสังคมกว่า 1 แสนราย พบว่า
ระดับความรุนแรงของปัญหามีความไม่เท่าเทียมกันในแต่ละสาขาเศรษฐกิจ
สาขาที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว มีการลดการจ้างงานในระดับที่สูง โดยมีสัดส่วนการมีงานทำในระดับต่ำมาก มีเพียงร้อยละ 30 ในกลุ่มที่พักโรงแรม และร้อยละ 23 ในกลุ่มบริการด้านอาหารและเครื่องดื่ม
กลุ่มสาขาที่รักษาการจ้างงานได้ ประกอบด้วย โปรแกรมคอมพิวเตอร์ คลังสินค้าและสนับสนุนการขนส่ง สุขภาพของมนุษย์ การผลิตยานยนต์ การขนส่งทางบก และการขายยานยนต์
ในบางสาขามีสัดส่วนการมีงานทำอยุ๋ในระดับปานกลาง แต่มีจำนวนการจ้างงานมาก จึงสามารถรองรับแรงงานที่หมุนเวียน เข้า-ออก จากสาขาอื่นได้อีก เช่น สาขาการขนส่งและการขายปลีก
หลักสูตรที่แรงงานเข้ารับการอบรมมีความสัมพันธ์กับการมีงานทำในช่วงวิกฤต
แรงงานที่ผ่านการอบรมในหลักสูตรโลจิสติกส์ อุตสาหกรรมดิจิทัล และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ดิจิทัลคอนเทนต์ มีโอกาสได้งานมากกว่าในปัจจุบัน สอดคล้องกับรูปแบบการส่งสินค้าที่เติบโตตามธุรกิจ E-commerce และบริการด้านดิจิทัลที่มีความจำเป็นมากขึ้นในช่วง Work from home
แรงงานที่เข้าอบรมในหลักสูตรด้านการบริการโดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวมีโอกาสได้งานน้อยกว่า เช่น หลักสูตรการท่องเที่ยว การโรงแรม ภัตตาคารและร้านอาหาร และธุรกิจเสริมสวย เป็นต้น
แนะวิธีพัฒนาทักษะ เพื่อให้ได้งาน
จากผลการวิเคราะห์ด้วยแพลตฟอร์ม E-Workforce Ecosystem Sandbox ทำให้เห็นว่ากลไกการพัฒนาทักษะเพื่อการจ้างงานก็จะเป็นเครื่องมือสำคัญเพื่อการช่วยเหลือที่ไม่ถูกจ้างงานอันเนื่องมาจากการขาดทักษะหรือมีคุณสมบัติไม่สอดคล้องกับตำแหน่งงาน ทั้งนี้กลไกดังกล่าวจะต้องเชื่อมโยงกับความต้องการแรงงานที่อาจเป็นการเชื่อมโยงทางกายภาพ (Physical) หรือผ่านทางระบบข้อมูลออนไลน์ได้เช่นเดียวกัน และการเริ่มต้นกลไกนี้สามารถดำเนินการได้หลายวิธีการ
วิธีแรก เป็นการสร้างระบบฝึกอบรมไว้รองรับ โดยอาศัยข้อมูลความต้องการทักษะจริง ซึ่งไม่จำเป็นต้องรอให้มีบุคคลที่ว่างงานที่ผ่านจากระบบการจับคู่การจ้างงานก็ได้ (ผู้สนใจเข้ารับการอบรมอาจมาจากแพลตฟอร์มอื่นๆหรือกลุ่มที่อยู่นอกระบบคุณวุฒิวิชาชีพ)
วิธีที่สอง สำหรับกรณีที่ผลการจับคู่การจ้างงานมีผู้ที่ยังไม่ได้รับการจ้างงานจำนวนมาก ขณะเดียวกันก็มีความต้องการจ้างงานที่มีทักษะเฉพาะมากพอที่จะดำเนินการจัดระบบคัดเลือกบุคคลให้ตรงกับเป้าหมายการพัฒนาทักษะดังกล่าวเพื่อการจ้างงาน
ส่วนการพัฒนาทักษะเพื่อการจ้างงาน ที่ทำโดย กระทรวง อว. ร่วมกับ โครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก หรือ EEC มีอยู่ 3 รูปแบบ ได้แก่
หลักสูตร Future skill + New career (31 หลักสูตร) คัดเลือกจากกว่า 900 หลักสูตร ของมหาวิทยาลัยต่างๆเพื่อการโปรโมทหลักสูตรที่มีความสำคัญและเป็นที่ต้องการของสถานประกอบการ เช่น Smart tourism 8 หลักสูตร Care giver 5 หลักสูตร Smart farming 4 หลักสูตร และ Data Science 3 หลักสูตร
บัณฑิตพันธุ์ใหม่ 123 หลักสูตร เช่น เกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ 33 หลักสูตร ดิจิทัล 26 หลักสูตร การบินและโลจิสติกส์ 20 หลักสูตร ยานยนต์สมัยใหม่ 13 หลักสูตร พร้อมส่งเสริมการพัฒนาหลักสูตรระยะสั้นใหม่ๆของกระทรวง อว. ที่สอดคล้องกับอุตสาหกรรมเป้าหมายและได้รับการคัดเลือกจากข้อเสนอหลักสูตรของหลายสถาบันการศึกษาให้ได้รับการส่งเสริมและเปิดรับผู้เข้ารับการอบรมทั่วไปด้วย
EEC Model 100 หลักสูตร เช่น หลักสูตรหุ่นยนต์ 55 หลักสูตร ยานยนต์แห่งอนาคต 31 หลักสูตร โลจิสติกส์และผู้ใช้บริการโลจิสติกส์ 5 หลักสูตร โดยหลักสูตรเหล่านี้เป็นไปตามมาตรการการส่งเสริมพัฒนาทักษะบุคลากรรองรับความต้องการในพื้นที่ EEC
ข้อเสนอแนะต่อภาครัฐ เพื่อการผลิตและพัฒนาบุคลากรตอบโจทย์ความต้องการของตลาดแรงงานที่เปลี่ยนไปให้ทันการณ์
จากการจัดทำแพลตฟอร์ม E-Workforce Ecosystem ได้สรุป “ข้อเสนอแนะต่อภาครัฐ” ในการวางทิศทางผลิตและพัฒนากำลังคนตอบสนองอุตสาหกรรมเป้าหมาย ดังนี้
ควรมีการนำข้อมูลกำลังคนที่ได้ดำเนินการอยู่
เช่น ข้อมูลกำลังคนจากมาตรการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบโควิด-19 (โครงการเราไม่ทิ้งกัน, โครงการเราชนะ, โครงการ ม.33 เรารักกัน, โครงการเยียวยาเกษตรกร, โครงการเยียวยานายจ้าง ลูกจ้าง จังหวัดล็อกดาวน์) มาเชื่อมโยงข้อมูลกันผ่านระบบ E-Workforce Ecosystem Platform เพื่อให้สามารถวางแผนนโยบาย และแนวทางการช่วยเหลือคนตกงานได้ตรงเป้าหมาย สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน รวมทั้งยังใช้ในการวางแผนกำลังคนเพื่อการพัฒนาประเทศได้ในอนาคต
ควรขยายผลการเชื่อมโยงการทำงานระหว่างหน่วยงานต่างๆ
อย่าง กระทรวงแรงงาน (รง.) และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เพื่อการจ้างงานและการพัฒนาทักษะให้ต่อเนื่อง
เช่น ควรมีการวิเคราะห์การมีงานทำของบัณฑิตโดยความร่วมมือของกระทรวงแรงงาน การส่งต่อข้อมูลผู้ว่างงานเพื่อการพัฒนาทักษะ การเชื่อมโยงกับสถานประกอบการเชิงรุกในการจ้างงานเพิ่มโดยเฉพาะกลุ่มแรงงานทักษะสูงหรือกลุ่มที่มีความต้องการสูง รวมทั้งให้ร่วมออกแบบนโยบายโดยอาศัยหลักฐานเชิงประจักษ์ (Evidence-based Policy) เพื่อแก้ไขปัญหาในตลาดแรงงานไทยได้ ตลอดจนอาจพิจารณาขยายขอบเขตความร่วมมือให้ครอบคลุมการใช้ข้อมูลทะเบียนตลาดแรงงานการศึกษา และการอบรมพัฒนาทักษะทั้งหมดในระยะต่อไป
ควรส่งเสริมให้มีกลไกส่งเสริมการจ้างงานเชิงรุกและมีสาขาอุตสาหกรรมมากขึ้น
โดยเฉพาะสาขาที่ใช้ทักษะสูงและหากมีข้อจำกัดด้านความสามารถ รัฐควรสนับสนุนกลไกการพัฒนาทักษะโดยที่ผู้จ้างงานมีส่วนร่วม
ควรริเริ่มมาตรการสนับสนุนการพัฒนาทักษะรายบุคคล
โดยเฉพาะกับสาขาอาชีพใหม่และมีความขาดแคลนบุคลากร ทั้งนี้ต้องร่วมออกแบบการพัฒนาทักษะกับผู้จ้างงาน รวมถึงการคัดเลือกผู้จัดหลักสูตรที่มีคุณภาพ
ควรส่งเสริม และสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิตในทุกช่วงวัย
เพื่อให้สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงจากความผันผวนสภาวะความเสี่ยงจากความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจและระบบการเงินโลก ตลอดจนสถานการณ์การของโรคอื่นที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในอนาคต
ดังนั้น E-Workforce Ecosystem Sandbox จึงเป็นอีกหนึ่งโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่เอื้อให้ผู้ออกแบบนโยบายร่วมออกแบบมาตรการรับมือวิกฤตการณ์เศรษฐกิจและการเงินภายใต้การดูแลธรรมาภิบาลข้อมูลอย่างเหมาะสม และมีศักยภาพในการแก้ไขปัญหาการทำงานแบบแยกส่วนไม่เป็นเอกภาพทั้งระหว่างหน่วยงานภาครัฐ และระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อให้ตลาดแรงงานไทยสามารถปรับโครงสร้างเป็นกลไกสนับสนุนสำคัญให้เศรษฐกิจไทยเดินหน้าได้อย่างยั่งยืน
ที่มา : เอกสารเผยแพร่ “E-Workforce Ecosystem การแก้ปัญหากำลังคนของประเทศ” จากเว็บไซต์ สถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน)
รีวิวการใช้เทคโนโลยีแก้ปัญหาต่างๆอย่างมีประสิทธิภาพกันต่อ
มัดรวม 6 หลักสูตรดิจิทัล Upskill บุคลากรให้ก้าวข้ามทุก Digital disruption โดย สถาบัน ADTE by ETDA
Global Digital Skills Index ชี้ไทยติด อันดับ 3 ประเทศที่ได้คะแนน ‘ความพร้อมด้านดิจิทัล’ สูงสุดของโลก
‘ดิจิทัล’ คือ เครื่องยนต์อัจฉริยะ กำหนด เทรนด์เทคโนโลยี ปี 2022 ขับเคลื่อนโลกอนาคตและสังคม
