Chauffeur Knowledge “รู้ไม่จริง-อย่าหาทำ-จำมาพูด”

ช่วงก่อน COVID-19 เป็นเรื่องธรรมดา ที่หลายครอบครัวทานข้าวกันโดยไม่มีช้อนกลาง

ในตอนนั้นหากเรายื่นช้อนไปตักอาหาร แล้วคนในครอบครัวยื่นช้อนมาชนกันพอดี ก็แปลว่า จะมีแขกมาเยี่ยมบ้าน
หรือบางครั้งเดินอยู่แถวป้ายรถเมล์ แล้วเห็นเหรียญห้าตกอยู่ ก็อย่าก้มเก็บ เพราะมันจะขัดลาภที่ใหญ่กว่า ซึ่งรออยู่ข้างหน้า
และถ้าจะจัดงาน Event กลางแจ้ง ไม่ต้องไปบนบานศาลกล่าวที่ไหน เอาตะไคร้มาปัก เท่านี้ฝนจะไม่มากวนใจเลย
คือตัวอย่างของ “ความเชื่อ” ที่เคยยกระดับเป็น “ความรู้” ในยุคหนึ่ง ซึ่งเป็น “ความรู้ที่บอกต่อๆ กันมา” จริงเท็จประการใดไม่มีใครอยากพิสูจน์
จนเวลาล่วงเลยมาอีกยุคหนึ่ง “ความรู้” เหล่านี้ อาจกลับไปเป็น “ความเชื่อ” เหมือนเดิม เนื่องจากไม่มีเหตุผลรองรับ
ลักษณะเช่นนี้ ในทางสากลเรียกว่า Chauffeur Knowledge ครับ
Chauffeur Knowledge แตกต่างจากเรื่องราว “วิทยาศาสตร์เทียม” ที่ผมเคยเขียนถึงใน SALIKA ของเราแห่งนี้
ตัวอย่างของ “วิทยาศาสตร์เทียม” ก็คือ Crop Circles หรือ “ร่องรอยที่เชื่อกันว่ามนุษย์ต่างดาวสร้างขึ้นในไร่ข้าวโพด”
หรือจะเป็น “จานผี” UFO (Unidentified Flying Object) และ “พลังพีระมิด”  (Pyramid Power) ซึ่งจะเห็นได้ว่าแตกต่างจาก Chauffeur Knowledge อย่างมาก
Chauffeur เป็นภาษาฝรั่งเศส แปลว่า “คนขับรถ” หรือ “โชเฟอร์” ที่คนไทยรู้จักดี
ที่หลายท่านอาจไม่ทราบ และเข้าใจว่า ภาษาฝรั่งเศสหลายคำนั้นเป็นภาษาอังกฤษ เช่น Toilet (ห้องน้ำ) Bon Voyage (เดินทางโดยสวัสดิภาพ) เป็นต้น
ซึ่งความเข้าใจผิด ว่าภาษาฝรั่งเศสคือภาษาอังกฤษแบบนี้ ก็อาจเป็น Chauffeur Knowledge อีกรูปแบบหนึ่ง
เพราะความหมายที่แท้จริงของ Chauffeur Knowledge ก็คือ “ความรู้ผิวเผินที่ถูกส่งต่อกันมา”
ถ้าคุณเจอ Life Coach ที่ชอบพ่นคำคมเท่ๆ จากหนังสือ
หรือพบกับคนที่ไม่เคยเปิดบริษัท แต่ขาย Course อบรมบรรยายขั้นตอนการทำธุรกิจ
เมื่อใดก็ตามที่คุณเห็นใครพยายามทำตัวเป็นผู้เชี่ยวชาญด้วยวาทศิลป์ และลีลาการพูดอย่างมีเสน่ห์ จงระวังตัวไว้ให้ดี
เพราะคุณกำลังเจอกับ Chauffeur Knowledge เข้าให้แล้ว
Chauffeur Knowledge หมายถึง “คนขับรถ” ที่แอบฟังเนื้อหาต่างๆ จากบุคคลสำคัญผู้นั่งอยู่เบาะหลัง จนสามารถ “จำ” ประเด็นสำคัญๆ และคำพูดสุดเท่ได้ทั้งหมด
แต่ถ้าจะให้อธิบายรายละเอียดปลีกย่อยในทฤษฎีเหล่านั้นล่ะก็ ฝันไปเถอะ
Max Planck
Max Planck (มัคส์ พลังค์) ในวัยหนุ่ม ขณะนั้นอายุได้ 20 ปี – พ.ศ. 2421 // th.wikipedia.org
ประวัติศาสตร์ของ Chauffeur Knowledge มีที่มาจาก Max Planck นักฟิสิกส์ชาวเยอรมัน ที่เพิ่งได้รับรางวัลโนเบลมาหมาดๆ
Max Planck จึงได้รับเชิญ ต้องเดินทางไปบรรยายทั่วยุโรปเกี่ยวกับ “ทฤษฎีกลศาสตร์ควอนตัม” ที่เขามีความเชี่ยวชาญ
แน่นอนว่า ในปี ค.ศ. 1918 “กลศาสตร์ควอนตัม” ยังเป็นแนวคิดที่ใหม่ถอดด้าม
ดังนั้น ในทุกสถานที่ซึ่ง Max Planck เดินทางไปบรรยาย เขาเริ่มต้น Lecture วิชา “กลศาสตร์ควอนตัม 101”
หรือต้องปูพื้นฐานความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับ “กลศาสตร์ควอนตัม” แก่ผู้ฟังใหม่ทั้งหมดทุกครั้ง
แปลไทยเป็นไทยก็คือ Max Planck ต้องอดทนบรรยายหัวข้อเรื่องเดิม ในรูปแบบการพูดเหมือนเดิมนับครั้งไม่ถ้วน
แน่นอน การเดินทางไปบรรยายทั่วยุโรปของคนระดับนักฟิสิกส์รางวัลโนเบลนั้น ต้องมีคนขับรถคู่ใจติดตามไปด้วย
และแน่นอนอีกเช่นกัน ว่า Max Planck จะต้องนั่งทบทวนเนื้อหาก่อนขึ้นบรรยายระหว่างเดินทาง นั่นก็คือ นั่งท่อง หรืออ่านเอกสารในรถ
ซึ่งนอกจาก จะขับไป-ฟังไป เพลินๆ ในรถแล้ว เมื่อถึงที่หมาย Max Planck อนุญาตให้ “โชเฟอร์คู่ใจ” เข้าไปนั่งฟังในหอประชุม
ถือเป็นการให้เกียรติของ Max Planck และเขาคิดว่า ดีว่าการเตร็ดเตร่ หรือนั่งรอนอนรออยู่ที่รถ
ด้วยความที่เป็นคนความจำดี “โชเฟอร์” คนนี้ สามารถ “ครูพักลักจำ” ประเด็นสำคัญๆ ที่ Max Planck ต้องการสื่อสารได้เกือบทั้งหมด
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ลีลาท่าทางการบรรยาย ที่เหมือนยังกับถ่ายเอกสาร Max Planck มาทั้งดุ้น
อยู่มาวันหนึ่ง ไม่ทราบว่า “โชเฟอร์” นึกสนุกอะไรขึ้นมา หรือคิดว่าตนเองนั้นปีกกล้าขาแข็งหรืออย่างไรก็ไม่ทราบได้
เขาเอ่ยขึ้นว่า “เอ่อ…คุณ Max Planck ครับ คุณคงจะเหนื่อย และเบื่อมากเลยใช่ไหมครับ ที่ต้องเดินสาย บรรยายแต่เรื่องเดิมๆ ซ้ำไปซ้ำมาแบบนี้ทุกวี่วัน”
Max Planck ได้ยินทีแรกก็ทำหน้างงๆ แต่ก็เข้าใจความหมายในทันที
และ Max Planck เองก็คงมีอารมณ์ประมาณว่าเบื่อ และเหนื่อยล้า เหมือนที่ “โชเฟอร์” บอกจริงๆ
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง อารมณ์นึกสนุก ตลกขบขัน
เมื่อได้ยินประโยคต่อมาของ “โชเฟอร์” ที่พูดต่อไปว่า “เอ่อ…คุณ Max Planck ครับ คุณสนใจให้ผมขึ้นบรรยายแทนที่ Munich ไหมครับ?”
Max Planck อมยิ้ม และพยักหน้า เนื่องจากว่า สมัยนั้น เทคโนโลยีถ่ายภาพ และกล้องถ่ายรูปยังไม่แพร่หลาย รูปถ่ายเผยแพร่มีไม่มาก
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ภาพถ่ายของ Max Planck เอง เรียกได้ว่า แทบไม่มี
ดังนี้ ผู้คนทั้งหลายจึงอาจรู้จัก Max Planck แค่ชื่อเสียงเรียงนาม แต่จำนวนมากไม่เคยเห็นหน้าค่าตากันมาก่อน
Max Planck จึงอนุญาตให้ “โชเฟอร์” สลับร่างแบบพรพรหมอลเวง
พวกเขาทั้งสอง จึงสลับบทบาทกัน Max Planck นั่งฟังอยู่ด้านล่างหน้าเวที ตีเนียนเป็น “โชเฟอร์”
ขณะที่ “โชเฟอร์ตัวจริง” ขึ้นไปบรรยายบนเวที
ปรากฏว่า ผลตอบรับในวันนั้น เป็นไปในทิศทางที่ดี
เพราะ “โชเฟอร์” สามารถบรรยายทุกถ้อยคำ พร้อมประกอบลีลาการพูด เหมือนกับ Max Planck ทุกประการ
มีที่มาจากการฟัง Max Planck ท่องตำรา และเตรียมการพูด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “โชเฟอร์” ติดตามฟังการบรรยายของ Max Planck มาทุกเวที
เขาจึงสามารถถ่ายทอดเรื่องราว “กลศาสตร์ควอนตัม” ได้เหมือนกับ “นักฟิสิกส์รางวัลโนเบล” ที่ชื่อ Max Planck ได้เหมือนอย่างไม่มีที่ติ
แต่ก็เป็นเพียงการท่องจำขี้ปาก Max Planck มาแบบนกแก้วนกขุนทอง ไม่มีความรู้เชื่อมโยง หรือข้อมูลวิจัย และการค้นพบใดๆ ในสมอง
สงสารก็แต่คนฟัง ที่แสนจะตั้งใจ และเพลิดเพลินไปกับเนื้อหาบวกลีลาการบรรยาย พยักหน้าหงึกหงักคล้อยตามเรื่องราว “กลศาสตร์ควอนตัม”
ที่สำคัญก็คือ เสียงปรบมือกึกก้อง Standing Ovation ลุกขึ้นยืนให้เกียรติ “วิทยากรปลอม” บนเวทีอย่างล้นหลาม
เรื่องตลกร้าย หรือ Black Comedy ก็คือ ก่อนปิดงาน จู่ๆ ก็มีนักฟิสิกส์ Munich คนหนึ่ง ยกมือยิงคำถามยากๆ ขึ้นกลางงาน
“โชเฟอร์” หน้าถอดสี แต่ยังพอมีไหวพริบปฏิภาณ ชิงตอบกลับไปว่า
“ไม่น่าเชื่อว่าปัญญาชนจาก Munich จะถามคำถามที่แสนเรียบง่ายเช่นนี้ เอาเป็นว่า…ขอมอบให้โชเฟอร์ของผมเป็นคนตอบแทนล่ะกันครับ”
เรียกเสียงปรบมือโห่ฮาอีกครั้ง ก่อนที่ “โชเฟอร์” คู่ใจของ Max Planck เจ้าของฉายา Chauffeur Knowledge จะลงจากเวทีไป