การเติบโตของ Gig Workers ทั้งในสหรัฐฯ อังกฤษ จีน ฯลฯ ที่เพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่องกว่าร้อยละ 25-35 คาดอัตราเพิ่มจะสูงยิ่งขึ้นหลังวิกฤต COVID-19 ขณะที่ไทยเพิ่มกว่า 2 เท่าตัวเมื่อสิ้นปี 2564 และมีแนวโน้มจะเป็นรูปแบบการทำงานของผู้ประกอบการและคนทำงานในอนาคต ถึงเวลาที่ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ เอสเอ็มอี ใช้ประโยชน์ Gig Workers เพื่อช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพธุรกิจ และขีดความสามารถในการแข่งขัน
Gig Economy เป็นระบบเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากการทำงานแบบครั้งคราว หรืองานที่รับจ้างแล้วจบไป ของกลุ่มคนทำงานที่เรียกว่า Gig Workers ซึ่งเป็นทั้งลูกจ้างแบบชั่วคราว สัญญาจ้าง ฟรีแลนซ์ คนที่ทำธุรกิจส่วนตัวแบบที่ไม่มีลูกจ้าง เช่น คนทำงานเกี่ยวกับความคิดสร้างสรรค์ อาจารย์ นักวิจัย นักแสดง เทรนเนอร์ ช่างแต่งหน้า จักรยานยนต์รับจ้าง พนักงานขาย ฯลฯ ระบบเศรษฐกิจนี้เติบโตตั้งแต่หลังวิกฤติแฮมเบอร์เกอร์ เมื่อปี 2552 และการแพร่ระบาดของ COVID-19 ส่งผลให้ Gig Economy เติบโตสูงขึ้นทั่วโลกอย่างต่อเนื่องรวมทั้งในประเทศไทย มีอาชีพใหม่ๆ เกิดขึ้นตามมา เช่น Youtuber หรือ Influencer เป็นต้น สถานการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ จึงเป็นเรื่องที่หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง รวมถึงผู้ประกอบการเอสเอ็มอีต้องให้ความสำคัญ
จากข้อมูลในกลุ่มประเทศ OECD พบว่า ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาตัวเลข Gig Workers ในหลายประเทศเติบโตอย่างมาก เช่น สหรัฐอเมริกา นับตั้งแต่ปี 2558-2562 อัตราการเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 15 โดยปี 2562 มี Gig Workers ประมาณ 57 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 35 ของแรงงานทั้งประเทศ สหราชอาณาจักร ตั้งแต่ปี 2559-2562 จำนวน Gig Workers เพิ่มขึ้นเท่าตัว ส่วนประเทศจีนมี Gig Workers ประมาณ 200 ล้านคนทั่วประเทศ คิดเป็น 1 ใน 4 ของแรงงานชาวจีนทั้งหมด เพิ่มขึ้นจากปี 2559 ซึ่งรายงานของ LinkedIn ระบุว่ามีผู้ทำงานอิสระในจีนเพียง 30 ล้านคนเท่านั้น

สำหรับประเทศไทย Gig Economy ไม่ใช่เรื่องใหม่ เป็นระบบเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากการจ้างงานนอกระบบทั้งหมด เช่น แรงงานภาคการเกษตรที่เข้ามาทำงานในกรุงเทพฯ หรือพื้นที่ใกล้เคียงช่วงนอกฤดูทำการเกษตร กลุ่มลูกจ้างชั่วคราว ไรเดอร์ ฟรีแลนซ์ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านในสาขาต่างๆ เป็นต้น แม้จะยังไม่มีการเก็บข้อมูลทางสถิติอย่างเป็นทางการ แต่มีข้อมูลที่สามารถสะท้อนภาพ Gig Workers ในประเทศไทยได้ คือ จำนวนผู้ประกันตนมาตรา 40 ของสำนักงานประกันสังคม ตัวเลข ณ เดือนธันวาคม 2564 มีจำนวนประมาณ 10 ล้านคน ขยายตัวเพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีก่อนถึงประมาณร้อยละ 200 หรือ 2 เท่าตัว
วีระพงศ์ มาลัย ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) กล่าวถึงการปรับตัวของผู้ประกอบการยุคใหม่ว่า จากการที่เทคโนโลยีเติบโตขึ้นอย่างก้าวกระโดดและเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตคนทั้งโลก รวมถึงรูปแบบการใช้ชีวิตของคนรุ่นใหม่ๆ เช่น Gen Y และ Gen Z ที่เปลี่ยนไป ส่งผลให้เกิดระบบเศรษฐกิจที่เกิดจากการทำงานแบบครั้งคราว หรือ Gig Economy เพิ่มสูงขึ้น และเชื่อว่าจะมีอัตราเร่งแบบก้าวกระโดดหลังวิกฤต COVID-19 ด้วยเหตุนี้ สสว. จึงดำเนินการศึกษาให้ทราบถึงสถานการณ์ ทิศทางและแนวโน้มของ Gig Economy เพื่อเป็นข้อมูลในการจัดทำแนวทางการส่งเสริม สนับสนุนเอสเอ็มอีให้ใช้ประโยชน์ในการเพิ่มศักยภาพและขีดความสามารถให้กับตนเอง รวมถึงจัดทำแนวทางการส่งเสริม Gig Workers ให้เป็นผู้ประกอบการเอสเอ็มอีหรือมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนระบบเศรษฐกิจประเทศที่มีศักยภาพอีกทางหนึ่ง

“การขยายตัวเพิ่มขึ้นของ Gig Workers เป็นสิ่งที่ผู้ประกอบการ SME ควรนำมาพิจารณาใช้ให้เกิดประโยชน์กับธุรกิจ เพราะมีข้อดีสำคัญ 3 ด้านหลักๆ ได้แก่
1. ช่วยลดต้นทุนการดูแลพนักงาน เนื่องจากการจ้างงาน Gig Workers มีความยืดหยุ่น สามารถประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากกว่าการจ้างพนักงานประจำ
2. มีประสิทธิภาพการทำงาน เพราะ Gig Workers มักจะมีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ช่วยสนับสนุนให้เอสเอ็มอีสามารถรับงานได้เพิ่มขึ้น หรือมีความหลากหลายมากขึ้น ลดความผิดพลาดและเพิ่มประสิทธิภาพให้กับงานได้
3. เพิ่มความสามารถในการแข่งขัน โดยเฉพาะธุรกิจด้านความคิดสร้างสรรค์ การจ้าง Gig Workers จะช่วยเพิ่มสีสันและเติมเต็มความคิดสร้างสรรค์ ช่วยให้เอสเอ็มอีหลุดออกจากรูปแบบวิธีคิดเดิมๆ ที่เคยชิน
นอกจากนี้ Gig Workers มักจะทำงานกับธุรกิจที่หลากหลาย จึงสามารถเข้าถึงข้อมูลเชิงลึกของอุตสาหกรรมและทิศทางของตลาดได้ดี” ผอ.สสว. กล่าว












