เหรียญสองด้านความสัมพันธ์ ‘กัมพูชาและจีน’ มิตรแท้ร่วมดันเศรษฐกิจภูมิภาคให้โตไม่หยุด

“มีมิตรแท้ย่อมดีกว่ามีศัตรู” สัจธรรมนี้ยังคงเป็นจริงเสนอ โดยเฉพาะในยุคที่โลกเราปั่นป่วนด้วยหลากหลายวิกฤตเศรษฐกิจ การมีมิตรแท้เป็นชาติมหาอำนาจย่อมเป็นเรื่องดีสำหรับประเทศกำลังพัฒนา เนื่องจากประเทศนั้นจะเข้ามาส่งเสริมในเรื่องของการพัฒนาเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานในด้านต่างๆ ช่วยเร่งให้เกิดการพัฒนาขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ที่กล่าวมานี้ไม่ใช่การกล่าวลอยๆ เพราะมีตัวอย่างที่อยู่ไม่ใกล้ไม่ไกลจากไทย นั่นคือ การที่ประเทศ กัมพูชาและจีน จับมือกันในฐานะพันธมิตรร่วมพัฒนาเศรษฐกิจ

จากข้อมูลล่าสุด ยืนยันว่ากัมพูชาเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจใกล้ชิดกับจีนมากสุดอีกประเทศหนึ่ง เพราะในรอบ 3 ปีที่ผ่านมา มีนักลงทุนจีน เข้าไปลงทุนในกัมพูชามากขึ้น ขณะที่ในระดับรัฐบาล ทั้ง 2 ชาติก็มีความร่วมมือกันอย่างเหนียวแน่น
เว็บไซต์ Khmertimes รายงานว่า มีเงินลงทุนจากจีนในช่วง 6 เดือนแรก ของปี 2565 ที่มาลงทุนในกัมพูชา  แตะ 1,290 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (46,000 ล้านบาท) คิดเป็นร้อยละ 43 ของเงินลงทุนจากต่างประเทศในกัมพูชา รวมทั้งหมดอยู่ที่ 2,990 ล้านดลอลาร์สหรัฐฯ (107,000 ล้านบาท)
ทว่า เราต้องยอมรับว่า ทุกการเปลี่ยนแปลงล้วนก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็น “เหรียญสองด้าน” วันนี้เราจึงชวนมารับรู้ความจริงนี้กัน


ส่องภาพรวมเศรษฐกิจ กัมพูชา มีแนวโน้มสดใส น่าจับตา

ส่วนประเทศที่เข้าไปลงทุนในกัมพูชารองลงมา คือ ประเทศไทย ซาเมา หมู่เกาะบริทิชเวอร์จิ้น เกาหลีใต้ สิงคโปร์ หมู่เกาะเคเมน มาเลเซีย ญี่ปุ่น และออสเตรเลีย
โครงการที่มีการลงทุนมากสุด ได้แก่
  • อุตสาหกรรมเกษตร และการแปรรูป
  • อุตสาหกรรมการผลิต
  • การท่องเที่ยว
  • โครงสร้างพื้นฐาน
  • เทคโนโลยีชั้นสูง
ขณะที่มูลค่าการค้าระหว่างจีนและกัมพูชาในรอบ 6 เดือนแรกขยับขึ้นร้อยละ19.7 มีมูลค่าเท่ากับ 5,980 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (215,000 ล้านบาท)
และเมื่อไปดูภาพรวมการส่งออกของกัมพูชาในตลาดทั่วโลกพบว่าโตเกือบ ร้อยละ 40 ในช่วง 6 เดือนแรก เพิ่มขึ้นอย่างน่าพอใจ สะท้อนความสามารถในการผลิตสินค้าอุตสาหกรรมและสินค้าต้นทุน ในห่วงโซ่อุปทานการผลิตของภูมิภาค
โดยมีมูลค่ารวมการส่งออก 6 เดือนเท่ากับ 11,370 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (400,000 ล้านบาท) เพิ่มขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 33.9 ส่วนตลาดส่งออกยังเป็นการกระจายตลาดอยู่ โดยตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดยังอยู่ที่ สหรัฐอเมริกา

ทั้งนี้ สัดส่วนการส่งออกไปยังสหรัฐฯ คิดเป็นร้อยละ 51.8 ของมูลค่าการส่งออกทั้งหมด และเพิ่มขึ้นจากปีก่อนร้อยละ 54 ส่วนสินค้าที่ส่งออกไปสหรัฐฯ ก็จะเป็นกระเปาเดินทางและอุปกรณ์เดินทาง ซึ่งแต่เดิมได้สิทธิพิเศษทางภาษี หรือ GSP จากสหรัฐฯ แต่ถูกตัดไปแล้วตั้งแต่เดือนธันวาคม ปี 2564 แต่เศรษฐกิจกัมพูชาก็ยังเติบโตได้ดี ซึ่งนี่แสดงให้เห็นถึงคุณภาพการผลิตสินค้าของกัมพูชาที่พัฒนาขึ้นและได้รับการยอมรับจากนานาประเทศ
ส่วนสินค้าประเภทอื่นก็มีสิ่งทอ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ จักรยาน และ กัมพูชา ก็ยังอยู่ใน “ประเทศที่ได้รับการอนุเคราะห์ยิ่ง” หรือจากสหรัฐฯอยู่ดี
ขณะที่สินค้าส่งออกไปยังประเทศอื่นๆของกัมพูชา ก็มีกลุ่มประเทศ RCEP หรือความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจระดับภูมิภาค มูลค่าการส่งออกก็เพิ่มขึ้นร้อยละ 10 หรือประมาณ 118,000 ล้านบาท โดยเป็นการส่งออกไปใน 3 ตลาดใหญ่ นั่นคือ จีน ญี่ปุ่น และเวียดนาม โดยตัวเลขการส่งออกไปยังเวียดนาม อยู่ที่ 42,000 ล้านบาท จีน ส่งออกอยู่ที่ 22,000 ล้านบาท และ ญี่ปุ่น ส่งออกอยู่ที่ 19,500 ล้านบาท
และสาเหตุที่การค้ากัมพูชามีการเติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญก็เป็นเพราะ ได้แก่ ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจระดับภูมิภาค หรือRCEP และข้อตกลลงเขตการค้าเสรี จีน-กัมพูชา (CCFTA) ที่มีการบังคับใช้ไปเมื่อ 1 มกราคม 2565 นี้เอง ตลอดจน ข้อตกลงการค้า เกาหลีใต้-กัมพูชา (CKFTA) เมื่อเดือนตุลาคม ปีที่แล้ว
ดังนั้น แม้กัมพูชาจะยังไม่ได้มีการทำข้อตกลงเขตการค้าเสรี หรือ FTA มากมาย แต่ประเทศที่เลือกทำ ต่างเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจและเขตการค้าที่กว้างขวาง เพราะฉะนั้นเศรษฐกิจกัมพูชาจึงได้ประโยชน์ไปด้วย
ทางด้าน กี ศรีรวัต นักเศรษฐศาสตร์ สถาบันจีนศึกษา แห่งราชบัณฑิตของกัมพูชาวิเคราะห์ว่าความร่วมมือกับจีนมีความพิเศษเพราะจีนมีโครงการช่วยเหลือประเทศด้อยพัฒนา ทางด้านภาษี ความช่วยเหลือนี้ทำให้เศรษฐกิจกัมพูชาเติบโต และกัมพูชา ต้องการที่เป็นศูนย์กลางกระจายสินค้าจากจีนไปยังตลาดอาเซียน
จากรายงานของธนาคารโลก ระบุชัดว่า ประเทศที่มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการส่งออก ภายใต้ข้อตกลง RCEP คือ 3 ประเทศอาเซียน ได้แก่ เวียดนาม มาเลเซียและกัมพูชา 
เจีย ชานโต ผู้ว่าการธนาคารแห่งกัมพูชา
เจีย ชานโต ผู้ว่าการธนาคารแห่งกัมพูชา ได้ประกาศคาดการณ์ การเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ เป็นร้อยละ 5.3 เพิ่มจากเมื่อปี 2564 ที่เติบโตเพียงร้อยละ 3 การเติบโตมีสัญญาณดีมาจากหลายปัจจัย เช่น
  • การส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมโตขึ้น
  • การลงทุนด้านการก่อสร้างเติบโต พร้อมการฟื้นตัวของภาคอสังหาริมทรัพย์
  • การส่งออกสินค้าเกษตรเติบโตอย่างน่าพอใจ
  • การท่องเที่ยวมีรายได้เข้าประเทศต่อเนื่อง
และผู้ว่าการธนาคารแห่งกัมพูชา ได้ประกาศคาดการณ์ว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศ เพิ่มเป็นร้อยละ 5.3 จากเมื่อปี 2564 ที่เติบโตเพียงร้อยละ 3
เวียง สาคร รัฐมนตรีเกษตร ประมงและปศุสัตว์กัมพูชา เผยว่า “ไม่เพียงแค่เศรษฐกิจโดยรวมที่โตได้ต่อเนื่องเท่านั้น แต่ในส่วนของการส่งออกสินค้าเกษตรกัมพูชาไปจีน ยังมีรายได้เติบโตรวม 3 ปี ตั้งแต่ 2562-2565 มากถึง 1,940 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือราว 70,000 ล้านบาท โดยมีปริมาณสินค้าเกษตรที่ส่งออกรวมเท่ากับ 2.4 ล้านตัน โดยสินค้าเกษตรหลักที่ส่งออกไปก็มี ข้าวสาร กล้วยหอม มันสำปะหลังแห้ง แป้งมันสำปะหลัง มะม่วงอบแห้ง มะม่วงสด แผ่นยางพาราอบแห้ง เม็ดมะม่วงหิมพานต์ ผงโกโก้ รวมไปถึงยังสามารถผลิตลำไยส่งให้จีนอีกด้วย”
การเติบโตมาจากความร่วมมือภายใน ยุทธศาสตร์ สายแถบและเส้นทาง BRI เพราะมีการสนับสนุนจากกลุ่มทุนจีนเข้ามาลงทุน ในการแปรรูปสินค้าเกษตรมีการนำเอาเทคโนโลยี ทันสมัยเข้ามาใช้ในโรงงานผลิตผลทางการเกษตร มีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานของการเกษตรกรรม

กรณีศึกษาความร่วมมือ กัมพูชาและจีน ที่เปลี่ยน สีหนุวิลล์ ให้เป็น “เซินเจิ้น” กับผลลัพธ์ที่เป็น “เหรียญสองด้าน”

เพื่อให้เห็นภาพผลลัพธ์ของความร่วมมือที่ชัดเจน ในบทความเรื่อง “บทบาทของจีนที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงภาพลักษณ์ของจังหวัดสีหนุวิลล์ ประเทศกัมพูชา” ได้ชี้ให้เห็นถึง บทบาทของจีนที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงภาพลักษณ์ของจังหวัดสีหนุวิลล์
บทความนี้ได้เกริ่นว่า ด้วยงบประมาณที่มีจำกัดทำให้การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการผลิตในภาคอุตสาหกรรมจำเป็นต้องพึ่งพาเงินทุนและเทคโนโลยีจากต่างประเทศ ซึ่งจีนถือเป็นหนึ่งในหลายประเทศที่เข้ามาให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่กัมพูชามาอย่างต่อเนื่อง

โดยปัจจุบันจีนถือเป็นประเทศคู่ค้าและผู้ลงทุนรายใหญ่ที่สุดของกัมพูชา ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดและยาวนานของทั้งสองประเทศในขณะที่อีกส่วนจีนเองก็มีนโยบายส่งเสริมและสนับสนุนการออกไปลงทุนในต่างประเทศ
ภายใต้นโยบายหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (One Belt One Road: OBOR) ของประธานาธิบดีสีจิ้นผิง ในการดำเนินยุทธศาสตร์ความร่วมมือระหว่างจีนกับประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพื่อเปิดตลาดการค้าใหม่และระบายอุปทานภายในประเทศ แสวงหาทรัพยากร การเคลื่อนย้ายฐานการผลิตสินค้า ฐานการลงทุนตลอดจนฐานการส่งออกสินค้าไปยังต่างประเทศ
กัมพูชาจึงเป็นหนึ่งในประเทศเป้าหมายที่จีนให้ความสนใจในการเข้าไปลงทุน และเป็นจุดภูมิศาสตร์สำคัญที่เชื่อมโยงไปสู่การขยายการลงทุนกับประเทศอื่นๆในภูมิภาคอาเซียน
ก่อนหน้านี้ความช่วยเหลือกึ่งลงทุนในโครงการต่างๆของจีน มักจะกระจุกตัวอยู่ในพนมเปญเมืองหลวงของกัมพูชา แต่ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมานี้ได้มีการเพ่งความสนใจไปที่กรุงพระสีหนุหรือจังหวัดสีหนุวิลล์ซึ่งเป็นจังหวัดชายฝั่งทะเลที่อยู่ทางตอนใต้ของกัมพูชา โดยเป็นเมืองที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจนับเป็นอันดับ 3 รองจากพนมเปญและเสียมราฐ
เนื่องจากสีหนุวิลล์ถือเป็นเมืองท่าที่สำคัญของกัมพูชา โดยเป็นที่ตั้งท่าเรือน้ำลึกแห่งเดียวในประเทศ มีเขตเศรษฐกิจพิเศษทำให้มีโรงงานอุตสาหกรรมกว่า 100 แห่ง เข้ามาตั้งฐานการผลิตเพื่อส่งออกที่เมืองนี้รวมทั้งสีหนุวิลล์ยังถูกจัดเป็นเมืองยุทธศาสตร์บนเส้นทางการค้าระหว่างประเทศสายสำคัญของโครงการ One Belt One Road (OBOR) อีกด้วย
ด้วยเหตุนี้ จึงส่งผลให้มีการหลั่งไหลเข้ามาของนักลงทุนจีนพร้อมเม็ดเงินลงทุนจำนวนมหาศาล โดยมีเป้าหมายให้สีหนุวิลล์เป็น HUB เส้นทางและโลจิสติกส์ที่เชื่อมไปไทยและเวียดนามในการส่ง พร้อมๆกับวางแผนพัฒนาพื้นที่ให้เมืองแห่งนี้เป็นเมืองอุตสาหกรรมที่คล้ายกับเมือง “เซินเจิ้น” ในประเทศจีน

การให้ความช่วยเหลือต่อกัมพูชาของจีนทั้งเงินทุนและแรงงานนั้น ส่งผลให้จังหวัดสีหนุวิลล์มีการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว จากที่ครั้งหนึ่งเคยถูกมองเป็นเพียงจังหวัดชายฝั่งทะเลที่ซบเซา ก็เจริญขึ้นมาภายในเวลาไม่นาน มีการเข้ามาลงทุนก่อสร้างในโครงการขนาดใหญ่หลายโครงการไม่ว่าจะเป็นคอนโด โรงแรม และคาสิโน รวมไปถึงโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ
ยกตัวอย่างเช่น โรงผลิตไฟฟ้า และโครงการก่อสร้างถนนไฮเวย์ 4 เลน จากสีหนุวิลล์ไปพนมเปญ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการลงทุนของจีน รวมแล้วกว่า 70 โครงการ ด้วยมูลค่าการลงทุนกว่าหลายพันล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐ ตลอดจนร้านค้าและร้านอาหารที่มีป้ายกำกับเป็นภาษาจีนทั่วเมือง จนแทบจะจำภาพเดิมของเมืองสีหนุวิลล์ในช่วง 2 ปี ก่อนหน้านั้นไม่ได้
ในตอนนี้ จึงกล่าวได้ว่าจังหวัดสีหนุวิลล์เป็นอีกเมืองหนึ่งของกัมพูชาที่มีความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วแบบก้าวกระโดด เป็นจังหวัดที่มีนักลงทุนต่างชาติเข้ามาลงทุนเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศ และในจำนวนธุรกิจทั้งหมดที่เข้ามาลงทุนในจังหวัดสีหนุวิลล์ในเวลานี้กว่าร้อยละ 90 เป็นธุรกิจของนักลงทุนชาวจีน
แต่อย่างไรก็ตาม เมื่อเกิดการพัฒนาและการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในเวลารวดเร็วเช่นนี้ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น จึงมีลักษณะเป็นเหมือน “เหรียญสองด้าน” โดยผู้ศึกษาและเรียบเรียงบทความชิ้นนี้ ได้อภิปรายให้เห็นภาพว่า
“จากเดิมจังหวัดสีหนุวิลล์เป็นเมืองพักตากอากาศชายทะเลที่เงียบสงบทางตอนใต้ของกัมพูชา ซึ่งดึงดูดนักเดินทางที่มากันเป็นครอบครัว หรือเดินทางคนเดียว และเคยเป็นหนึ่งในเป้าหมายหลักของเหล่าแบ็กแพ็กเกอร์จากชาติตะวันตกรวมถึงบรรดาเศรษฐีจากรัสเซีย เนื่องจากมีชายหาดที่สวยงามหลายแห่ง แวดล้อมด้วยเกาะแก่งและอุทยานแห่งชาติทางทะเล จนเคยได้รับขนานนามว่า “ริเวียร่าของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้””

“ในตอนนี้ก็ได้ปรับโฉมมาเป็นเมืองอุตสาหกรรมเหมือนเมือง “เซินเจิ้น”ของจีน กระทั่งในปัจจุบันกลุ่มทุนจีนได้เปลี่ยนให้สีหนุวิลล์กลายเป็นเมืองท่องเที่ยวสำหรับนักพนัน โดยมีโฉมใหม่ของเมืองเปรียบได้กับ “มาเก๊าแห่งอาเซียน” และ “ลาสเวกัสแห่งอาเซียน””
นอกจากนั้น จีนยังเข้ามามีบทบาทในพื้นที่จังหวัดสีหนุวิลล์ผ่านยุทธศาสตร์หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดการเชื่อมโยงชุมชนระหว่างประเทศ สร้างระบบห่วงโซ่การผลิตระดับภูมิภาคและระดับโลกและขยายตลาดการค้ารวมทั้งการส่งออกแรงงานจีนไปทำงานยังต่างประเทศ ซึ่งลักษณะการลงทุนการพัฒนาของจีนมักจะมีรูปแบบการพัฒนาแบบเดิม กล่าวคือกีดกันการมีส่วนร่วมของชุมชนและแรงงาน เน้นการเจรจากับผู้นำมากกว่า จึงนำไปสู่ปัญหาความขัดแย้งกับประชาชนผู้ได้รับผลกระทบจากการพัฒนาที่ไม่สมดุล ขาดการมีส่วนร่วม ขาดประชาธิปไตย และผลิตซ้ำปัญหาความเหลื่อมล้ำ ปัญหาสิ่งแวดล้อมต่อไปได้อีกเรื่อยๆ

ที่มา :

รายการ อาเซียน4.0ออนไลน์ เรื่อง “กัมพูชาใกล้ชิดจีนเศรษฐกิจโตทุกด้าน” เสนอทาง Youtube : TNN Online

บทความเรื่อง ““บทบาทของจีนที่มีต่อการเปลี่ยนแปลงภาพลักษณ์ของจังหวัดสีหนุวิลล์ ประเทศกัมพูชา” โดย สมลักษณ์ ศรีราม และ อุดมพร ธีระวิริยะกุล คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร


ต้นแบบการพัฒนาในประเทศต่างๆ ที่เป็นแบบอย่าง

ใครเป็นใครในอุตสาหกรรม “ชิป” ที่กำลังร้อนแรงและขาดแคลนในขณะนี้

ความตึงเครียดระหว่าง จีนและไต้หวัน นัยต่อเศรษฐกิจและการค้าโลก

เส้นทางสายไหม…เป้าหมายเหนือสงคราม

Previous articleพิบัติภัย…คอนเทนต์ดีที่ถูกเมิน
Next articleAIS 5G PLAY GROUND & 5G GARAGE…แซนด์บ็อกซ์ 5G แห่งแรกของสถาบันการศึกษาในเมืองไทย จากความร่วมมือของวิศวะจุฬา และ AIS 5G
mm
เริ่มต้นขีดเขียนในฐานะ สื่อมวลชน กับงานผู้สื่อข่าวประจำกองประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล ในปี 2546 ก่อนไปหาประสบการณ์ชีวิตที่เมลเบิร์น ออสเตรเลียมา 1 ปี และกลับมายึดอาชีพ “นักเขียน” จริงจัง กับการเป็น กองบรรณาธิการนิตยสารชีวจิต 3 ปี หลังจากนั้นคิดว่าน่าจะเปลี่ยนสายไปทำงานในบริษัท PR agancy ได้ 6 เดือน เมื่อรู้ว่าไม่ถูกจริต เลยออกมาเป็นนักเขียนฟรีแลนซ์ประจำกองบรรณาธิการนิตยสารฟีลกู้ดอย่าง Happy+ อยู่ 1 ปี สัมภาษณ์ทั้งดาราและคนบันดาลใจ ก่อนเข้าสู่ระบบงานประจำอีกครั้งกับนิตยสาร MBA กับการเป็นนักเขียนที่รับผิดชอบในเซคชั่นหลักสูตร MBA ของสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ สั่งสมประสบการณ์อยู่ 3 ปี ก็ได้เวลา Upskill สู่งาน Online content writer ที่ใช้ความชอบและความหลงใหลในการถ่ายทอดเรื่องราวดีๆ ความรู้ใหม่ๆ ในยุค Education 4.0 อุตสาหกรรมทางการแพทย์ ไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่ และการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์