ช่วงเริ่มต้นการประกาศ “เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก” EEC การศึกษาเก่ากำลังเคลื่อนสู่โลกของชีวิตและการงานใหม่ ที่ต่างจากโลกเก่าสิ้นเชิง! โดยเฉพาะผลของการปฏิวัติอุตสาหกรรม 4.0 และการสร้างเศรษฐกิจใหม่ของประเทศในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก – EEC จำเป็นต้องปรับฐานใหม่เรื่องการศึกษาและการผลิตคน-ฐานทรัพยากรที่สำคัญที่สุดของประเทศ คู่ไปกับการปรับระบบโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งแวดล้อมที่จะรับกับระบบการงานยุคใหม่ จนถึงการยกระดับเศรษฐกิจจาก 12 อุตสาหกรรมเป้าหมายไปในขณะเดียวกัน หนึ่งในงานสำคัญของการสร้างเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกที่เปิดรับการลงทุนแข่งกับประเทศอื่นๆ คือ “การสร้างคนและสร้างการศึกษารับมือกับการเผชิญโลกยุค 4.0”
การผลิตบุคลากรกลุ่มนี้ การอุดมศึกษาเป็นเป้าหมายสำคัญที่ต้องตอบโจทย์ความรู้ ความเข้าใจ ทักษะ และสมรรถนะโดยรวมในกลุ่มงานยุคใหม่ เพื่อสนับสนุนการแข่งขันในการลงทุนของเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออกหรือ EEC ให้เกิดขึ้นอย่างเร่งด่วน รับมือกับความเปลี่ยนแปลงและการลงทุนที่ประเทศเปิดรับเข้ามา!
แน่นอนว่าฐานหลักการในเรื่องนี้นั้นต้องปรับ mindset และ vision การมองโลก-เข้าใจโลกที่เห็นและเข้าใจการเปลี่ยนแปลง-ทั้งเห็นประตูของโอกาสที่เปิดกว้างขึ้นจากคลื่นแห่งความเปลี่ยนแปลงใหม่นั้น! การสร้าง mindset และ วิสัยทัศน์ ให้คนทำงานการสร้างการศึกษาและสร้างคน เป็นเรื่องที่สำคัญที่จะต้องปลุกสร้างให้เกิดเครือข่ายเหล่าขึ้นเพื่อก่อรูปความเคลื่อนไหวที่มุ่งสร้างความเปลี่ยนแปลง! ด้วยว่าโลกใบเก่ากับโลกใบใหม่นั้นต่างกันเกือบสิ้นเชิงทั้งความรู้ ความคิด ความเข้าใจ จนถึงทักษะ สมรรถนะ กระบวนระบบวิธีคิด และกรอบการทำงาน ฯ mindset ใหม่จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะเป็นพลังขับเคลื่อนสร้างจุดเริ่มต้นและกระบวนระบบการเปลี่ยนแปลงให้ประสานเชื่อมกับส่วนที่ 2 คือการปรับสร้าง ecosystem ในการสร้างคนและการศึกษาจากบริบทเดิมสู่บริบทใหม่ และรวมถึงการปรับสร้างระบบ-เครื่องมือต่างๆ จนถึงสัมพันธภาพต่อความรู้ความเข้าใจในเทคโนโลยี นวัตกรรม ที่เป็นแก่นแกนของการงานในโลกใหม่ยุค 4.0!
ปฏิบัติการที่ EEC HDC รับผิดชอบอยู่นี้มีรองนายกรัฐมนตรี (พลอากาศเอกประจิน จั่นตอง) กำกับดูแลและสนับสนุนการบริหารจัดการบุคลากรและการศึกษาใน EEC ซึ่งได้วางทิศทางกว้างๆ ให้ปฏิบัติ 2 ส่วนคือ ส่วนแรกให้ปรับสร้างการศึกษาให้ตอบโจทย์การลงทุนยุคใหม่กับอุตสาหกรรมในประเทศที่กำลังปรับตัวสู่โลกอุตสาหกรรม 4.0 ซึ่งต้องจัดการให้เด็กที่จบการศึกษามีงานทำ-และรายได้สูงกว่าฐานเดิมที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน กับส่วนที่สอง ให้หาทางสนับสนุนบัณฑิตที่ตกงานอยู่ปีละ 4-5 แสนคนให้เข้าสู่โลกของการงานให้ได้ ซึ่งทิศทางทั้ง 2 ส่วนที่ให้มานี้เป็นโจทย์ยาก! ที่ต้องการ “การรื้อสร้างการศึกษา” ที่เป็นมรดกฝังแน่นในระบบข้ามศตวรรษมายาวนาน! มันคือ “โจทย์หิน” ของการสร้างคนและการศึกษาของ EEC HDC ตั้งแต่ต้นมือในการมีส่วนร่วมขับเคลื่อนเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก!
ถ้าถอดรหัสการศึกษาและการพัฒนาบุคลากรที่เคลื่อนไหวอยู่ในกระทรวง ทบวง กรม และสถานศึกษาต่างๆ จะพบว่าระบบการศึกษา-การสร้างคนที่ทำกันอยู่ดาดๆ นั้นเป็นแบบแผนของการจัดการความรู้ที่สร้างความเชี่ยวชาญในงานด้านต่างๆ ขึ้น อาทิ ด้านการเงิน การบริหารจัดการ และความเชี่ยวชาญตามสาขางานทั้งในมิติสังคม วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ ฯ เพื่อพัฒนาศักยภาพคนในระบบการผลิตและบริการที่ถักทอขึ้นเป็นโครงข่ายองค์กรรูปแบบต่างๆ ตั้งแต่โครงสร้างองค์กรแบบเรียบง่ายจนถึงองค์กรที่มีความซับซ้อนสูง-มีขนาดใหญ่ เช่น องค์กรระบบราชการ ฯ เป็นต้น ฐานการขับเคลื่อนและการทำงานที่เคลื่อนอยู่ทั่วไปนั้น เป็นฐานคิดแบบที่ใช้แรงงานเป็นหลักที่มีระบบโครงสร้างองค์กรที่มุ่งกำกับผลิตภาพการทำงานของคนเป็นสำคัญ ที่เป็นกรอบแนวคิดทฤษฎี Labor Intensive ทั้งในระบบการผลิตและบริการ ซึ่งแนวทางการศึกษาและการผลิตบุคลากรเคลื่อนอยู่ในกลุ่มเศรษฐกิจระดับล่างที่เน้นการสร้าง Content/ product/ และ service เป็นสำคัญ
ต่อมาเมื่อโลกเคลื่อนเข้าสู่ยุค 4.0 ที่เทคโนโลยีและนวัตกรรมเป็นองค์ประกอบสำคัญในการขับเคลื่อนสร้างงาน-สร้างผลิตภาพใหม่-และการยกระดับเศรษฐกิจ โลกของการศึกษาและการทำงานจากฐานความรู้-ทักษะที่ผ่านมาจึงไม่ตอบโจทย์การงานยุคดิจิทัล ที่เข้ามาแทนระบบการใช้แรงงานเข้มข้น (labor intensive) การงานที่มาพร้อมกับนวัตกรรม เทคโนโลยี และการลงทุนใหม่ จึงเป็นเหมือนโลกคนละใบกับโลกใบเก่าเดิมๆ ที่สถาบันการศึกษาคุ้นเคยมักแข่งกันกระตุ้นสร้าง “ความเป็นเลิศ” ด้านต่างๆ และขับเคลื่อนการศึกษาไปตามแบบ Supply Push ขณะที่โลกใหม่นั้นเคลื่อนอยู่บนฐานของดิจิทัลแพลตฟอร์มในทิศทาง demand driven!
EEC HDC ที่เป็นหน่วยรับผิดชอบก็มีภาระต้องสร้างคนกลุ่มโลกใหม่ และต้องดึงบัณฑิตที่ตกงานปีละหลายแสนคนจัดการให้เข้าสู่ระบบงานใหม่ด้วย โดยวางแนวการประสานกับแหล่งงานและสนับสนุนให้มีการจัดฝึกอบรมระยะสั้นเพื่อยกระดับปรับทักษะให้สอดคล้องตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลง-ปรับตัวให้เข้ากับสมรรถนะที่อุตสาหกรรมและการลงทุนยุคใหม่ต้องการ
การปฏิบัติขับเคลื่อนงานนี้เริ่มตั้งแต่ช่วงรอยต่อยุคที่ “หมอธีรเกียรติ” เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาที่อยู่ระหว่างจัดตั้งกระทรวงอุดมศึกษา โดยเมื่อตั้งกระทรวงอุดมฯขึ้น ทาง EEC HDC ได้พบหารือกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุดมศึกษาคนแรกคือ ดร.สุวิทย์ เมษินทรีย์ ประสานการทำงานการอุดมศึกษากับ EEC ร่วมมือกันปรับการอุดมศึกษาสู่โครงสร้าง 4.0 ในแบบ demand driven ขึ้นและทำงานต่อเนื่องข้ามเวลาจนถึงยุค ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ และมาจนปัจจุบัน ซึ่งทุกช่วงมี ดร.เสนาะ อูนากูล ได้ให้คำปรึกษาชี้แนะมาตลอด รวมทั้งชี้ให้ใช้ มหาวิทยาลัยบูรพา ที่ท่านก่อตั้งไว้เป็นสถาบันการศึกษาในการพัฒนาคนของ EEC และให้ EEC HDC ช่วยขับเคลื่อนปรับสร้างความก้าวหน้า ร่วมกับเครือข่ายมหาวิทยาลัยและสถาบันการศึกษาทั้งรัฐและเอกชนใน EEC ซี่งต่อมาก็ขยายความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยต่างๆ ทั่วประเทศ
หลังงานศึกษาสำรวจจำนวนความต้องการบุคลากรใน 12 อุตสาหกรรมเป้าหมายที่มีสูงกว่า 5 แสนตำแหน่งตามเป้าหมายการลงทุนนั้น ได้มีการสร้างเครือข่ายสถาบันอุดมศึกษาและทำความเข้าใจถึงฐานสมรรถนะในการผลิตบุคลากรตอบโจทย์อุตสาหกรรมการลงทุนใหม่กับเครือข่ายสถาบันการศึกษาและภาคอุตสาหกรรมที่ร่วมมือ ฯลฯ EEC HDC เร่งจัดปรับการศึกษาอย่างรวดเร็วด้วยการ เชื่อมประสานระหว่างภาคอุตสาหกรรมจริงกับสถานศึกษาในระดับต่างๆ ให้เปิดรูปเรียนรู้เพื่อปรับตัวปรับวิธีคิด ปรับระบบการเรียนการสอนและปรับสิ่งแวดล้อมของการเรียนการสอน ให้ไปด้วยกันได้และตอบโจทย์ พื้นฐาน ฐานการมีงานทำ หลังจบการศึกษาแล้ว หนึ่ง วางแนวทางปรับการพัฒนาบุคลากรโดยเฉพาะความรู้ความเข้าใจต่อทักษะสมรรถนะใหม่และความเปลี่ยนแปลงในโลกที่เป็นจริงจากการไหลบ่าเข้ามาของเทคโนโลยีและนวัตกรรมหลากหลายสาขา หนึ่ง จัดปรับ ecosystem เพื่อให้มีความพร้อมที่จะเคลื่อนเข้าสู่อุตสาหกรรม 4.0 ทดแทนระบบดั้งเดิม หนึ่ง สนับสนุนการปรับระบบการเรียนการสอนและวัสดุอุปกรณ์ในการเรียนการสอนผ่านความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการบุคลากร ที่ไม่ใช้งบฯรัฐมาจัดซื้ออย่างที่เคยทำกัน หนึ่ง และมีการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้-การจัดการความรู้ใหม่ที่เชื่อมประสานระหว่างสาขาในระบบการเรียนการสอนร่วมกับภาคอุตสาหกรรมต่างๆ อีกหนึ่ง
ทั้งหมดคือภาพการขยับปรับตัวเบื้องต้นในการขับเคลื่อนสร้างความก้าวหน้าให้เปลี่ยนแปลงเท่าทันการลงทุน ที่เป็นความเคลื่อนไหวในช่วงกระตุ้นสร้างการเปลี่ยนแปลงการอุดมศึกษาจากโลกเก่าสู่การสร้างคน-สร้างการศึกษา 4.0
เรื่อง : Apichartology
