ต้องยอมรับว่าในปัจจุบันมหาวิทยาลัยต่างๆ มีการเปิด หลักสูตร AI หรือหลักสูตรด้านปัญญาประดิษฐ์ เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีสาเหตุหลักมาจากความต้องการของตลาดแรงงานที่ยังขาดแคลนบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญในสายนี้ และงาน AI กำลังเป็นที่ต้องการของตลาด ซึ่งหลักสูตรที่ขยายขอบเขตออกจากสาขาวิทยาการคอมพิวเตอร์ หรือ Computer Science ซึ่งจะเน้นไปที่การศึกษาเกี่ยวกับเทคโนโลยีอย่างเช่น Machine Learning, Computing Algorithms, Data Analytics และ Advanced Robotics
โดยที่ผ่านมา นับเป็นนิมิตรหมายที่ดี ที่เมื่อมหาวิทยาลัยในไทยเปิด หลักสูตร AI ก็มักจะมีการวางแผนหลักสูตรร่วมกับภาคเอกชน เพื่อผลิตบุคลากรที่ตอบสนองความต้องการของภาคอุตสาหกรรมเป้าหมายแต่ละด้านให้ได้มากที่สุด ซึ่งเป็นการขับเคลื่อนแนวทางการศึกษาใหม่ในรูปแบบของ Demand driven คือ การเปิดหลักสูตรที่เน้นผลิตกำลังคนให้มีทักษะสูง มีความพร้อมในการทำงานตอบโจทย์ความต้องการภาคอุตสาหกรรมให้ได้มากที่สุด
และล่าสุดมหาวิทยาลัยในไทยก็ได้เปิด หลักสูตร AI ที่มีความหลากหลาย ซึ่งวันนี้เราขอยกตัวอย่าง 2 หลักสูตร หลักสูตรหนึ่งเป็นหลักสูตรปริญญาตรี ที่เน้นสร้าง “ผู้ประกอบการวิศวกรรม” ที่มีความรู้ ความสามารถด้าน AI และเทคโนโลยีดิจิทัล จาก หมาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี และอีกหนึ่งหลักสูตร เป็น หลักสูตรอบรม AI ระยะสั้น ที่มุ่งติดตั้งทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงาน โดยประยุกต์ใช้ AI และโปรแกรมคอมพิวเตอร์ด้านวิศวกรรมสำหรับการติดตั้งอุปกรณ์หรือเครื่องจักรในโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งเป็นหลักสูตรใหม่แกะกล่องของ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี หรือ มทร.ธัญบุรี
ทว่า เพื่อให้ได้เห็นความสำคัญของ หลักสูตร AI ที่สามารถสร้างบุคลากรตอบสนองทั้งเทรนด์การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในภาคอุตสาหกรรมและการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ เราได้หยิบยกต้นแบบการวางนโยบายที่ประเทศจีน โดยกระตุ้นให้มหาวิทยาลัยในประเทศเปิด หลักสูตร AI เพื่อผลิตบุคลากรรับตลาดแรงงานยุคใหม่ด้วย
เรียนรู้จากการวางแนวทางของจีน เปิด หลักสูตร AI ตอบสนองโลกการทำงานดิจิทัล
ล่าสุด มหาวิทยาลัยในจีนกว่า 10 แห่งกำลังปรับเปลี่ยนหลักสูตรจากเดิมที่เน้นวิศวกรรมและเทคโนโลยีพื้นฐาน มาให้ความสำคัญกับ “เทคโนโลยีขั้นสูง” เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) และบิ๊กดาต้า เพื่อตอบสนองนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการเพิ่มจำนวนบุคลากรที่มีความสามารถในการทำงานด้านเทคโนโลยีเหล่านี้ สืบเนื่องจากคำร้องขอจากกระทรวงศึกษาธิการที่ต้องการให้สถาบันอุดมศึกษาปรับโครงสร้างหลักสูตรและแผนการฝึกอบรมบุคลากร ให้สอดคล้องกับความต้องการของประเทศที่เปลี่ยนแปลงไป
เพราะในปัจจุบัน อัตราการว่างงานของคนหนุ่มสาวชาวจีนยังคงปรับตัวเพิ่มขึ้น ในเดือนก.ค. ที่ผ่านมา อัตราการว่างงานพุ่งสู่ระดับ 17.1% ท่ามกลางฤดูร้อนปีนี้ที่มีบัณฑิตจบใหม่มากถึงราว 11.79 ล้านคน
การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่จึงเกิดขึ้น โดยจากรายงานวิจัยล่าสุดของมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีหัวจง (HUST) พบว่าสาขาวิศวกรรมมีการปรับเปลี่ยนหลักสูตรอย่างมากในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ระหว่างปี 2556-2565 มีการเพิ่มหลักสูตรใหม่กว่า 7,566 หลักสูตร นอกจากนี้ ยังมีสาขาการศึกษาใหม่ 96 สาขา เช่น หุ่นยนต์เอไอ และบิ๊กดาต้า เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดแรงงานที่เปลี่ยนแปลงไป
โดยมหาวิทยาลัยชั้นนำของจีนกำลังเดินหน้าพัฒนาการศึกษาด้านเอไออย่างจริงจัง เช่น มหาวิทยาลัยซิงหวา (Tsinghua University) มหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง (Shanghai Jiao Tong University) และ สถาบันเทคโนโลยีฮาร์บิน (Harbin Institute of Technology) ได้จัดตั้งโรงเรียนด้านเอไอ และเปิดหลักสูตรทั่วไปเพื่อยกระดับความรู้ด้านเอไอให้แก่นักศึกษาใหม่ทุกคน
นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยฟูตัน (Fudan University) ยังมีแผนที่จะเปิดหลักสูตรเกี่ยวกับเอไออย่างน้อย 100 หลักสูตรในปีการศึกษา 2567 และ 2568 โดยเริ่มตั้งแต่เดือนก.ย.เป็นต้นไป โดยมีเป้าหมายที่จะก้าวขึ้นเป็นผู้นำด้านการศึกษาและการผลิตบุคลากรด้านเอไอ การดำเนินการนี้สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของจีนในการเตรียมความพร้อมให้กับนักศึกษาสำหรับอนาคตที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยียุคใหม่
แมคคินซีย์ แอนด์ คอมพานี คาดการณ์ว่าภายในปี 2573 เอไอจะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับจีนสูงถึง 1 ล้านล้านดอลลาร์ (ราว 34 ล้านล้านบาท) แต่การจะบรรลุเป้าหมายนี้จีนจำเป็นต้องเพิ่มจำนวนบุคลากรที่มีทักษะด้านเอไออย่างเร่งด่วน โดยคาดการณ์ว่าความต้องการผู้เชี่ยวชาญด้านนี้จะเพิ่มขึ้นจาก 1 ล้านคนเป็น 6 ล้านคน
การปรับโครงสร้างหลักสูตรในมหาวิทยาลัยจีนในช่วงหลายปีที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงการปรับตัวเข้ากับยุคดิจิทัลอย่างชัดเจน โดยมีการยกเลิกหลักสูตรในสาขาอุตสาหกรรมดั้งเดิม และเพิ่มหลักสูตรใหม่ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีที่กำลังเติบโต เช่น บล็อกเชน การออกแบบวงจรอิเล็กทรอนิกส์ และความปลอดภัยทางไซเบอร์
การเปลี่ยนแปลงนี้ยังสอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลจีน ที่ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเทคโนโลยีและต้องการผลิตบัณฑิตที่มีความรู้และทักษะตรงกับความต้องการของตลาดแรงงานในอนาคต
มทร.ธัญบุรี เปิดหลักสูตรใหม่ ติดตั้งทักษะ AI ปรับใช้จริงเพื่อลดโลกร้อน
ต่อมาในวันนี้ เรายังมี หลักสูตร AI ใหม่ๆ ที่มหาวิทยาลัยไทยได้เปิดเพื่อสร้างบุคลากรผู้เชี่ยวชาญด้าน AI ตอบนสนองทิศทางการพัฒนาประเทศ เริ่มจาก คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (มทร.ธัญบุรี) ที่ร่วมกับเอกชน เปิดหลักสูตรประกาศนียบัตร (Non-Degree) “การประยุกต์ใช้ AI และโปรแกรมคอมพิวเตอร์ด้านวิศวกรรมสำหรับงานติดตั้งอุปกรณ์หรือเครื่องจักรในโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก” ภายใต้โครงการผลิตบัณฑิตพันธุ์ใหม่ ปี 2567 โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สป.อว.) เพื่อผลิตบุคลากรคุณภาพสูง ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดแรงงานยุค 4.0 โดยเฉพาะในภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
หลักสูตรดังกล่าวมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานในยุคปัจจุบัน เช่น การคำนวณ การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การประยุกต์ใช้ AI และการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ในงานติดตั้งอุปกรณ์และเครื่องจักร รวมถึงการพัฒนาทักษะการสื่อสารภาษาอังกฤษ เพื่อรองรับการทำงานร่วมกับต่างชาติ ผู้เข้าอบรมจะสามารถระบุแหล่งคาร์บอนฟุตพรินท์ของโครงการ สื่อสารกับผู้เชี่ยวชาญต่างชาติ และนำเทคโนโลยี AI มาประยุกต์ใช้ในการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จุดเด่นของหลักสูตรคือการผสมผสานระหว่างทฤษฎีและปฏิบัติ การเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญในภาคอุตสาหกรรม และการเน้นทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานในยุคปัจจุบันซึ่งมีความร่วมมือกับภาคเอกชนจาก บริษัท บี คอนซัลแตนท์ แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด ทำให้หลักสูตรนี้ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดแรงงานจริง และผู้เรียนมีโอกาสได้ทำงานจริงในโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ขณะเดียวกันผู้เรียนจะได้เรียนรู้และเข้าใจขั้นตอนการติดตั้งอุปกรณ์หรือเครื่องจักรขนาดใหญ่ใน 8 งานสำคัญคือ งานเขียนแบบด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ งานจัดหาเครื่องมือเครื่องจักรสำหรับโครงการ งานฐานราก งานโครงสร้างเหล็ก งานวางอุปกรณ์และเครื่องจักร งานระบบท่อและงานเชื่อมท่อระบบปรับอากาศ งานไฟฟ้าและเครื่องมือวัดพื้นฐาน รวมถึงงานการทดสอบการใช้งาน และได้กำหนดโมดูลการฝึกอบรมไว้ทั้งหมด12 โมดูล จำนวน 36 วัน
อย่างไรก็ตาม การเปิดตัวหลักสูตรนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนากำลังคนของประเทศให้มีความรู้ความสามารถสอดคล้องกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป และยังเป็นไปตามนโยบายของ กระทรวง อว. ที่ต้องการผลิตกำลังคนด้านปัญญาประดิษฐ์ จำนวน 50,000 คน ภายใน 5 ปีโดยเริ่มฝึกอบรมวันแรกที่ อาคาร 8 ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล ชั้น 2 ห้อง 822 มทร.ธัญบุรี โดยมี นารีรัตน์ ธนะเกษม ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาศักยภาพและเผยแพร่องค์ความรู้ องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) เป็นวิทยากร
ม.เทคโนโลยีสุรนารี เปิดหลักสูตร AI ระดับปริญญาตรี “วิศวกรรม การประกอบการด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล”
จุดเด่นของหลักสูตรวิศวกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการประกอบการด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Technology Entrepreneurship) คือ เป็นหลักสูตรสหวิทยาการแห่งแรกในประเทศไทย ที่ผสมผสานองค์ความรู้หลากหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านวิศวกรรม ธุรกิจ และดิจิทัลเทคโนโลยี เพื่อสร้าง “ผู้ประกอบการวิศวกรรม” ที่มีความรู้ ความสามารถ และความคิดริเริ่มในการประกอบธุรกิจด้านวิศวกรรม นำเสนอนวัตกรรมบริการ ผลิตภัณฑ์และธุรกิจใหม่ๆ สู่ท้องถิ่น
ความน่าสนใจของหลักสูตรนี้ ไม่ได้เรียนกันเหมือนคณะทั่วๆ ไป เพราะมีการจัดการเรียนการสอนแบบ Block Modular Program ซึ่งเป็นรูปแบบการเรียนการสอนที่ทันสมัย และเน้นทักษะการทำงาน ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีต่างๆ IT infrastructure, AI และ Cloud solutions เพื่อสร้างสรรค์ผลงานต่อยอดในการทำงาน ช่วยให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง ซึ่งจุดนี้ขอบอกว่าเป็นจุดที่น่าสนใจมากๆ เพราะสามารถเรียนไปพร้อมกับทำงานได้เลย และยังจัดโมดูลไว้อย่างน่าเรียน ซึ่ง Block Modular Program นี้ จะประกอบไปด้วยการพัฒนาทักษะ 6 ด้าน คือ
1. ด้านหลักการทางวิศวกรรม (Core Engineering Principles)
2. ด้านการตัดสินใจอย่างชาญฉลาดด้วยปัจจัยทางการเงิน (Smart Decision with Money Matter)
3. ด้านความเชี่ยวชาญทางเทคโนโลยีดิจิทัล (Digital Technology Proficiency)
4. ด้านการเป็นผู้ประกอบการและนวัตกรรม (Entrepreneurship and Innovation)
5. ด้านการทำงานร่วมกันแบบสหวิทยาการ (Interdisciplinary Collaboration)
6. ด้านการเริ่มทำธุรกิจ Startup ในโลกแห่งความเป็นจริง (Real-World Startup Platform)
และบัณฑิตที่จบจากหลักสูตรนี้ ด้วยความรู้ที่เรียนอย่างหลากหลาย ก็สามารถนำความรู้ไปใช้ทำงานได้หลากหลายเช่นกัน
1. ด้านการเงิน เช่น นักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ นักบริหารความเสี่ยง นักวิเคราะห์สินเชื่อ นักวิจัยการเงิน เป็นต้น
2. ด้านการตลาด เช่น นักวิเคราะห์และวิจัยการตลาด ผู้บริหารโครงการ ผู้บริหารการจัดกิจกรรมทางการตลาด เป็นต้น
3. ด้านระบบสารสนเทศ เช่น นักวิเคราะห์และออกแบบระบบ นักวิเคราะห์และพัฒนาธุรกิจ ผู้ตรวจสอบคอมพิวเตอร์ ผู้พัฒนาโปรแกรม เป็นต้น
4. ด้านทรัพยากรมนุษย์ เช่น นักวางแผนทรัพยากรมนุษย์ นักพัฒนาองค์กร นักวิเคราะห์และบริหารค่าตอบแทน เป็นต้น
5. ด้านบริหารปฏิบัติการ เช่น เจ้าหน้าที่บริหารโครงการ เจ้าหน้าที่บริหารคลังสินค้า เจ้าหน้าที่บริหารลูกค้า เจ้าหน้าที่ลูกค้าสัมพันธ์ เป็นต้น
6. ด้านธุรกิจระหว่างประเทศ เช่น ผู้อำนวยการฝ่ายบริการลูกค้า ผู้จัดการแผนกส่งออก ผู้จัดการแผนกนำเข้า-ส่งออก ผู้จัดการซัพพลายเชน เป็นต้น
ที่มา :
- บทความเรื่อง “‘จีน’ ปฏิรูปการศึกษารับงานยุคใหม่ ดันมหาวิทยาลัยปรับหลักสูตรสู่ยุค AI” จากเว็บไซต์กรุงเทพธุรกิจ
- รายงานข่าวเรื่อง “มทร.ธัญบุรี ผุดหลักสูตรใหม่ เน้น AI ลดโลกร้อน” จากเว็บไซต์แนวหน้า
- รายงานข่าวเรื่อง “ม.เทคโนโลยีสุรนารี เปิดหลักสูตรใหม่ “วิศวกรรม การประกอบการด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล” ทักษะครบ IT infrastructure, AI, Cloud solutions” จากเว็บไซต์ Dek-D
