การนวดถือเป็นวิธีบำบัดที่ได้รับความนิยมทั่วโลก โดยเฉพาะในประเทศไทย การนวดไม่เพียงช่วยผ่อนคลายร่างกายและจิตใจ แต่ยังส่งเสริมสุขภาพในหลายด้าน เช่น การลดอาการปวดกล้ามเนื้อ เพิ่มการไหลเวียนโลหิต และบรรเทาความเครียด แต่ล่าสุดกลับมีความกลัวระคนความกังวลขึ้นแล้วว่าถ้าไปเจอการ นวดผิดวิธี มีความเสี่ยงถึงขั้นทำให้เสียชีวิตได้หรือไม่?
ซึ่งเกิดขึ้นภายหลังมีข่าวร้ายช็อคคนทั้งประเทศ เมื่อ น้องผิง น.ส.ชญาดา พร้าวหอม อายุ 20 ปี นักร้องลูกทุ่งประจำรถแห่ ที่บ้านแดง ต.บ้านแดง อ.พิบูลย์รักษ์ จ.อุดรธานี ได้ไปนวดเพื่อบรรเทาอาการปวดคอ แต่หลังจากนวดแล้วเกิดอาการชา แขนขาอ่อนแรง จนเสียชีวิต
มาในวันนี้ มีคำตอบจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญจาก ราชวิทยาลัยออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย ที่เผยแพร่บทความเพื่ออธิบายข้อเท็จจริงในหัวข้อ “การนวดทำให้ตายได้ไหม” ตามหลักการแพทย์ให้ทุกคนได้เข้าใจในเหตุการณ์นี้ และไม่เกิดความตื่นตระหนกจนเกินไปว่า
“ถือว่ามีความเป็นไปได้ในบางกรณี ซึ่งโดยมากเกิดจากภาวะ/ โรคของระบบหลอดเลือด หรือระบบประสาท (โดยเฉพาะไขสันหลัง) ที่มีอยู่ก่อนแล้ว ทั้งนี้คือ ไม่ได้เสียชีวิตโดยตรงจากการนวด แต่อาการแย่ลงจากการนวดที่ไม่เหมาะสมกับโรคหรือภาวะที่เป็นอยู่ ซึ่งบางคนอาจจะไม่รู้ตัวเลย หากไม่ได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์มาก่อน”
3 กลุ่มโรค ที่ต้องระวังถ้าจะนวด
โดยทั่วไป จึงแนะนำว่า หากมีโรคและภาวะดังต่อไปนี้ ควรหลีกเลี่ยงการนวด เนื่องจากมีโอกาสเกิดอันตรายได้ภายหลังการนวด
1. โรคที่เกี่ยวข้องกับกระดูกและข้อ เช่น
โรคหมอนรองกระดูกเคลื่อน (Herniated Disc) เนื่องจาก การกดหรือดัดแรงๆ อาจเพิ่มแรงกดทับต่อเส้นประสาท ทำให้อาการปวดหรืออาการอ่อนแรงนั้นแย่ลง
โรคกระดูกพรุน (Osteoporosis) โดยผู้ป่วยกระดูกพรุนอาจเสี่ยงต่อการแตกหักของกระดูก หากถูกกดหรือดัดแรง
โรคข้อต่อกระดูกคอหลวม (C1/2 Instability) หรือโรคหินปูนพอกเส้นเอ็น (Ossified Posterior Longitudinal Ligament: OPLL) ที่ไม่แสดงอาการ เสี่ยงต่อการเกิดภาวะไขสันหลังถูกกดทับ
โรคกระดูกสันหลังติดเชื้อ (Spinal Infection) เช่น การติดเชื้อวัณโรคในกระดูกสันหลัง
2. โรคที่เกี่ยวข้องกับหลอดเลือด
การตีบของหลอดเลือดคอ (Carotid Artery Stenosis) การนวด ดัด หรือกดบริเวณลำคอแรงเกินไป อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองอุดตัน ทำให้สมองขาดเลือด (Stroke) และมีอาการของโรคตามมาได้
ภาวะลิ่มเลือดอุดกั้นที่ปอด หรือสมอง (Venous Thromboembolsim, VTE) เพราะ การนวดบริเวณที่มีลิ่มเลือด หรือคราบไขมันในผนังหลอดเลือด (Plaque) อาจทำให้ลิ่มเลือด หรือคราบไขมันหลุดไปอุดกั้นหลอดเลือดสมอง (ทำให้เกิดอาการสมองขาดเลือด) หรือไปอุดกั้นหลอดเลือดที่ขั้วปอดทำให้ร่างกายขาดออกซิเจน อาจส่งผลรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้
3. โรคที่เกี่ยวข้องกับการกดทับของระบบประสาทส่วนคอ เช่น
ภาวะกดทับรากประสาทส่วนคอ (Cervical Radiculopathy) จะทำให้มี อาการปวดร้าวจากคอไปแขน อาจทำให้อาการกำเริบเป็นมากขึ้น หากถูกกดหรือดัดบริเวณที่เส้นประสาทถูกกดทับอยู่เดิม
ภาวะกดทับไขสันหลัง (Cervical Myelopathy) การดัดหรือกดคอแรงๆ อาจเพิ่มการกดทับไขสันหลัง ทำให้เกิดอาการชา อ่อนแรงแขน มือ หรือขา หรือสูญเสียการควบคุมการขับถ่ายได้
รู้ทัน 8 จุดเสี่ยงอันตราย หากได้รับการ นวดผิดวิธี
และจากข้อมูล โรงพยาบาลการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ระบุชัดเจนว่า 8 จุดในร่างกายที่เสี่ยงอันตราย หากได้รับการ นวดผิดวิธี มีดังนี้
1. ศีรษะ บริเวณที่บางที่สุดของกะโหลกคือบริเวณทัดดอกไม้ หรือด้านข้างจากขมับ การนวดแรงๆ สามารถทำให้กะโหลกแตกยุบ และกดเส้นประสาททำให้สมองตาย หรือพิการ รวมถึงการนวดให้เด็กซึ่งกลางกระหม่อมยังไม่แข็งแรงอาจก่อให้สมองได้รับอันตราย
2. ใบหน้า บริเวณใบหูเรื่อยมาถึงขากรรไกร ซึ่งมีเส้นประสาทและต่อมน้ำลาย การนวดที่แรงเกินไป อาจทำให้เส้นประสาทได้รับบาดเจ็บ จนทำให้กล้ามเนื้อและการรับความรู้สึกใบหน้าทำงานผิดปกติ
3. คอ บริเวณด้านหน้าของคอ ใต้คางจนถึงไหปลาร้า เป็นบริเวณศูนย์รวมของเส้นประสาทและเส้นเลือดที่ไหลออกจากหัวใจไปเลี้ยงสมอง การนวดจะทำให้เกิดการกดทับการไหลเวียนเลือดหรือเส้นประสาท ทำให้หมดสติหรือเสียชีวิตจากการที่สมองขาดเลือดได้
4. รักแร้ บริเวณใต้รักแร้ทั้งหมดเป็นศูนย์รวมของเส้นเลือดและเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงแขน หากเกิดการบาดเจ็บอาจส่งผลให้การทำงานของกล้ามเนื้อและการรับความรู้สึกของแขนผิดปกติไป การนวดควรทำอย่างระมัดระวังและใช้เวลาสั้นๆ
5. ต้นแขน บริเวณด้านหน้าของต้นแขนซึ่งมีเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อมือ การนวดหรือการกดแรงจะทำให้การทำงานของกล้ามเนื้อหรือการรับความรู้สึกที่มือเสียหายได้
6. หลัง บริเวณกระดูกสันหลังหากผู้นวดไม่ระมัดระวัง และนวดรุนแรงเกินไปจะทำให้กระดูกสันหลังเคลื่อนหรือหักได้ ซึ่งบริเวณด้านในของกระดูกสันจะเป็นศูนย์รวมของเส้นประสาทและไขสันหลัง หากไขสันหลังได้รับบาดเจ็บอาจทำให้ผู้ป่วยเป็นอัมพาต หรือพิการได้
7. ท้อง บริเวณทั้งหมดของช่วงท้องเพราะเป็นจุดรวมอวัยวะภายใน สามารถเกิดอันตรายได้จึงควรนวดอย่างระมัดระวัง
8. บริเวณก้น เป็นบริเวณที่มีเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อขา หากนวดหรือกดแรงเกินไปจะทำให้มีอาการปวดชาร้าวลงที่ขาได้
4 สัญญาณ SOS & 4 ข้อควรปฏิบัติ ที่คนชอบนวดต้องรู้
และบทความจาก ราชวิทยาลัยออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย ยังระบุถึง สัญญาณ SOS ที่ต้องระวังหลังเข้ารับการนวด บุคคลเหล่านี้ควรหลีกเลี่ยงการนวดซ้ำ และ ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางทันที
1. มีอาการปวดเฉียบพลันหรือรุนแรงบริเวณคอหรือหลัง
2. มีอาการชาหรืออ่อนแรงบริเวณแขนหรือขา ใช้งานมือได้ไม่ถนัด เดินลำบาก
3. สูญเสียการควบคุมการขับถ่าย
4. อาการเวียนศีรษะ อาเจียน เห็นภาพซ้อน ปากเบี้ยวหน้าเบี้ยว หรือหมดสติหลังจากการนวด
ส่วน 5 ข้อควรปฏิบัติ เพื่อให้ได้รับการนวดอย่างปลอดภัย
1. เลือกรับการนวดผู้เชี่ยวชาญ: ควรรับบริการนวดจากผู้ที่ได้รับการรับรองและมีประสบการณ์
2. แจ้งประวัติสุขภาพ: หากมีโรคประจำตัวหรืออาการผิดปกติ ควรแจ้งให้ผู้ให้บริการทราบก่อนเริ่มการนวด
3. หลีกเลี่ยงการนวดรุนแรง หรือมีการสะบัดอย่างรวดเร็ว: โดยเฉพาะในบริเวณสำคัญ เช่น คอ ที่มีหลอดเลือดหรือเส้นประสาทไขสันหลังอยู่
4. ปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ: หากมีภาวะสุขภาพที่อาจเสี่ยง เช่น โรคหัวใจ โรคหลอดเลือด หรือภาวะการตั้งครรภ์
5. หากภายหลังการนวดมีอาการผิดปกติดังที่ได้กล่าวไป ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางทันที
แล้วสรุปการ นวดผิดวิธี ทำให้ตายได้ไหม? ราชวิทยาลัยออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย สรุปไว้ว่า
“การนวดที่เหมาะสมและปลอดภัยโดยผู้เชี่ยวชาญนั้นมีประโยชน์ แต่ในบางกรณี หากการนวดดำเนินการอย่างไม่เหมาะสม หรือผู้รับบริการมีโรคหรือภาวะที่เสี่ยงอยู่ก่อนแล้ว การนวดอาจส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสุขภาพ เช่น การกดทับเส้นประสาท หรือ การฉีกขาดของหลอดเลือด ซึ่งอาจทำให้ถึงแก่ชีวิตได้ โดยเฉพาะจากภาวะแทรกซ้อนของอาการทางระบบประสาท หากมีข้อสงสัยควรปรึกษาแพทย์ เพื่อให้การนวดเป็นวิธีบำบัดที่ปลอดภัย”
ข้อมูลโดย อนุสาขากระดูกสันหลัง ราชวิทยาลัยออร์โธปิดิกส์แห่งประเทศไทย
รู้ทันข้อมูลที่ถูกต้องในเรื่องสุขภาพรอบด้าน
กรณี “ไอกรน” ระบาด อีกครั้งกับบทพิสูจน์ความพร้อม “ระบบเรียนออนไลน์” ของไทย













