เวลาพูดถึง Metaverse คนมักจะนึกถึง Ready Player One ซึ่งมันเหมือนจริงมาก ได้มีการทำนายไว้ว่า ภายในช่วงปี 2030-2039 (9-19 ปี) เทคโนโลยีโลกเสมือน ผู้เล่นจะเห็น สัมผัส ได้กลิ่น ได้ยิน ไม่ต่างจากการใช้ชีวิตในโลกจริง
The future is closer than you think
อย่างกระแสการ Disrupt ที่ผ่านมาส่งผลกระทบให้กับหลายชีวิต และ หลายบริษัทอย่างมากมาย
Metaverse เมื่อทำเทคได้เสมือนจริงมาก (หรือใกล้มากๆ) ก็จะส่งผลกระทบกับคนหนักว่าการดิสรัปที่ผ่านมาอีก
ซึ่งคำถามคือแล้วมันจะเป็นไปถึงขนาดนั้นเชียวหรือ?
#นอสตราดามุสสายเทค
ในสายเทคจะมีคนอยู่คนนึง ที่ได้รับการยอมรับว่าเขาคือนอสตราดามุสของสายเทค
Bill Gate ถึงขนาดพูดว่าคนนี้คือคนที่มองอนาคตได้แม่นที่สุดด้าน AI
คนๆ นี้คือ Ray Kurzweil ที่ตอนนี้เป็น Director of Engineering ที่ Google
ตั้งแต่ปี 1990 เขาทำนายประมาณ 147 เรื่อง ถูกประมาณ 86% ซึ่งถือว่าสูงมาก!
ตัวอย่างเช่นเขาทำนายถูกว่าจะมีคอมพิวเตอร์เล่นชนะหมากรุกคนภายในปี 1998 (ปี 1997 IBM Deep Blue ชนะ Garry Kasparov)
เขาทำนายการเกิดขึ้นของ search engine (Google), Wireless Network, Exoskeleton, Apple Siri, AR บนแว่นตา แล้วแม่นมาก
tech เหล่านี้เกิดขึ้นภายในเวลาที่เขาบอกจริงๆ
#แนวทางในการทำนาย
Kurzweil ใช้ Moore’s Law เป็นหนึ่งองค์ประกอบในการทำนาย ส่วนวิธีทำนายแบบลึกๆ นั้นไม่น่าจะมีเปิดเผย แต่ Moore’s Law กล่าวไว้ว่า
“จำนวนทรานซิสเตอร์ในชิพจะเพิ่มขึ้นสองเท่าในทุกสองปี ในขณะที่ราคาถูกลงสองเท่า”
ซึ่งจำนวนทรานซิสเตอร์ที่เพิ่มขึ้นหมายถึง พลังการคำนวณที่สูงขึ้นแบบก้าวกระโดด เมื่อพลังคำนวณถึงในแต่ละระดับ ปัญหาทางเทคนิคที่เคยทำไม่ได้ ก็จะเป็นไปได้
#แล้วคำทำนายในอนาคตล่ะ
จากสถิติการทำนายที่ผ่านมา ทำให้คำทำนายในอนาคตของ Ray Kurzweil ถูกจับตามอง
ซึ่งคำทำนายเขาล้ำอยู่เหมือนกัน เราอาจจะมองว่ามันเป็นไปได้หรือ แต่อย่าลืมว่า technology ไปเร็วแบบ Exponential คนเรามักจะนึกไม่ถึง อย่างเรื่องกล้องดิจิทัลกับโกดักเป็นต้น มาดูกันดีกว่าว่ามีอะไรน่าสนใจบ้าง
#ภายในปี 2030
1. โรคส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดจะรักษาได้ด้วย nanobots
2. การกินอาหารแบบปกติจะเปลี่ยนไปโดยใช้ระบบ nano เข้ามาแทน
3. รถขับอัตโนมัติจะถูกใช้อย่างแพร่หลาย คนทั่วไปอาจะไม่ถูกอนุญาตให้ขับรถเองได้
4. AI จะฉลาดกว่ามนุษย์
ภายในปี 2040
1. Virtual Reality อย่างที่บอกไปแล้วจะเหมือนจริงมาก
2. สามารถ Upload จิตใต้สำนึกไปเก็บไว้ได้ (แบบ Altered Carbon) มนุษย์จะ ‘ไม่แก่ตาย’ อีกต่อไป
3. AI จะเก่งกว่าเราเป็นพันล้านเท่า nanobots ในปี 2030 AI จะเก่งกว่าเราแค่นิดเดียว แต่รอบนี้มันจะเก่งกว่าเป็นพันล้านเท่า
4. Nanobots จะสามารถสร้างอาหารจากอากาศ และสามารถสร้างวัสดุขึ้นมา (อารมณ์เหมือน 3D printing ในอากาศ) ได้อย่างรวดเร็ว
#ภายในปี 2045
1. มนุษย์จะเพิ่มศักยภาพตัวเองโดยการ เชื่อมต่อเข้ากับ network ของระบบคำนวณทำให้ เราสามารถใช้ทรัพยากรคำนวณได้เหมือน AI
2. ทั้งโลกจะเป็น Computer เครื่องใหญ่ (อย่าลืมว่า Nanobots สามารถสร้างอะไรได้อย่างรวดเร็ว)
ในปี 2045 หรืออีก 24 ปีข้างหน้า คนที่อ่านบทความนี้ส่วนใหญ่น่าจะยังมีชีวิตอยู่
จะสังเกตว่า Technology จะ Converge เข้ามาแบบเร็วมาก ทำให้เป็นทั้งเรื่องที่น่าตื่นเต้น และ น่ากังวลในขณะเดียวกัน
ตอนนี้เรามีเวลามอง คิด และ เตรียมการซักประมาณ 10 ปี
จึงเป็นเรื่องน่าคิดว่า จะทำอะไร ธุรกิจอะไรจะอยู่ อะไรจะไป ลูกจะเรียนอะไรดี
มาลองมโนเล่นๆ กันว่า ในระยะ 10-20 ปี อะไรจะเปลี่ยนไปอย่างไรบ้าง
#Thought_Experiment
1. คนที่ทำวิจัยด้านการแพทย์น่าจะพอไปได้ (Medical Research) ส่วนการให้บริการทางการแพทย์ (Medical Service) จะลดความสำคัญลงไปมาก (หมอตกงาน) มีปัญหาก็ไปฉีด nanobots
2. อุตสาหกรรมรถยนต์ขาลง เพราะคนต่อท่ออยู่เป็นผักในบ้าน Uber แบบไร้คนขับจะมีให้บริการทั่วไป ดังนั้นจำนวนรถจะลดลง
3. อุตสาหกรรมอาหาร พวกร้านอาหาร เลี้ยงสัตว์ ประมง อาจจะต้องนับถอยหลัง เพราะไปนั่งกินใน Metaverse เอารสชาติสเต๊กอร่อยๆ ดีกว่า
4. อุตสาหกรรมเสื้อผ้า เสริมสวย … ไม่ออกจากบ้าน คงไม่ต้องสวยเท่าไหร่ละ ถ้าจะรุ่งต้องไปออก collection ใน Metaverse
5. ที่ดิน บ้าน อาจจะลดความสำคัญลงในแง่ asset เพราะอยู่ที่ไหนก็ได้
6. สถานที่ท่องเที่ยว โรงแรม อุตสาหกรรมการบินจะขาลงตามมา เพราะจ่ายตังค์คืนละสองหมื่นนอนโรงแรมทำไม ในเมื่อความรู้สึกประสบการณ์ใน Metaverse ถูกกว่า ดีกว่า
7. AI มีความสามารถเหนือคน พวก customer service และ sales จึงไปหมด
8. อะไรที่ใช้ creativity ในแนวศิลปะ น่าจะพอไหว อย่างการออกแบบ graphics เสื้อผ้าหน้าผม และอุปกรณ์ใน metaverse … พวก brand ดังจะไปขายใน Metaverse แทน
9. Hacker ก็ยังคงป่วนระบบได้ตลอด อาชีพนี้น่าจะอยู่ได้อีกนาน
10. น้ำมัน ใครจะต้องการน้ำมันอีก?
11. Rare Earth Material อันนี้จะสำคัญเพราะใช้ผลิตอุปกรณ์ทั้งหลาย ซึ่งจีนได้ไปกว้านซื้อที่ดินอะไรในหลายทวีปเรียบร้อยแล้ว
12. สุดท้ายอาจจะต้องไป mine material อันนอกโลก
13. สันดานมนุษย์ยังเหมือนเดิม คือมีความเหลื่อมล้ำ เช่นบางคนอาจจะมีตัวช่วย หรือ โมดูล AI ช่วยคำนวณที่เหนือกว่า ทำให้ฉลาดกว่า
14. UBI (universal basic income) อาจจะมา แต่จะมาพร้อมกับ Work Assignment คือมีงานให้ทำ เพื่อที่จะเป็นรูปแบบของการควบคุมมนุษย์ ไม่งั้นปล่อยให้ว่างเยอะ เดี๋ยวมีปัญหา unrest
#How_would_you_prepare?
จะเตรียมตัวอย่างไรดี?
#Guiding_Principles
1. คำทำนายเหล่านั้น พูดถึง Tech capability ไม่ใช่ Tech Adoption ต้องเข้าใจข้อแตกต่างตรงนี้ก่อน เทคโนโลยีทำได้ ไม่ได้หมายความว่าจะแพร่หลาย เพราะ…
2. มันมี Factor อื่นๆ ด้วย เช่น ถ้าคนเรา upload ตัวเองได้ คิดหรือว่าคนทั่วไปจะได้ใช้ก่อน สันดานมนุษย์ที่ต้องการสร้าง status เหนือคนอื่นมีมาให้เห็นในประวัติศาสตร์ คนรวย หรือ คนที่มีอำนาจ จะเข้าถึงสิ่งเหล่านี้ก่อน เสมอ
3. ยังไม่นับ Complication อื่นๆนอกเหนือจากเทคโนโลยีด้าน AI เช่น Climate Change, ปัญหาระหว่างอเมริกากับจีน
4. สิ่งที่ทำนายเป็น Possibility พอเวลาผ่านไปเรื่อยๆ เราอาจจะเห็นความเป็นไปได้มากขึ้น อันนี้เรียกว่า “Weak Signals” จึงเริ่มระวังตัวได้ เมื่อถึงจุดที่เป็น “Inflection Points” เมื่อไหร่ เราถึงจะเคลื่อนตัวเดินแผน 2 ยกตัวอย่างง่ายๆ Netflix เริ่มขยายตัวได้เร็ว เมื่อราคาเครื่องเล่น DVD ตกมาเหลือเครื่องละ 300-400 เหรียญ อันนั้นคือจุด Inflection Point.
5. เนื่องจากอนาคตเป็นสิ่งไม่แน่นอน ดังนั้นแนวคิดอย่างหนึ่งคือ ไม่โฟกัสสิ่งที่จะเปลี่ยน แต่มาดูดีกว่า ว่าอะไรที่มันไม่เปลี่ยนแน่ๆ
#Preparation
ภาพใหญ่คงมองว่า ‘จะ position ลูกตัวเอง’ ให้พร้อมที่จะกระโดดขี่คลื่น เมื่อเวลานั้นมาถึงอย่างไร เริ่มจาก คงเน้นให้เรียนในสิ่งที่ชอบ แต่ไม่เน้นพวกท่องจำ (จะท่องทำไม ถาม AI ก็ได้)
แต่ต้องมี foundation skills ที่ทำได้หลากหลาย
(1) Critical & Analytical Thinking: มองโลกเป็น อ่านเกมส์ออก เห็น inflection point
(2) Creativity: ในระยะแรก ต่อให้ AI คิดเก่งกว่าคนแต่ Creativity โดยเฉพาะในแง่ศิลปะเป็นเรื่อง subjective ดังนั้นน่าจะยังไปได้อยู่
(3) Coding/Art : พวก Programming หรือการสร้าง 3D Model ควรจะทำเป็นบ้าง
(4) Communication : การอยู่รวมกับคน (ทั้งคนดีและเฮงซวย)
(5) Selling: ขายของเป็น
(6) Financial Planning: ใช้เงินเป็น วางแผนการเงินได้ ปิดโอกาสจนทิ้งซะ (ไม่ได้หมายความว่าจะรวยนะ แต่อย่างน้อยต้องไม่จน)
ผู้เขียน : ดร.รัฐภูมิ ตู้จินดา ([email protected])
References:
อ่านบทความจากคอลัมนิสต์และนักเขียนที่จะมานำเสนอมุมมองที่แตกต่าง
ภูมิรัฐศาสตร์ใหม่ของไทย : ศตวรรษที่ 21 ภารกิจที่ต้องมุ่งความก้าวหน้าเป็นมิตรกับทุกฝ่าย
