หากย้อนดู “12 อุตสาหกรรมเป้าหมาย” หรือ ที่แบ่งออกเป็น First S-Curve จำนวน 5 อุตสาหกรรม ประกอบด้วย
1. ยานยนต์สมัยใหม่
2. อิเล็คโทรนิกส์อัจฉริยะ
3. การท่องเที่ยวระดับคุณภาพ
4. การเกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ
5. การแปรรูปอาหารที่มีมูลค่าเพิ่มสูง
และกลุ่มอุตสาหกรรม New S-Curve ได้แก่
6. หุ่นยนต์
7. อากาศยาน
8. ดิจิตอล
9. การแพทย์ครบวงจร
10. เชื้อเพลิงชีวภาพและเคมีชีวภาพ
11. การป้องกันประเทศ
12. การพัฒนาบุคลากรและการศึกษา
จะเห็นได้ว่า อุตสาหกรรมการเกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ และอุตสาหกรรมการแปรรูปอาหารที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เป็น 2 S-Curve ที่น่าจับตามอง
จากการที่เมืองไทยเราเป็นเมืองเกษตร โอกาสในการต่อยอดมีค่อนข้างสูง
SALIKA ในตอนนี้ ขออาสาพาไปดู ต้นแบบ S-Curve การเกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ และการแปรรูปอาหารที่มีมูลค่าเพิ่มสูง หรือ Future Food นั่นคือ “สาหร่าย Microalgae” ที่ปรากฏตัวขึ้นพร้อมเทคโนโลยีการผลิตที่ช่วย “ลดโลกร้อน” ไปด้วยในตัว
ความพิเศษที่ไม่เหมือนใครของกระบวนการเพาะเลี้ยง “สาหร่าย Microalgae” คือการปรากฏตัวขึ้นพร้อมเทคโนโลยีการผลิตที่ช่วย “ลดโลกร้อน”
เนื่องจากฟาร์ม “สาหร่าย Microalgae” ได้ถูกบูรณาการเข้าเป็นส่วนหนึ่งของระบบโรงไฟฟ้าพลังความร้อนใต้พิภพ ที่คอยจ่ายพลังงานสะอาดให้แก่ฟาร์ม จ่ายน้ำร้อน-น้ำเย็นสำหรับการเพาะเลี้ยง “สาหร่าย Microalgae”
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การจ่าย “คาร์บอนไดออกไซด์” ที่สาหร่ายใช้สังเคราะห์แสงผ่านท่อ ทำให้โรงไฟฟ้าพลังความร้อนใต้พิภพ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกสู่ชั้นบรรยากาศโลก
ผลลัพธ์สำคัญก็คือ ทั้งโรงไฟฟ้าพลังความร้อนใต้พิภพ และฟาร์ม “สาหร่าย Microalgae” มีการปล่อย “คาร์บอนติดลบ” จาก Carbon Footprint ในระดับที่ต่ำมาก ทั้งในส่วนของการใช้ที่ดิน และทรัพยากรน้ำ
เพราะหากเทียบพื้นที่ขนาด 1 เฮกตาร์ที่ใช้ปลูกถั่วเหลือง กับพื้นที่เท่ากันที่ใช้เพาะเลี้ยง “สาหร่าย Microalgae” ใน 1 ปี จะสามารถผลิตโปรตีนจาก “สาหร่าย Microalgae” ได้มากกว่าถึง 15 เท่าเลยทีเดียว
นอกจากนี้ ความร้อนจากลาวา ที่โรงไฟฟ้าพลังความร้อนใต้พิภพใช้ คือพลังงานสะอาดที่มีการหมุนเวียนใช้ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ในรูปของท่อส่งคาร์บอนไดออกไซด์ และสารอาหารมาเลี้ยง “สาหร่าย Microalgae”
ทำให้ระบบของโรงไฟฟ้าพลังความร้อนใต้พิภพ และฟาร์ม “สาหร่าย Microalgae” เป็นมิตรกับภูมิอากาศโลกเป็นอย่างยิ่ง
ย้อนกลับไปในอดีต ตลอดช่วงเวลาอันยาวนานในประวัติศาสตร์ของมวลมนุษยชาติ เรารู้จักการนำสาหร่ายทะเลในกลุ่ม Macroalgae มาบริโภคมาตั้งแต่ยุคโบราณ
ทว่า ญาติของมันที่มีขนาดเล็กกว่ามาก และไม่ใช่พืช หรือสัตว์ คือ “สาหร่าย Microalgae” กลับไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก แม้ผู้คนในอดีตจะนิยมบริโภคกันมายาวนานหลายร้อยปีแล้วก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ในแถบอเมริกากลาง หรือแอฟริกา
ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์อาหาร และผู้ประกอบการในอุตสาหกรรม Future Food ต่างพากันให้ความสนใจในการศึกษาค้นคว้า วิจัย และพัฒนาศักยภาพของ “สาหร่าย Microalgae” ในฐานะ Future Food หรืออาหารที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ และสามารถผลิตในปริมาณมากๆ ได้อย่างยั่งยืน
แน่นอนว่า ต้นทุนของ “สาหร่าย Microalgae” คือพลังงานมหาศาล เพราะการดำรงชีวิตของปฏิกรณ์ชีวภาพที่สังเคราะห์ด้วยแสงเหล่านี้ ต้องอาศัยแหล่งผลิตแสงในระดับพลังงานสูง
โชคดีที่ “ไอซ์แลนด์” เต็มไปด้วยแหล่งพลังงานที่ไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นั่นคือ “พลังความร้อนใต้พิภพ” ของสถานีผลิตไฟฟ้าจากพลังงานความร้อนใต้พิภพขนาดใหญ่ที่สุดของไอซ์แลนด์
ด้วยเหตุนี้ จึงเหมาะกับอุตสาหกรรมอาหารที่จำเป็นต้องใช้พลังงานมหาศาลเช่นนี้
ฟาร์ม “สาหร่าย Microalgae” ได้มีการติดตั้งหลอดไฟ LED ขนาดเล็กหลายพันดวง ที่จะคอยเปล่งแสงสีแดง และแสงน้ำเงิน เพื่อให้พลังงานสำหรับการเร่งการเติบโตของสาหร่ายแทนดวงอาทิตย์
90% ของกระบวนการสังเคราะห์แสงของ “สาหร่าย Microalgae” เกิดขึ้นภายใต้ย่านความยาวคลื่นบางช่วงของแสงสีแดง และแสงสีน้ำเงินโดยเฉพาะ ผ่านการควบคุมและปรับแต่ง สภาพแวดล้อมของฟาร์ม ให้มีความเหมาะสมที่สุดอยู่เสมอ ด้วย AI
โดยจะมีการเก็บเกี่ยวผลผลิต “สาหร่าย Microalgae” วันละราว 7% ของทั้งหมด โดยสาหร่ายที่เหลือจะสามารถเติบโตเพิ่มจำนวนขึ้นมาได้อีกอย่างรวดเร็ว เพื่อทดแทนส่วนที่ถูกนำออกไป ทำให้สามารถผลิต “สาหร่าย Microalgae” ได้ถึงปีละ 150 ตัน
ฟาร์ม “สาหร่าย Microalgae” ในบทความนี้ เป็นของ Vaxa Technologies บริษัทสัญชาติไอซ์แลนด์ ที่ได้พัฒนาระบบซึ่งสามารถดึงพลังงานจากโรงไฟฟ้าพลังความร้อนใต้พิภพ รวมถึงทรัพยากรอื่นๆ ในบริเวณใกล้เคียงเพื่อเป็นสารอาหาร และแหล่งพลังงานในการเพาะปลูกสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวนี้
นอกจาก “สาหร่าย Microalgae” แล้ว Vaxa Technologies ยังเพาะเลี้ยง Arthospira แบคทีเรียที่มีคุณสมบัติคล้ายคลึงกับ “สาหร่าย Microalgae” อีกด้วย โดย Arthospira ที่ผ่านการอบแห้งแล้ว ก็คือผลิตภัณฑ์ที่เรารู้จักกันดีในชื่อของ “สาหร่าย Spirulina” นั่นเอง
โดยทั้ง “สาหร่าย Microalgae” และ Arthospira จะมีการสังเคราะห์ด้วยแสงได้เหมือนพืช โดยจะดึงพลังงานจากแสงอาทิตย์มาช่วยดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์ในอากาศ และปล่อยอ็อกซิเจนออกมาหลังจากที่ได้สังเคราะห์คาร์โบไฮเดรตเรียบร้อยแล้ว
เนื่องจาก “สาหร่าย Microalgae” อุดมไปด้วยโปรตีน คาร์โบไฮเดรต กรดไขมัน Omega3 และวิตามิน B12 ทำให้มีการคาดการณ์ว่า “สาหร่าย Microalgae” จะช่วยแก้ปัญหาด้านความมั่นคงทางอาหารของโลกได้ในระยะยาว
ฟาร์ม “สาหร่าย Microalgae” ของ Vaxa Technologies อยู่ห่างจากกรุงเรคยาวิก เมืองหลวงของไอซ์แลนด์ออกไปเพียง 35 นาทีหากเดินทางด้วยรถยนต์ การผลิต Vaxa Technologies นอกจากจะเป็นไปเพื่อเป็นอาหารของมนุษย์แล้ว ยังเป็นอาหารของปลา หรือกุ้งที่เลี้ยงในฟาร์มได้อีกด้วย
นอกจากนี้ “สาหร่าย Microalgae” ยังถูกนำไปผลิตเป็นเครื่องสำอาง ยา และเวชภัณฑ์อีกหลากหลายชนิด รวมทั้งเป็นเชื้อเพลิงชีวมวล และวัสดุทดแทนพลาสติกในอนาคต
มีคำแนะนำจากนักโภชนาการ ว่า “สาหร่าย Microalgae” เหมาะสำหรับใช้เติมลงในอาหารชนิดอื่นๆ เช่น ใส่ลงในเส้นพาสต้า หรือขนมปังเพื่อช่วยปรับปรุงรสชาติ ผิวสัมผัส และหน้าตาของอาหารให้น่ารับประทานยิ่งขึ้น
ร้านเบเกอรี่แห่งหนึ่งในเมืองเรคยาวิกได้ทดลองเติม “สาหร่าย Microalgae” ลงในขนมปัง และยิมออกกำลังกายหลายแห่งก็นิยมใส่ “สาหร่าย Microalgae” ลงไปในน้ำปั่น หรือเครื่องดื่ม Smoothie
