มูลนิธิเสนาะ อูนากูล จับมือ สกพอ. & TDRI ระดมสมอง ถอดบทเรียน การพัฒนากำลังคน ขับเคลื่อนอีอีซีอย่างยั่งยืน

ในการพัฒนาประเทศด้วยการส่งเสริมให้เกิดการลงทุนที่ทำให้เศรษฐกิจไทยโตขึ้นนั้น นอกจากจะต้องมีการสร้างโครงสร้างพื้นฐาน หรือ Infrastructure ให้พร้อมแล้ว การพัฒนากำลังคน หรือบุคลากร ก็มีความสำคัญไปไม่น้อยกว่ากัน


ด้วยตระหนักในความสำคัญนี้ ที่ผ่านมา จึงมีการเดินหน้าภารกิจการพัฒนาบุคลากรเพื่อตอบสนองความต้องการในพื้นที่ยุทธศาสตร์ของประเทศอย่าง เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี อย่างต่อเนื่อง จนในวันนี้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่จับต้องได้และกลายเป็นต้นแบบการปฏิวัติการศึกษาไทยที่หลายพื้นที่ได้นำไปปรับใช้เพื่อผลิตบุคลากรให้ตอบโจทย์ความต้องการของภาคอุตสาหกรรมอย่างแท้จริงตามแนวทาง Demand Driven แล้ว
และเมื่อเร็วๆ นี้ มีการจัดงานสัมมนาครั้งสำคัญ เพื่อถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับ การพัฒนากำลังคน ในพื้นที่อีอีซี สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) หรือ อีอีซี ร่วมกับ มูลนิธิเสนาะ อูนากูล มหาวิทยาลัยบูรพา และ สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) พร้อมภาคีเครือข่าย จัดงานสัมมนาวิชาการประจำปี เรื่อง สถานการณ์ภาคตะวันออก พ.ศ. 2568 หัวข้อ “การพัฒนากำลังคน เพื่อขับเคลื่อนอีอีซีอย่างยั่งยืน” ณ หอประชุมธํารงบัวศรี มหาวิทยาลัยบูรพา บางแสน จังหวัดชลบุรี

ดร.ณรงค์ชัย อัครเศรณี ประธานมูลนิธิเสนาะ อูนากูล
ในงานนี้ มี ดร.ณรงค์ชัย อัครเศรณี ประธานมูลนิธิเสนาะ อูนากูล เป็นประธานเปิดงานฯ ดร.จุฬา สุขมานพ เลขาธิการ สกพอ. ร่วมปาฐกถาพิเศษ และมี ดร.วัชรินทร์ กาสลัก อธิการบดีมหาวิทยาลัยบูรพา กล่าวให้การต้อนรับ ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธาน TDRI เป็นผู้สรุปการเสวนาฯ พร้อมด้วยผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ – เอกชน นักวิชาการ สื่อมวลชน เข้าร่วมในการสัมมนาอย่างพร้อมเพรียง
ดร.ณรงค์ชัย อัครเศรณี ประธานมูลนิธิเสนาะ อูนากูล กล่าวในโอกาสเปิดงานสัมมนาฯ ครั้งนี้ว่า
“การจัดงานสัมมนาฯ ครั้งนี้ ก็เพื่อเป็นเวทีกลางแลกเปลี่ยนองค์ความรู้จากภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนากำลังคนในพื้นที่อีอีซี สร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชนรวมทั้งภาคอุตสาหกรรม ตลอดจนสถาบันการศึกษาและเยาวชน อีกทั้งเพื่อนำเสนอรายงาน “การพัฒนากำลังคน เพื่อขับเคลื่อนอีอีซีอย่างยั่งยืน” ให้สาธารณชนโดยรวมได้รับทราบ สถานภาพปัญหาและข้อเสนอแนะ”
“โดยมูลนิธิเสนาะ อูนากูล และ TDRI ได้จัดทำรายงานชิ้นนี้ เพื่อติดตามสถานการณ์การพัฒนาพื้นที่ภาคตะวันออกตามแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน และนำเสนอข้อมูลโดยสรุป หรือ Dashboard เรื่อง State of the Eastern Region เพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลงใน 3 ด้าน ได้แก่ สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคม”
ดร.จุฬา สุขมานพ เลขาธิการ อีอีซี
ดร.จุฬา สุขมานพ เลขาธิการ อีอีซี กล่าวปาฐกถาพิเศษมีใจความสำคัญว่า
“งานสัมมนาฯ ครั้งนี้ เป็นก้าวสำคัญในการขับเคลื่อน การเตรียมบุคลากรที่มีทักษะสูง เพื่อดึงดูดให้เกิดการลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย 12 ประเภท ซึ่งคำนึงถึงการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง โดยเฉพาะในอุตสาหกรรม 5 คลัสเตอร์สำคัญ ได้แก่ การแพทย์และสุขภาพ ดิจิทัล ยานยนต์แห่งอนาคต อุตสาหกรรม BCG และบริการ”
“ทั้งนี้ สกพอ. ได้นำแนวคิด Demand Driven Human Resource Development มาปรับใช้เพื่อการผลิตกำลังคนให้สอดคล้องกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรม ผ่านกลไกความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชนและสถาบันการศึกษา มีเป้าหมายให้ประชาชนในพื้นที่ “มีงานทำ รายได้ดี สร้างสังคม อีอีซี”
ต่อมา เป็นช่วงของเวทีอภิปรายที่จัดเป็น 2 ช่วง เพื่อเจาะลึกและร่วมกันหาแนวทางการพัฒนากำลังคนใน EEC อย่างยั่งยืน โดยช่วงที่ 1 จะเป็นเวทีเสวนา หัวข้อ “การพัฒนากำลังคนใน EEC ตาม EEC Roadmap ปัจจุบัน” ซึ่งมีผู้อภิปราย ได้แก่ ดร.จุฬา สุขมานพ เลขาธิการ อีอีซี ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธานคณะทำงานประสานงานด้านการพัฒนาบุคลากรในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC HDC) สุโรจน์ แสงสนิท นายกสมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย จิตรพงษ์ พุ่มสอาด ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาระบบบริหาร กรมพัฒนาฝีมือแรงงานกระทรวงแรงงาน ดร.สัมพันธ์ ศิลปนาฎ Business Alliance Development, Delta Electronics) และมี รศ.ดร.ยงยุทธ แฉล้มวงศ์ หัวหน้าคณะวิจัยและที่ปรึกษานโยบายทรัพยากรมนุษย์ TDRI ผศ.ดร.ณยศ คุรุกิจโกศล คณบดี คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา เป็นผู้ดำเนินการอภิปราย

ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธาน EEC HDC
ดร.อภิชาต ทองอยู่ ประธาน EEC HDC ได้กล่าวถึงผลสำเร็จของการดำเนินโครงการ EEC Model ซึ่งเป็น การพัฒนากำลังคน เพื่อตอบสนองความต้องการของภาคอุตสาหกรรมตามแนวทาง Demand Driven ที่เหมาะสมกับพื้นที่อีอีซีว่า
“การพัฒนาบุคลากรในรูปแบบ EEC Model (ปี 2561 – 2567) แบ่งเป็น EEC Model Type A เป็นการผลิตบุคลากรพร้อมใช้ เอกชนร่วมสนับสนุนค่าใช้จ่ายในการเรียน ร้อยละ 100 และรับนักศึกษาเข้าฝึกงานในสถานประกอบการ ได้ผลิตบุคลากรแล้วกว่า 66,604 คน”
“และ EEC Model Type B เป็นการผลิตบุคลากรในระยะเร่งด่วน ด้วยการฝึกอบรมระยะสั้น Short Course รัฐและเอกชนร่วมสนับสนุนค่าใช้จ่าย 50 : 50 โดยปัจจุบันมีหลักสูตรสำหรับการฝึกอบรมระยะสั้นที่ได้ขึ้นทะเบียนรับรองแล้ว จำนวน 367 หลักสูตร มีผู้สำเร็จการอบรมผ่านหน่วยงานสถาบันการศึกษา 21 แห่ง กว่า 1,016 รุ่น รวมจำนวน 25,581 คน (ข้อมูล ณ 14 ก.ค. 2568)”
“นอกจากนี้ EEC HDC และ สกพอ. ยังได้ผลักดันให้เกิดการจัดตั้งและพัฒนาศูนย์เครือข่ายความเชี่ยวชาญเพื่อพัฒนาบุคลากรและการศึกษาสำหรับอุตสาหกรรมเป้าหมายเพื่อรองรับความต้องการของอุตสาหกรรมในอีอีซี (EEC Nets) จำนวน 13 ศูนย์ เป็นแหล่งเรียนรู้และพัฒนาทักษะบุคลากรให้ตรงตามความต้องการของอุตสาหกรรมเป้าหมายอีกด้วย”

ช่วงที่ 2 จะเป็นเวทีเสวนา ในหัวข้อ “การพัฒนากำลังคนตามฉากทัศน์ Future Thailand: บทบาทและโอกาสของ EEC” โดยผู้ร่วมอภิปราย ได้แก่ ศ.ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ ณัฐพรรษ ตันบุญเอก ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการเงิน บริษัท ดับบลิวเอชเอ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ยุทธนา ตรีรัตไพบูลย์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารทรัพยากรบุคคล บริษัท อมตะ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) รศ.ดร.ชิต เหล่าวัฒนา กรรมการบริหาร สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย และที่ปรึกษา สถาบันวิทยาการหุ่นยนต์ภาคสนาม : FIBO มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี รศ.ดร.ณัฐสิทธื์ เกิดศรี วิทยาลัยการจัดการ มหาวิทยาลัยมหิดล และมี ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธาน TDRI เป็นผู้ดำเนินการอภิปราย
โดยภายในการอภิปรายดังกล่าว ได้สะท้อนมุมมองเกี่ยวกับข้อเสนอหลักในรายงานฯ “การพัฒนากำลังคน เพื่อขับเคลื่อนอีอีซีอย่างยั่งยืน” ประกอบด้วย 5 หัวข้อ ได้แก่
  1. สกพอ. เป็นแกนกลางประสานความร่วมมือแบบ Triple helix ที่เชื่อมโยงภาครัฐ ภาคธุรกิจและสถาบันการศึกษาเข้าด้วยกัน เพื่อพัฒนากำลังคนที่ตอบโจทย์เศรษฐกิจในอนาคตโดยเฉพาะในอุตสาหกรรมเป้าหมาย 5 Clusters ใน EEC
  2. การแก้ปัญหา Education-employment Mismatch ด้วย Education sandbox เพื่อลดปัญหา Mismatch แรงงานใน EEC ผ่านหลักสูตรที่ยืดหยุ่น เชื่อมโยงภาคอุตสาหกรรม และเน้นทักษะ เช่น Fast track competency-based learning micro-credentials และการ Upskill/Reskill
  3. การพัฒนากำลังคนเพื่อรองรับ Future Thailand โดยเน้นการเตรียมแรงงานสำหรับทักษะปลาย Smiling curve เช่น R+D automation และ Deep tech
  4. พัฒนาแรงงานไทยให้มีสมรรถนะในฐานะพลเมืองโลก (Global citizen)
  5. สร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการดึงดูดและพัฒนาบุคลากรคุณภาพและนวัตกรรมในพื้นที่ เพื่อดึงดูด Talent IDE Tech Enterprises และ Startup เข้าสู่ EEC
ดร.ยงยุทธ แฉล้มวงษ์ ผู้อำนวยการวิจัย ด้านการพัฒนาแรงงาน ทีดีอาร์ไอ
และ ดร.ยงยุทธ แฉล้มวงษ์ ผู้อำนวยการวิจัย ด้านการพัฒนาแรงงาน ทีดีอาร์ไอ ได้เปิดเผยข้อมูลสำคัญจากรายงานการพัฒนาพื้นที่อย่างยั่งยืนภาคตะวันออก ปี พ.ศ. 2567 ในหัวข้อ “การพัฒนาคน เพื่อขับเคลื่อน EEC อย่างยั่งยืน” โดยในรายงานฉบับนี้ได้แนะนำข้อเสนอสร้างคนเพื่อรับมือเกมเศรษฐกิจใหม่ 5 ด้าน ดังนี้
1. สำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (สกพอ.) มีบทบาทสำคัญในฐานะกลไกกลางที่ประสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคธุรกิจ และสถาบันการศึกษา เพื่อขับเคลื่อนการยกระดับอุตสาหกรรมเป้าหมาย 5 กลุ่มใหม่ ได้แก่ ยานยนต์สมัยใหม่ การแพทย์ครบวงจร ดิจิทัล BCG และการท่องเที่ยวและบริการ โดยมุ่งเน้นการพัฒนากำลังคนที่สอดรับกับความต้องการของเศรษฐกิจอนาคต เสริมสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศอย่างยั่งยืน
2. แก้ปัญหาการศึกษาไม่ตรงกับความต้องการของตลาดงาน (Education–Employment Mismatch) ด้วย ทดลองพัฒนานวัตกรรมการเรียนการสอนรูปแบบใหม่ที่ไม่ติดข้อจำกัดของมาตรฐานเดิม (Higher Education Sandbox) เพื่อลดปัญหา ความไม่สอดคล้องของแรงงานใน EEC ผ่านหลักสูตรที่ยืดหยุ่น เชื่อมโยงภาคอุตสาหกรรม และเน้นทักษะ เช่น การเรียนรู้ตามสมรรถนะแบบเร่งรัด หลักสูตรระยะนั้นที่เฉพาะทางสำหรับ Upskill และReskill ควรส่งเสริมหลักสูตรที่ออกแบบและพัฒนาร่วมกับภาคอุตสาหกรรม รวมถึงการพัฒนาฐานข้อมูลแรงงานแบบเรียลไทม์ พร้อมให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่บริษัทที่ร่วมพัฒนาหลักสูตร และสนับสนุนอาชีวะในสาขาขาดแคลน

3. การพัฒนากำลังคนตามฉากทัศน์ของอนาคต ประเทศไทยจำเป็นต้องปรับทั้ง “วิธีคิด” และ “วิธีสร้างทักษะ” ใหม่ทั้งหมด เพื่อผลิตกำลังคนที่ตอบโจทย์เศรษฐกิจและการเปลี่ยนแปลงของโลกอย่างแท้จริง กำลังคนในอนาคตต้องมีคุณสมบัติหลักคือ ยืดหยุ่น เร็ว และลึก เน้นการเตรียมแรงงานสำหรับทักษะขั้นสูงที่จำเป็นต่อการสร้างนวัตกรรม เทคโนโลยี และการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ พร้อมส่งเสริมความร่วมมือระหว่างรัฐ เอกชน และสถาบันการศึกษา โดยใช้ EEC เป็นพื้นที่นำร่องการปฏิรูประบบกำลังคน ผ่านกลไกงบประมาณแข่งขันตามผลลัพธ์และความร่วมมือหลายภาคส่วน
4. แนวคิด Global Citizen การพัฒนาแรงงานไทยให้มีสมรรถนะในฐานะ “พลเมืองโลก” (Global Citizen) และทักษะด้าน STEM ถือเป็นภารกิจเร่งด่วน ส่งเสริมให้คนไทยมีทักษะระดับนานาชาติ ทั้งด้านภาษา การสื่อสาร และ Soft Skills เพื่อสามารถทำงานหรือแข่งขันในเวทีโลก โดยเฉพาะในพื้นที่ EEC ซึ่งเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมสากล ควรเน้นการจัดตั้งศูนย์ฝึกทักษะสากล (Global Skills Training Centers: GSTC) การบรรจุ Global Skill Module ในหลักสูตร การเปิดโอกาสฝึกงานต่างประเทศ และการพัฒนาอาจารย์ให้มี Global Competency ควบคู่กับการใช้ EEC เป็น Sandbox ด้าน Global Talent

5. EEC Talent and Innovation Ecosystem มีเป้าหมายเพื่อสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการดึงดูดและพัฒนาบุคลากรคุณภาพและนวัตกรรมในพื้นที่ EEC โดยผ่านความร่วมมือระหว่างภาครัฐ สถาบันการศึกษา และภาคเอกชน ออกแบบมาตรการจูงใจจัดตั้งระบบนิเวศเพื่อดึงดูด Talent IDE Tech Enterprises และ Startup เข้าสู่ EEC โดยบูรณาการ Sandbox เช่น สิทธิประโยชน์ทางภาษีและสวัสดิการเพื่อดึงดูดแรงงานทักษะสูง สนับสนุนการลงทุนในนวัตกรรมและเทคโนโลยี
พร้อมกันนี้ ภายในข้อสรุปรายงานฯ ยังเน้นย้ำว่า “คน” ไม่ใช่แค่ทรัพยากรของการผลิต แต่คือศูนย์กลางของการพัฒนาในทุกมิติ หากประเทศไทยสามารถพัฒนาระบบที่บูรณาการการลงทุนด้านการศึกษาทักษะและนวัตกรรมได้อย่างแท้จริง ก็จะสามารถยกระดับความสามารถในการแข่งขัน ลดความเหลื่อมล้ำ และนำพาประเทศไทยไปสู่เป้าหมายการเป็นประเทศรายได้สูงได้อย่างยั่งยืนในอนาคต

อัปเดตแนวทาง การพัฒนากำลังคน ในพื้นที่ EEC

AIS เปิดตัว ศูนย์ AIS EEC พร้อมจับมือ EEC HDC เซ็น MOU 8 ศูนย์ EEC Nets เดินหน้าติดอาวุธทักษะดิจิทัลให้บุคลากรในอีอีซี

“อีอีซี โมเดล มิติการพัฒนาบุคลากรและการศึกษา” การปรับสร้างความก้าวหน้าตอบโจทย์อุตสาหกรรม&ความก้าวหน้าใหม่ ผลิตคนสู่งานสมรรถนะใหม่-รายได้สูง-มั่นคงในอาชีพ!!!

มูลนิธิเสนาะ อูนากูล ถอดบทเรียน “ปัญหา การบริหารจัดการน้ำ” พร้อมชี้ทางออกของการใช้น้ำให้เกิดประโยชน์กับทุกภาคส่วนอย่างยั่งยืนในอีอีซี